Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2015/7864 · K. 2017/2495

16. Hukuk Dairesi         2015/7864 E.  ,  2017/2495 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sonucu .../... Mahallesi çalışma alanında bulunan 284 ada ... parsel sayılı ....629,02 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve ekonomik yarar sağlanması mümkün olan yerlerden olup kimsenin mülkiyet iddiasında bulunmadığı belirtilerek ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Davacı ... ..., irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği iddiasına dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, mahallinde yapılan keşif sırasındaki taşınmazın yeni sürüldüğü, halen üzerinde yeşil vaziyette sökülü durumda kendiliğinden yetişen yabani otlar bulunduğu ve hudutlarında ark ve sulama kanalı gibi belirgin bir sınır bulunmadığı gözlemine dayalı olarak çekişmeli taşınmazın zilyetlikle kazanılabilecek taşınmazlardan olmadığı ve kazanım koşullarının davacı lehine gerçekleşmediği gerekçe gösterilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmaz, ....05.2007 tarihinde ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit edilmiştir. Mahallinde dinlenen mahalli bilirkişi ve davacı tanıkları ağırlıklı beyanlarında; dava konusu taşınmazın öncesinde davacının annesi ... ... tarafından ölümüne kadar buğday ekilmek suretiyle kullanıldığını, murisin ölümü ile çekişmeli taşınmazın tek mirasçısı davacı ... ...'a kaldığını ve bu tarihten beri davacı tarafından kullanıldığını beyan etmişlerdir. Mahallinde 27.....2014 tarihinde yapılan keşif sonucunda alınan ziraat bilirkişi raporunda da dava konusu taşınmazda uzun yıllar hububat tarımı yapıldığı, çevresinde bulunan tarım arazileri ile benzerlik arz ettiği, ...-... yıldır ise boş vaziyette olup zirai faaliyet yapılmadığı rapor edilmiştir. Mahkemenin keşifteki gözleminde taşınmazın sürülü olmadığı, üzerinde kendiliğinden yetişen yabani otların bulunduğu belirtilerek bu gözlem esas alınmak sureti ile hüküm kurulmuştur. Dava 3402 sayılı Kanun'un .../.... maddesi uyarınca açılan tapu iptal ve tescil istemine yönelik olup, zilyetlikle kazanma şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit tarihine göre belirlenmesi gerekir. Ne var ki, mahkemece bu kapsamda yeterli şekilde araştırma yapılmamış, taşınmazın kadastro tespiti ile dava tarihi arasında geçen sürede mi boş bırakıldığı, daha öncesinde kazanmaya elverişli zilyetlik bulunup bulunmadığı, tespitten önce de boş bırakılmış olup olmadığı, öyle ise bu durumun taşınmazın son yıllarda iradi terk niteliğinde olup olmadığı üzerinde durulmamış; taşınmazın kullanım durumunu en iyi belirleme yöntemi olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış ve somut olayda zilyetlikle kazanma şartlarının tespit tarihine göre belirleneceği hususu gözden kaçırılarak keşif tarihindeki gözlem esas alınarak karar verilmiştir. Eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak hüküm verilemez. Hal böyle olunca; mahkemece, öncelikle kadastro tespit tarihinden geriye doğru ...-...-... yıl öncesine ait üç ayrı evreye ilişkin stereoskopik çift hava fotoğrafları getirtilmeli, bundan sonra mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle; taraf tanıkları, fen bilirkişi, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi ve ... kişilik ziraat mühendisinden oluşturulacak bilirkişi kurulu huzuruyla yeniden keşif yapılmalı, keşif sırasında dinlenilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıklarından taşınmazın öncesinin ne olduğu, taşınmaz üzerinde zilyetliğin bulunup bulunmadığı, varsa hangi tarihte ve ne zaman başladığı, zilyetliğin sürdürülüş biçimi, kimden kime ve nasıl intikal ettiği, taşınmazda zilyetliğin tespiti halinde son yıllarda hangi nedenle taşınmazın kullanılmadığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar arasındaki çelişkiler yöntemince giderilmeli, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, kullanıma ara verilip verilmediği konusunda rapor düzenlettirilmeli, zirai bilirkişi kurulundan çekişmeli taşınmazın niteliğini ve kullanım durumunu kesin olarak belirleyen ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, somut olayda zilyetlikle kazanma şartlarının ve varsa iradi terkin tespit tarihine göre belirleneceği gözetilerek taşınmazın kadastro tespit tarihinden evvel ne kadar süre ile kullanılmadığı, bu kullanılmayış süresinin tespit tarihi gözetilerek iradi terk sayılıp sayılamayacağı, zilyetliğin ekonomik amaca uygun olarak sürdürülüp sürdürülmediği değerlendirilerek tespitten evvel davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeli, tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, ....04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.