Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2016/1273 · K. 2016/4742

21. Hukuk Dairesi         2016/1273 E.  ,  2016/4742 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Davacı, davalılara ait inşaat işyerinde ara verilen kış dönemi hariç 05.....2008 – ....04.2010 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini istemiştir. Mahkemece; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı ...ile diğer davalı şirket .... Tic.Ltd.Şti arasında ........2008 noter tarihli “bedel karşılığı inşaat yapım sözleşmesi” bulunduğu, davacının tespiti istenen dönemde ....08.2009-05.04.2010 tarihleri arasında ... sicil numaralı ...Koop (aracı unvanı .....Ltd.Şti.) unvanlı işyerinden hizmetinin bildirildiği, tanıkların dinlendiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlık; somut olayda fiili çalışma olgusunun ispatı konusunda, mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. 506 sayılı Yasanın .../.... maddesinde bu tür hizmet tespit davalarının kanıtlanması yönünden özel bir yöntem öngörülmemiştir. Kimi ayrık durumlar dışında resmi belge ve yazılı delillerin bulunması sigortalı sayılması gereken sürelerin saptanmasında güçlü delil olmaları itibariyle sonuca etkili olurlar. Ne var ki bu tür kanıtların bulunmaması salt bu nedene dayalı istemin reddine neden olmaz. Somut bilgilere dayanması koşuluyla, bordro tanıkları veya iş ilişkisini bilen veya bilmesi gereken komşu işyerleri kayıtlı çalışanları gibi kişilerin bilgileri ve bunları destekleyen kimi diğer kanıtlarla dahi sonuca gitmek mümkündür. Kamu düzenine dayalı bu tür davalarda hakim, görevi gereği doğrudan soruşturmayı genişleterek sigortalılık koşullarının oluşup oluşmadığını belirlemelidir. Bu yön Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ....9.1999 gün 1999/...-510-527,....6.1999 gün 1999/...-549-555,5....2003 gün 2003/...-...-64,........2003 gün 2003/...-634-572,.......2004 gün 2004/...-480-579 ve ........2004 gün 2004/...-629 sayılı kararlarında da vurgulanmıştır. Yapılacak iş; öncelikle davalı....... Ltd. Şti. arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılıp yapılmadığı tespit edilerek( kat karşılığı inşaat sözleşmesi veya anahtar teslimi şeklinde anlaşma yapılması durumunda davalı ... yönünden husumetten reddedilerek) davacının iddia ettiği çalışma olgusunun kimin yanında gerçekleştiğini,ücretini kimden aldığını net bir şekilde ortaya koyup gerçek işvereni belirlemek, zabıta marifeti ile veya davalı Kurum'dan sorularak; talep edilen dönemde davalı işyerine komşu olan işyeri sahipleri ile bu işyerlerindeki çalışmaları kayıtlara geçmiş kişileri tespit ederek dinlemek ve bordro tanıklarının beyanları arasındaki çelişkiyi gidererek toplanan delillerle varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılardan ... ve ...'e iadesine .../03/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.