Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2015/8195 · K. 2015/9103

10. Hukuk Dairesi         2015/8195 E.  ,  2015/9103 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi : İş Mahkemesi Dava, davacının sigortalılık başlangıcının 17.04.2008 olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .. .... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma süresinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Davacı, sigortalılık başlangıcının 17.04.2008 olduğunun tespitini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Eldeki davada; mahkemece re'sen yürütülecek araştırma ile; dosya içerisinde yer alan 27.04.2009 tarih ve 88 sayılı Sosyal Güvenlik Kontrol Memurluğu raporu ve raporda yer alan ilgili tarihi de kapsayan döneme ilişkin işyeri dosyalarındaki belgelerin denetime başlanma tarihinden sonra hazırlandığı ve fiili çalışmanın bulunmadığı gerekçeleriyle tescil işlemlerinin iptaline karar verildiği hususları dikkate alınarak, kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu tarihte çalışması bulunan dinlenmeyen tanıklardan kanaat edinmeye yetecek kadarının re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler, aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı ve davacının çalışmasının fiili ve gerçek olup olmadığı belirlenmeli, böylece bu konuda yeterli ve gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeksizin eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 11.05.2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.