Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2016/10432 · K. 2017/124

21. Hukuk Dairesi         2016/10432 E.  ,  2017/124 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılara ait işyerinde 05.11.2008-30.04.2010 tarihleri arasında kışın ara verilen süreler haricinde Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Davacı, davalılara ait inşaat işyerinde aralık ve ocak aylarında ara verilen dönem hariç 05.11.2008 – 30.04.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı ... ile diğer davalı şirket ...Tic.Ltd.Şti arasında 22.10.2008 noter tarihli “bedel karşılığı inşaat yapım sözleşmesi” bulunduğu, davacının tespiti istenen dönemde Kuruma bildirilen hizmeti bulunmadığı,bordro tanıklarının dinlendiği ancak bu tanıkların da davalı işverene karşı açılmış davası bulunduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık; somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527,30.6.1999 gün 1999/21-549-555,5.2.2003 gün 2003/21-35-64,15.10.2003 gün 2003/21-634-572,3.11.2004 gün 2004/21-480-579 ve 10.11.2004 gün 2004/21-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Yapılacak iş; öncelikle davalı ... ile ... Ltd. Şti. arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılıp yapılmadığı tespit edilerek( kat karşılığı inşaat sözleşmesi veya anahtar teslimi şeklinde anlaşma yapılması durumunda davalı ... yönünden husumetten reddedilerek) davacının iddia ettiği çalışma olgusunun kimin yanında gerçekleştiğini,ücretini kimden aldığını net bir şekilde ortaya koyup gerçek işvereni belirlemek, kolluk ,vergi dairesi ve zabıta marifeti ile ve davalı Kurum'dan sorularak; talep edilen dönemde davalı işyerine komşu olan kişileri tespit ederek dinlemek ve bordro tanıklarının beyanları arasındaki çelişkiyi gidererek karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan Kurum haricindekilere iadesine 16.01.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.