Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2016/12819 · K. 2017/2218

16. Hukuk Dairesi         2016/12819 E.  ,  2017/2218 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Uygulama kadastrosu sırasında .../... Köyü çalışma alanında bulunan eski 1899 parsel sayılı ....270 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 290 ada ... parsel numarasıyla ve ....457,41 metrekare yüzölçümlü olarak tespit edilmiştir. Davacı ..., uygulama kadastrosu sırasında kendisine ait taşınmazın yüzölçümünün eksildiği iddiasına dayanarak Hazine (Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü) aleyhine dava açmıştır. Yargılama sırasında 290 ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların malikleri ... ve ... re'sen davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, eski 1899, yeni 290 ada ... parsel sayılı taşınmazın 3402 sayılı Yasa'nın .../A maddesi uyarınca yapılan yenileme çalışmaları neticesinde oluşan miktarınca tapuya kayıt ve tesciline, davaya konu olmayan 290 ada ..., ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kadastro tutanak asıllarının ... Kadastro Müdürlüğü'ne iadesine karar verilmiş; hüküm, davacı ... ve davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Uygulama kadastrosuna itiraz davaları, uygulama kadastrosu faaliyetinin yöntemine uygun yapılıp yapılmadığının denetlenmesine yönelik davalardır. Bu nedenle mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, çekişmeli taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi fen bilirkişisinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında çekişmeli taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri fen bilirkişisine işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar fen bilirkişisi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, fen bilirkişisinden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Fen bilirkişisinden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için fen bilirkişisinden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise çekişmeli taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Fen bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının kesinleşen tesis kadastrosundan kaynaklanan mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve bu nitelikteki mülkiyet uyuşmazlıklarının Kadastro Mahkemesinde görülemeyeceği göz önünde bulundurulmalıdır. Somut olayda, davacı ...'a ait yeni 290 ada ... (eski 1899) parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu 290 ada ... ile dava dışı 290 ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazların ana kadastro parseli 232 parsel sayılı taşınmaz 17280 metrekare yüzölçümünde olup 1963 yılında taksim nedeniyle ifraz gördüğü ve ifraz haritalarının bulunduğu dosyanın mahkemesine geri çevrilmesi suretiyle anlaşılmıştır. Mahkemece, ayrıca tesis kadastro parselleri 232, 233, 234 ve 235 sayılı taşınmazların tesis kadastrosuna ait pafta, ölçü krokileri ile hesap cetvelleri getirtilmemiş, tesis 232 parsel sayılı taşınmazın taksim sonucunda oluşan ifraz haritaları yöntemince uygulanmadan ve yukarıda belirtildiği şekilde araştırma ve inceleme yapılmadan karar verilmiştir. Hal böyle olunca; mahkemece önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik harita mühendisi uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılmalı; özellikle davacıya ait 290 ada ... parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu 290 ada ... parselin ana parseli olan 232 sayılı parselin kadastro tespitinden sonra ....02.1963 yılında yapılan ifrazı ile 290 ada ... sayılı parsel olarak belirlenen sınırlarına ilişkin ifraz haritası esas alınarak ve harita yöntemince uygulanarak taraflar arasındaki ortak sınırın nereden geçmesi gerektiği belirlenmeli, ifraza ilişkin sınırlar ve uygulama kadastrosu sırasında belirlenen sınırları bir arada ve farklı renkli kalemlerle gösterilmeli ve yukarıda açıklanan ilkelere uygun, uygulama krokisinin ölçü ve tesis krokisine uygunluğunu, var ise hataların nereden kaynaklandığını açıklar denetime elverişli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece eksik araştırma ile hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi kabule göre de davanın reddine karar verildiğine göre davalı Hazine lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de isabetsizdir. Davcı ... ile davalı Hazine vekili temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacıya iadesine, 06.04.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.