Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2016/14953 · K. 2017/9391

21. Hukuk Dairesi         2016/14953 E.  ,  2017/9391 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, ...tescil tarihinin vergi tescil tarihi olan 10/07/1979 gününe göre düzeltilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. K A R A R Dava, davacının 1479 sayılı Yasa'ya tabi ... sigortalılığının, vergi kaydının başladığı 10.07.1979 tarihinden itibaren başladığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de verilen bu karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 01.10.2000 - 19.09.2001 ve 20.04.2006 - 03.07.2006 tarihleri arasında vergi mükellefiyetinin bulunduğu, 16.10.1995 tarihinden itibaren meslek odasında kayıtlı olduğu, davacının ... sigortalısı olarak tescilinin olup olmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığın çözümü, sigortalılık niteliğini taşıdıkları halde ... kayıt ve tescil yaptırmamış olanlar hakkında ... Kanununda öngörülen düzenlemelerin irdelenmesini zorunlu kılmaktadır. 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu... sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu ... sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür. .../... 1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir. 4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02/08/2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. 02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve... sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler. Tüm bu düzenlemelerde ortak nokta, tescilin belirtilen tarihlerden sonra yapılmasına karşın, Kanunda tanınan süreler içinde borçlanma hakkının kullanılabilecek olmasıdır. Kanunda, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başlaması için öngörülen tarihlerden itibaren, borçlanma hakkı belirtilen bu süreler dahilinde kullanılmalıdır. Bu süreler içinde borçlanma hakkının kullanılmaması halinde ise, sonrasında ... sigortalılığının tespitine olanak bulunmamaktadır. Bilindiği gibi, 1479 sayılı Kanunda 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun hizmet tespitine ilişkin 79/10. maddesine koşut bir düzenleme bulunmamaktadır. Somut olayda, davacının davalı Kuruma...sigortalısı olmak için tescil başvurusunda bulunup bulunmadığının araştırılmadığı, süresi içinde prim ödemesinin olup olmadığının davalı Kurumdan sorulmadığı ayrıca tespitine karar verilen tarihte vergi mükellefiyetinin de bulunmadığı göz önünde bulundurulmadan eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak iş, davalı Kurumdan davacının ... sigortalısı olarak tescilinin olup olmadığını sormak, tescil edilmişse ...'a giriş bildirgesinin onaylı bir örneğini istemek, davacının hangi tarihte neye göre tescil edildiğini davalı Kurumdan sormak, varsa prim ödemesinin hangi tarihte başladığını araştırmak, Bağ-Kur şahsi sicil dosyasının onaylı bir örneğini istemek, davacının hangi tarihlerde vergi mükellefiyetinin bulunduğunu açık ve net bir biçimde belirlemek ve yukarıda yapılan açıklamalar ışığı altında süresi içinde tescil müracaatının olup olmadığını, borçlanma hakkını kullanıp kullanmadığını değerlendirerek sonucuna göre karar vermekten ibarettir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi. ...