Yargıtay 20. Hukuk Dairesi · E. 2016/11618 · K. 2019/2128

20. Hukuk Dairesi         2016/11618 E.  ,  2019/2128 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Kadastro çalışmasında ... köyü, 1) 121 ada 3 parsel sayılı 3212.24 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır niteliği ile belgesizden ... adına, 2) 121 ada 5 parsel sayılı 2166.27 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır niteliği ile ... adına, 3) 161 ada 39 parsel sayılı 188.31 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., 4) 194 ada 22 parsel sayılı 121.98 2 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ... 5) 194 ada 21 parsel sayılı 146.80 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ... 6) 296 ada 5 parsel sayılı 535.19 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır niteliği ile belgesizden ..., 7) 296 ada 6 parsel sayılı 726.24 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır niteliği ile belgesizden ..., 8) 295 ada 5 parsel sayılı 1303.97 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır niteliği ile belgesizden ..., 9) 295 ada 6 parsel sayılı 2262.05 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır niteliği ile belgesizden ..., 10) 161 ada 46 parsel sayılı 504.13 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla ve ahşap ev niteliği ile ile belgesizden davacı gerçek kişiler ile davalılar ...,... adlarına ¼ er hisseli olarak, 11) 161 ada 45 parsel sayılı 153.64 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla ve ahşap ev niteliği ile belgesizden ... ve ..., 12) 161 ada 44 parsel sayılı 270.70 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., 13) 161 ada 43 parsel sayılı 197.30 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., 14) 194 ada 12 parsel sayılı, 442.17 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden davacı gerçek kişiler ile davalılar ...,... adlarına ¼ er hisseli olarak, 15) 194 ada 11 parsel sayılı 755.11 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., 16) 194 ada 10 parsel sayılı 450.82 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., 17) 194 ada 9 parsel sayılı 399.79 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., 18) 170 ada 17 parsel sayılı 220.52 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., 19) 194 ada 47 parsel sayılı 339.19m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ... 20) 127 ada 19 parsel sayılı 3139,62 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır niteliği ile belgesizden ... ve ..., 21) 127 ada 29 parsel sayılı 8801.87 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, çayır ve ahşap ev niteliği ile belgesizden ... ve ..., 22) 161 ada 40 parsel sayılı 209.69 m2 yüzölçümündeki taşınmaz, tarla niteliği ile belgesizden ..., adlarına tesbit edilmiştir. Davacılar ... ve ... ayrı ayrı olarak açtıkları davalarda, ... köyü 127 ada 19, 29, 121 ada 3, 5, 170 ada 17, 194 ada 47, 295 ada 5 ve 6, 296 ada 5 ve 6, 194 ada 9, 10, 11, 12, 21, 22, 161 ada 39, 40, 43, 44, 45, 46 parsel sayılı taşınmazların babası ...’den kaldığını ve tüm mirasçıları adına tesbit edilmesi gerekirken sadece erkek kardeşleri adına tesbit edildiğini belirterek, davacı Hazine çekişmeli 121 ada 3 ve 5 parsellerin Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden mera vasfında bulunduğunu belirterek kadastro tespitine itiraz davası açmışlardır. Mahkemece davacı ...’