Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2016/14079 · K. 2016/12235

9. Hukuk Dairesi         2016/14079 E.  ,  2016/12235 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, icra takibine yapılan itirazın iptali, takibin devamı ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, gemiadamı olan davacının davalı şirket ile 6 ay süreli iş akdi imzaladığını, 29/09/2014-05/11/2014 tarihleri arasında 44 gün boyunca güverte Lostromosu olarak çalıştığını, iş akdinin davalı işverence tek taraflı feshedildiğini ve müvekkilinin 44 günlük ücretinin ödenmediğini, bu ücretin tahsili için 12. İcra Müdürlüğü'nün 2015/3291 Esas sayılı dosyası üzerinden ücretin tahsiline ilişkin takip açıldığını, davalı borçlunun ise bu borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiğini beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkum edilmesine B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, tebliğe rağmen yargılamayı takip etmemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece yapılan yargılama sonunda, avacının davalı şirkette gemi adamı olarak çalıştığı, alacaklarının tahsili için 12. İcra Müdürlüğü'nün 2015/3291 Esas sayılı doyasında takip başladığı, davalı şirketçe takibe ve yetkiye açıkca itiraz edilerek takibin durdurulduğu, belgelerinin, banka kayıtlarının celbedildiği, davacının çalışmasının geçtiği ve davalı şirkete ait ...- II (İMO:8619833) isimli geminin bağlama limanının bulunduğu yere ilişkin.. Tasdiknamesinin .. araştırıldığı, anılan tasdiknamede geminin bağlama limanının herhangi bir kıyı şehir ve liman belirtilmeksizin "" olarak belirtildiği, gemi maliki olarak davalı şirketin adresinin ise...ilçesinde olduğu belirtilmiş, yine ..'nun kayıtlarında da davalının aynı...ilçesinde bulunduğu, davalının ticaret sicil adresinin icra dairelerinin yetki alanında bulunan bir adres olmaması ve yine çalışmanın geçtiği geminin bağlama limanının da açıkça icra dairelerinin yetki alanına giren bir kıyı şehri, limanı, bölgenin de bulunmaması nedeniyle takibin yapıldığı icra dairesinin yetkili olmadığı, yetkili icra dairesine yapılan bir icra takibi bulunmadığından itirazın iptali davasının karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davacı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: İİK'nun 50 nci maddesi yetkiyi düzenlemektedir. Maddenin ikinci fıkrasında yetki itirazının esas hakkında itirazla birlikte yapılacağı, Tetkik Merciinin önce yetki itirazını inceleyip kesin bir sonuca bağlayacağı, belirtilmiştir. Bu madde hükmünün itirazın iptali için müracaat edildiği hallerde de uygulanacağının kabulü gerekir. Zira, İİK'nun 67 nci maddesinde açıkça "Takip talebine itiraz edilen ve itirazın kaldırılması için mercie müracaat etmek istemeyen alacaklı" denildiğine göre, alacaklıya ya mahkemeye ya da mercie müracaat imkanı bakımından bir tercih hakkı tanınmaktadır. Alacaklı tercihini mahkemeye müracaat şeklinde yapmışsa artık mahkemenin hem icra dairesinin yetkisine itirazı ve hem de borcun esasına ilişkin itirazı incelemesi gerekecektir. Esasen merciiden daha geniş yetkili bir mahkemenin yetki itirazını inceleyememesi için bir sebepte bulunmadığından, yerel mahkemece yetki itirazının incelenmesi isabetlidir. Ancak mahkemenin yetki konusundaki incelemesine gelince; 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, “İş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.” İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli mahkemede açılmalıdır. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de re’sen yetkisizlik kararı verebilir. 854 sayılı Deniz İş Kanunu’nun 46/2 maddesine göre “Bu kanun kapsamına giren gemiadamlarıyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. Hizmet aktinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür.” Anılan yasal düzenleme ile 5521 sayılı yasanın 5. maddesinde belirlenen davalının ikametgahı mahkemesinin ve işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemenin yetkisi ortadan kaldırılmamış bunlara ek olarak geminin bağla­ma limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede de dava açılabileceği belirlenmiştir. Deniz taşıma işinin genel olarak gemide yapılması ve her geminin bir bağlama limanı bulunması nedeni ile bağlama limanın bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olması, işin yapıldığı yer yetkisi ile uyumludur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 946. maddesi uyarınca “Bir geminin bağlama limanı o gemiye ait seferlerin yönetildiği yerdir”. Kanuna göre, geminin bağlama limanın olması zorunludur. Her geminin bir bağlama limanı vardır. Gemi seferlerinin yabancı bir ülkeden yönetildiği durumlar hariç, bağlama limanı, genellikle geminin sicile kayıtlı olduğu yerdir. Dosya içeriğine göre davacı gemiadamının iş sözleşmesinde çalıştığı davalıya ait... Başkanlığı’na tescil edilmiştir. Tescil edilen limanı, bağlama limanıdır. ..Başkanlığı ise Karaköy adresinde olup, yetkili mahkeme ve icra dairesi bu bağlama limanına göre yargı çevresidir. O halde davacı yetkili icra dairesinde takip yapmıştır. Takip yetkili icra dairesine ve itirazın iptali de yetkili yer mahkemesine açıldığından davanın esastan görülmesi gerekir. Yazılı gerekçe ile davanın reddi hatalıdır. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 23.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.