Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2015/7838 · K. 2018/10266

1. Hukuk Dairesi         2015/7838 E.  ,  2018/10266 K. "İçtihat Metni" ...... Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davalılar Işıl ve ..... aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'ın raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil,olmadığı tadikirde isteklerine ilişkindir. Mahkemece, davalılar Işıl ve ..... aleyhine açılan davanın muris tarafından devredilen bir pay olmadığı gerekçesi ile reddine, diğer davalılara yapılan temliklerin muvazaalı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden,1914 doğumlu mirasbırakan ... .....’un 25.01.2010 tarihinde öldüğü, geriye mirasçı olarak davalı çocukları ......ile murisin kendisinden önce 1995 yılında ölen oğlu ..... kızı davacı ...’in kaldıkları, diğer davalılardan Işıl’ın davalı ...’in, .....’nin ise davalı ...’in kızı olduğu, murisin çekişme konusu 413 ada 9 ve 10 parsel sayılı taşınmazlardaki 10/96’şar payını intifa hakkını üzerinde bırakarak 14.10.1998 tarihinde davalı ...’e, yine aynı taşınmazlardaki 13/96’şar hissesini ise intifa hakkını üzerinde bırakarak 14.10.1998 tarihininde davalılardan .....’ye satış yolu ile temlik ettiği, diğer davalılar .... ve .....’a muristen herhangi bir devir yapılmadığı, söz konusu davalılardan .....ş’in çekişme konusu taşınmazlardaki 10/96’şar hissesini dava dışı .... ...’tan bağış yolu ile edindiği, daha sonra bu payların çıplak mülkiyetini davalı kızı Işıl’a satış yolu ile devrettiği anlaşılmaktadır. ./.. Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; dinlenen taraf tanıkları ve hatta davacının annesi Meral dahi davacının babası Erol’un birçok işyeri açtığını, bunları batırdığını ve borçlandığını, mirasbırakanın iki adet dairesini satarak oğlunun borçlarını ödediğini belirtmişler davalı tanıkları da yapılan işlemlerin gerçek satış olduğu yönünde beyanda bulunmuşlardır. Bu somut olgular yukarıdaki ilkeler ile birlikte değerlendirildiğinde dava konusu temlik işlemlerinin gerçek satış olduğu, temliklerin muvazaalı olmadığı sonucuna varılmaktadır. Hal böyle olunca davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Davalıların yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 16.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.