Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2016/12995 · K. 2017/18380

3. Hukuk Dairesi         2016/12995 E.  ,  2017/18380 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı dava dilekçesinde, şirketin işletmesinde davalı şirketten ... müşteri no, ... sözleşme numarası ile hizmet satın aldıklarını, davalı tarafından davacının kullandığı abonesine elektrik tüketim miktarına göre fatura tahakkuk ettirilirken hizmet bedeli karşılığı olmayan kayıp kaçak bedeli adı altında haksız tahsilat yapıldığını, 02.09.2011-30.04.2012 tarihleri arasında tahakkuk ettirilen kayıp kaçak bedellerinin ödendiğini, EPDK'nın kayıp kaçak bedellerinin abone faturalarına yansıtılması hususunda aldığı kararın yasal hükümlere aykırı olduğu belirterek, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak haksız tahsil edilen 21.378,76 TL'nin ödeme tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiş, 03.08.2015 harç tarihli dilekçesi ile talebini 32.156,03 TL'ye yükseltmiştir. Davalı cevap dilekçesinde, tahsil edilen kayıp kaçak bedelinin EPDK kararı ile tahsil edilen kümülatif bir bedel olduğunu, istirdat talebinin yasal olmadığını, alacak zamanaşımına uğradığını, Yargıtay İçtihadının tüketici hukuku ilkelerine şekillendiğini, olayda ise ticari bir ilişki bulunduğunu, bu nedenle Tüketicinin Korunması Hakkındaki kanuna dayalı olarak verilmiş içtihadın bu olayda uygulanamayacağını, fiyatlandırma esaslarının 6446 sayılı kanunun 4. Maddesi ile EPDK ya verildiğini, EPDK'nın da tanınan yetki çerçevesinde tarifeleri belirlediğini, bu tarifenin tüm lisans sahibi şirketleri bağladığını, bedelleri değiştirme olanaklarının bulunmadığını, EPDK'nın düzenleyici işleminin tüm gerçek ve tüzel kişileri de bağladığını, davalı şirketin bölünme ile iki ayrı şirket haline geldiğini bedelin muhatabının perakende şirketi olduğunu, davanın ... AŞ'ye de ihbarını istediklerini, alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini, dava tarihinden talep edilebileceğini savunarak, haksız davanın reddini istemiştir. Mahkemece, 11.08.2002 tarih 24843 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Perakende Satış Hizmet Geliri ile Perakende Enerji Satış Fiyatlarının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ çerçevesinde esası belirlediğini, lisans şirketlerinin de bu tebliğe göre kayıp kaçak bedelinin tüketiciden tahsiline gittiğini, 4628 ve 6446 sayılı kanunlarda EPDK'ya sınırsız bir tarife ve fiyat belirleme hak ve yetkisi verilmediğini, elektrik dağıtım şirketlerinin elektrik kullanan abonelerin faturalarına yansıtarak aldıkları kayıp kaçak bedelinin tüketim bedelinin dışında abonelere ek bir mali külfet getirdiğini; Türkiye Cumhuryeti Anayasasının 73. Maddesi gereğince vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin kanun ile konulacağı, değiştirileceği veya kanunla kaldırılacağı şeklindeki düzenleme ışığında EPDK'nın kuruluş amacının düşük maliyetli enerji temini olduğu da dikkate alınarak kayıp kaçak bedelinin abonelerden tahsil edilemeyeceği ve iadesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, süresinde davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1)Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 K. Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir. Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 Tarih 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren geçmişe de etkili 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK.nun Kanundaki yetkileri genişletilerek yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir. Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir. Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde (bu yasa değişikliği öncesinde açılan ve halen görülmekte olan davalar da) uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir. 2)Bozma nedenlerine göre, davalının diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün HUMK'nun 428. maddesi gereğince davalı yararına BOZULMASINA, ikinci bendde açıklanan nedenle davalı tarafın diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 28.12.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.