ın kadastro müdürlüğüne yönelik davasının husumetten reddine, davacı gerçek kişilerin çekişmeli 194 ada 4, 10, 11, 12, 161 ada 43, 44, 45, 46 parsellere yönelik davalarının feragat nedeni ile reddine, çekişmeli 161 ada 39 ve 40 ile 194 ada 21, 22 parsellere yönelik davaların kısmen kabulüne, çekişmeli 170 ada 17 ve 194 ada 47 parsellere ilişkin davaların ise kabulüne, çekişmeli 295 ada 5, 6, 296 ada 5, 6 parsellere yönelik davaların ise (davalı gerçek kişilerin kabulü nedeni ile) kabulüne, 127 ada 29 parsele ilişkin davanın ise kısmen kabulüne, davacı Hazinenin çekişmeli 121 ada 3 ve 5 parsellere yönelik açtığı davaların ise reddine, çekişmeli 121 ada 3 parselin ise tesbit gibi davalı adına, çekişmeli 121 ada 5 parselin ise (A) harfli 1520.15 m2’lik bölümünün davalı ..., (B) harfli 646.12 m2’lik bölümün ise ... mirasçıları adlarına, 127 ada 29 parselin fenni bilirkişinin düzenlediği 2 nolu krokideki (B) harfli 2488.85 m2’lik bölümünün davalılar ... ve ... adlarına, (A) harfli 6313.02 m2’lik bölümün ise ... mirasçıları adlarına, 127 ada 19 parselin tamamının ... mirasçıları adlarına, çekişmeli 170 ada 17, 194 ada 47 parsellerin ise kök muris ...’ın eşi ... ... dışında kalan tüm mirasçılar adlarına, çekişmeli 161 ada 46, 45, 44, 43, 194 ada 12, 11, 10, 9 parsellerin ise tesbit gibi tapuya tescillerine, çekişmeli 295 ada 5, 6, 296 ada 5, 6, 194 ada 21, 22, 161 ada 39, 40 parsellerin ise ½ sinin davalılar ... ve ... adlarına, 1/2 sinin ise ... mirasçıları adlarına tapuya tescillerine dair verdiği karar davacı Hazine tarafından çekişmeli 121 ada 3 ve 5 parsellere yönelik olarak temyiz edilmiş ve Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 12.02.2009 tarih 2008/16018 -2009/2202 E.K. sayılı kararıyla [Hüküm, davacı Hazine tarafından çekişmeli 121 ada 3 ve 5 parsellere yönelik olarak temyiz edilmektedir. Bu taşınmazlar dışında kalan taşınmazlara ilişkin olarak temyize gelen taraf bulunmadığından diğer taşınmazlara ilişkin olarak kurulan hüküm kesinleşmiş olduğundan 121 ada 3 ve 5 parselle yönelik olarak incelenmiş ve yörede 4342 sayılı Kanun hükümlerine göre mera sınırlandırılması 06.06.2005 ve 27.06.2005 tarihleri arasında yapılmış, ancak henüz askıya çıkarılmamıştır. Mahkemece, Hazinenin tutunduğu mera kayıtlarının çekişmeli taşınmazlara uymadığı ve taşınmazların davalıların özel çayırlığı olduğu gerekçesiyle hüküm kurulmuşsa da yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir. Şöyle ki, yörede kesinleşmeyen mera sınırlandırma ve orman sınırlandırma çalışması bulunmaktadır. Bu durumda, çekişmeli taşınmazların mera ya da orman olup olmadıkları konusunda uzman bilirkişiler tarafından usulünce araştırma yapılması gerekir. Mera sınırlandırmasına ait tutanak ve krokiler dosyaya getirtilmişse de gerek kesinleşmeyen orman sınırlandırmasına ait tutanak ve haritalar gerekse mera haritası ve krokisi uzman bilirkişilerce uygulanmamıştır. Ayrıca, bu dosyada sadece uzman ziraat mühendisi bilirkişi ile inceleme yapılmış, orman mühendisi ile orman yönünden araştırma yapılmamıştır. Davalı gerçek kişi çekişmeli 3 parselde Hazinenin de taraf olduğu asliye hukuk mahkemesinin 1964/74-361 sayılı tescil ilâmı ile oluşan temmuz 1965 tarih 14 nolu tapu kaydına dayanmış ve mahkemece söz konusu tapu kaydının da bu taşınmazı kapsadığı kabul edilmiş ise de fenni bilirkişi tapu kaydını dayanağı olan tescil krokisi ile birlikte uygulayarak bu uygulamaya gösteren rapor ve kroki sunmamıştır. Çekişmeli 5 parsel sayılı taşınmazda ise davalının dayandığı 1408, 1409, 1410 nolu vergi kayıtları dosya içinde bulunamamıştır. Hazinenin aynı iddialar ile komşu 121 ada 6 parsele yönelik olarak aynı mahkemenin 2006/171-154 sayılı dosyasında, 121 ada 1 parsele 2006/168-162 sayılı dosyasında, 121 ada 2 parsele 2006/173E sayılı dosyada, dava açtığı, bazılarının derdest halde olduğu bazılarının ise karara çıktığı ancak temyiz edilerek tebligat beklendiği, 121 ada 62 parsele ve 121 ada 9 parsele ilişkin olarak mahkemenin davanın reddi yolunda kurduğu hükümlerin ise temyiz edilmesi ile dairemizin 2008/5743E-9114 ve 2008/5746-9113 sayılı kararları ile aşağıda belirtilen gerekçeler ile bozulduğu, gerçek kişiler tarafından