Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2016/12904 · K. 2019/1888

10. Hukuk Dairesi         2016/12904 E.  ,  2019/1888 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının haksahiplerine bağlanan gelir nedeniyle uğranılan Kurum zararının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamda belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum ile davalılardan ... Sınai ve Tıbbi Gazlar İstihsal Endüstri A.Ş., ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekili ile davalı ...’in temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 1. fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle gerçekleşmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilmiştir. İşveren veya üçüncü kişiye karşı açılan davalarda 5510 sayılı Kanunun 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1 ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir. Sigortalının iş kazası veya meslek hastalığına uğramasına birden çok kişinin birlikte kusurlarıyla neden olmaları durumunda, anılan 50 ve 51. maddeler (6098 sayılı Kanun'un 61. ve 62. maddeleri) gereğince teselsül hükümleri kapsamında bu kişilerin birlikte sorumlulukları vardır ve 146. maddeye (6098 sayılı Kanun'un 62. maddesine) göre, kendi payından fazlasını ödeyenin diğer müteselsil borçlulara karşı rücu hakkı saklı kalmak kaydıyla, her bir borçlu yönünden kusurlarına karşılık gelen miktar ayrılmaksızın teselsül kurallarına göre sorumluluklarına karar verilmelidir. İş kazası veya meslek hastalığına birlikte sebebiyet veren sorumluların işveren ve üçüncü kişi olması durumunda ise, işverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri X işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı X üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur. Somut olaya bakıldığında, Mahkemece PSD'li gelirler yönünden %50 işveren kusuruna göre 68.018,17 TL'den ... Sınai ve Tıbbi ... İstihsal Endüstri A.Ş. ve ...’ın sorumlu olduğu hüküm altına alınmış ise de, olayın meydana gelmesinde işveren şirketlerin (asıl işveren ve taşeron) müşterek sorumluluğunun %35, 3. kişilerin müşterek sorumluluğunun ise %15 olduğu, davalı işverenlerin sorumluluğunun kendi müteselsil sorumluluklarıyla birlikte 3.kişilerin kusurunun yarısı olan %7,5 oranından da sorumlu olmak üzere toplam %42,5 kusur oranı üzerinden belirlenmesi gerekirken, %50 kusur oranı üzerinden belirlenmesi hatalı olup bozmayı gerektirir. Ne var ki, bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır. SONUÇ: Hükmün 1 numaralı bendinin 2. paragrafında yer alan “ 68.018,17 TL'nin” ibaresinin silinerek yerine “57.815,44 TL’nin” ibaresinin yazılmasına, 3. bendinde yer alan “4.657,52 TL” ibaresinin silinerek yerine “3.949,37 TL” ibaresinin yazılmasına, 4. bendinde yer alan “7.850,04 TL” ibaresinin silinerek yerine “6.709,70 TL” ibaresinin yazılmasına, 7. bendinde yer alan “2.320,00 TL” ibaresinin silinerek yerine “1.937,70 TL” ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Sınai ve Tıbbi ... İstihsal Endüstri A.Ş. ve ...'a iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının davalı ...'den alınmasına, 04/03/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.