Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2016/1245 · K. 2019/2176

1. Hukuk Dairesi         2016/1245 E.  ,  2019/2176 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 26.03.2019 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Avukat gelmedi, temyiz edilen davalılar vekili Avukat ... geldi duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, kişisel hakka ve muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali-tescil isteğine ilişkindir. Davacı, davaya konu 42 nolu parseldeki bina inşaatı için kendisinin de masraf yaptığını; ayrıca, mirasbırakan babası ...'in taşınmazdaki payının kardeşi ...'e temlikinin de muvazaalı olduğunu ileri sürerek hem yaptığı masrafa isabet edecek payın hem de babası tarafından kardeşi ...'ye temlik edilen paydan miras payına isabet edecek kısmın tapusunun iptali ile adına tescilini istemiştir. ... mirasçıları olan davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davacının muhdesata yönelik olarak ancak sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak isteyebileceği; muvazaa yönünden ise, mirasbırakan ... tarafından ...'e devredilen bir kayıt bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir. Getirtilen kayıt ve belgelerden; mirasbırakan ...ile oğlu ...'nin 622 nolu kök parselde 24.11.1980 tarihli satış suretiyle 134/10260'ar pay maliki oldukları, mirasbırakan...'nın taşınmazdaki 134 payının yarısı olan 67'sini 13.12.1982'de oğlu ... ye satış yoluyla devrettiği, böylece mirasbırakan...'nın taşınmazda 67/10260 payının kaldığı, oğlu ...'nin de taşınmazdaki payının 201/10260 olduğu; daha sonra taşınmazın 13.02.1989'da ifraz gördüğü ve ifraz parsellerinden 2888 ada 42 nolu parselin 54/215 payının mirasbırakan ...adına, 161/215 payının da oğlu ... adına tescil edildiği ve ölümüyle mirasçılarına intikal ettiği görülmektedir. Hemen belirtilmelidir ki, davacının davaya konu 42 nolu parseldeki bina inşaatı için masraf yaptığını ileri sürerek taşınmazdan pay istemesine ilişkin kişisel hakka dayalı istek yönünden davanın reddedilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davacının bu yöne değinen temyiz itirazı yerinde değildir, reddine. Ne var ki; yukarıda değinilen tedavül kayıtları dikkate alındığında mirasbırakanın oğlu ...'ye temlik ettiği bir pay bulunduğuna göre, muris muvazaasına dayalı istek yönünden yapılan değerlendirmenin isabetli olduğu söylenemez. Bilindiği üzere, bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün, diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Hal böyle olunca, 622 nolu kök parselin ilk tesisinden itibaren tüm tedavül kayıtları da getirtilmek suretiyle muris muvazaaası yönünden yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde araştırma yapılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı biçimde hüküm kurulması doğru değildir. Davacının temyiz itirazı açıklanan nedenden ötürü yerindedir. Kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 26.03.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.