ise komşu 121 ada 61, 8, 33 parsellere yönelik olarak açılan kadastro tesbitine itiraz davalarının Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2008/1474-1293 E.K. 2008/1102-1479, 2008/1103-1165 sayılı kararları ile “yörede yapılan mera tahsis haritalarının zemine uygulanmadığı, hudutta orman niteliğinde taşınmazların bulunduğu, orman yönünden de araştırma yapılmadığı, taşınmazların resmî belgelerdeki konumlarının araştırılması” gereğine değinilerek hükümlerin bozulduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu taşınmazlara ait kadastro tutanağından, taşınmazların kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak çayır niteliği ile davalı adına tespit edildiği, yerel bilirkişiler taşınmazların irsen ve paylaşım sonucu davalıya intikal ettiğini, 20 yıldan fazla zamandır davacı tarafından çayırlık olarak kullanıldığını, ziraatçı uzman bilirkişi de dava konusu taşınmazın % 20-40 eğimli organik maddeci zengin çayır toprağı niteliğinde olduğunu, yaz aylarında (Haziran – Temmuz - Ağustos) hayvan otlatmak amacı ile kullanıldığını ve çayır otunun her yıl düzenli olarak biçildiğini bildirmiştir. Bir yerin kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilebilmesi için, taşınmazların niteliği itibariyle kazanılmaya elverişli yerlerden olması gerekir. Orman, mera ve yaylaklar kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile kazanılamaz. Yerel bilirkişiler, taşınmazların yaz aylarında yayla evi ve hayvanların otlatılması için çayırlık olarak tasarruf edilen yerlerden olduğunu bildirmişlerdir. Mera komisyonu da taşınmazları mera olarak belirlemiştir. Bu açıklamalar karşısında dava konusu taşınmazların 4342 sayılı Mera Yasasında düzenlenen yaylak niteliğinde yerlerden bulunup bulunmadığının belirlenmesi, bu tür bir yer ise yaz aylarında belli dönemlerde bu yerden yararlanmanın mülkiyet hakkı sağlamayacağının düşünülmesi gerekir. Anılan Yasanın tanımlar başlığını taşıyan 3. maddesinin (e) bendinde yaylak çiftçilerin hayvanlarıyla birlikte yaz mevsimini geçirmeleri, hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yerler olarak tanımlanmıştır. Yerel bilirkişi ve tanık anlatımlarından dava konusu yerin bu tür bir yer olduğu anlaşılmaktadır. Ne var ki; mahkemece bu husus gereği gibi araştırılıp belirlenmemiştir. Tüm bu açıklamalar gözönünde tutularak dava konusu taşınmazların 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/b ve 4342 sayılı Mera Kanununun kapsamında kalan yaylak yerlerden olup olmadığının yöntemine uygun bir biçimde araştırılıp belirlenmesi, bu tür bir yer ise, yılın belli aylarındaki yararlanmanın kazanma sağlamayacağı ve böyle bir yerde oluşturulan tapunun taşınmazın yaylak niteliğini değiştirmeyeceğinin düşünülmesi, çekişmeli taşınmazlara komşu taşınmazların da aynı şekilde kadastro mahkemesinde dava konusu olduğu anlaşıldığından, bu taşınmazların tümünün birlikte değerlendirilip davanın karara bağlanması] gereğine değinilerek bozulmuştur. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra davanın kabulüyle 121 ada 3 ve 5 parsel sayılı taşınmazların mera vasfıyla özel sicile kaydedilmesine karar verilmiş; hüküm davalılar tarafından temyiz edilmiş, Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin 04/10/2012 gün ve 2012/8311- 11241 E.K sayılı ilamıyla bozulmuştur. Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle ''... Köyünde mera tahsis komisyonunca mera tespit çalışmaları yapılıp, işlemin tamamlandığı, ancak ilân aşamasında iken yörede genel arazi kadastrosu yapıldığı anlaşılmaktadır. Yörede 4342 sayılı Kanun hükümlerine göre mera sınırlandırılması 06.06.2005 ve 27.06.2005 tarihleri arasında yapılmış, ancak henüz askıya çıkarılmamıştır. 1) İncelenen dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna ve çekişmeli 121 ada 5 parsel sayılı taşınmazın mera vasfında olduğu anlaşıldığına göre davalıların bu parsele yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2) Davalıların 121 ada 3 parsele yönelik temyiz itirazlarına gelince: Çekişmeli taşınmaz çayır vasfıyla senetsizden davalılar adına tespit edilmişse de davalılar yargılama sırasında 01.08.1978 tarih 1 nolu tapu kaydına dayanmış olup bu tapu kaydının geldisi olan Temmuz 1965 tarih 14 nolu tapu kaydı asliye hukuk mahkemesinin 1964/74-361 sayılı kararı sonucu oluşmuştur ve tapu kaydının kadastro sırasında her hangi bir parsele revizyon görmediği bildirilmiştir. Asliye hukuk mahkemesinin 1964/74-361 sayılı kararında hazine ve köy tüzel kişiliği taraf sıfatını almış olduğundan bu hüküm Hazine ve köy tüzel kişiliği acısından bağlayıcıdır. Mahkemece mahallinde yapılan keşif sırasında dayanılan tapu kaydı mahallinde uygulanmamış, dava konusu taşınmaza uyup uymadığı araştırılmamıştır. Eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi raporlarına dayanılarak hüküm kurulamaz. Mahkemece öncelikle tapu kaydının dayanağı olan asliye hukuk mahkemesinin 1964/74-361 sayılı dava dosyası getirildikten sonra önceki bilirkişiler bir harita mühendisi veya olmadığı takdirde bir tapu fen elemanından oluşacak bilirkişi kurulu aracılığıyla yeniden yapılacak inceleme ve keşifte, dayanılan ve asliye hukuk mahkemesinin 1964/74-361 sayılı tescil kararı ile oluşan 01.08.1978 tarih 1 nolu tapu kaydının geldisi olan Temmuz 1965 tarih 14 nolu tapu kaydı ile tapu kaydı ve bu tapu kaydının dayanağı olan tescil krokisi mahallî bilirkişiler eliyle mahallinde uygulanmalı, tescil krokisinin çekişmeli taşınmaza uyup uymadığı; uyuyor ise kapsamı belirlenmeli, çekişmeli taşınmazı tamamen veya kısmen kapsayıp kapsamadığı araştırılarak fennî bilirkişiden tapu kaydı ve tescil ilâmı ile irtibatlı kroki alınmalıdır. Bu şekilde yapılacak inceleme ve araştırma sonucunda tapu kaydı ve tapu kaydının dayanağı olan tescil krokisi çekişmeli taşınmazın tamamını veya bir kısmını kapsadığı belirlendiği taktirde, tapu kaydı ve tescil krokisi kapsamında kalan yerlere yönelik olarak davanın reddine ve bu yerlerin davalılar adına tesciline karar verilmelidir. Tapu kaydı ve bu tapu kaydının dayanağı olan tescil krokisinin çekişmeli taşınmazı kısmen veya tamamen kapsamadığı belirlendiği taktirde, tescil krokisi kapsamı dışında kalan kısımlar yönünden davanın kabulüne karar verilmesi'' gereğine değinilmiştir. Mahkemece bozma kararına uyulduktan sonra -Ana dosyada davacı ... tarafından, birleşen 2006/110 Esas sayılı dosyada davacı ... tarafından ve birleşen 2006/169 Esas sayılı dosyada davacı Hazine tarafından davalı ... aleyhinde açılan davaların reddine, ... ili, ... ilçesi, ... mahallesinde bulunan 121 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tespit gibi tapuya kayıt ve tesciline, -Birleşen 2006/172 Esas sayılı dosyada dava konusu edilen ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi 121 ada 5 parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak verilen karar kesinleşmiş olduğundan bu parsele ilişkin olarak ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş, hüküm davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir Dava, kadastro tespitine itiraz niteliğindedir. Çekişmeli taşınmazların bulunduğu yörede orman kadastrosu, 5304 sayılı Kanun ile değişik 3402 sayılı Kanunun 4. maddesi hükmüne göre yapılmış ve taşınmazlar orman sınırları dışında bırakılmıştır. Dosya kapsamına ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince işlem yapılarak hüküm kurulmuş olduğuna göre, yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, Harçlar Kanununun değişik 13/j maddesi gereğince Hazineden harç alınmasına yer olmadığına 21/03/2019 gününde oybirliği ile karar verildi.