Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2016/15020 · K. 2018/3317

11. Hukuk Dairesi         2016/15020 E.  ,  2018/3317 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen davada... Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 25/02/2016 tarih ve 2015/513-2016/172 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin ciranta olduğu çekte, davalının kendisine ait ciroyu çizerek ciranta vasfını kaybettiğini, davalının buna rağmen müvekkili ... 'a yanlış bilgi vererek söz konusu çek aslının kendilerinde olduğunu, çeki bankaya ibraz ettiğinde çekin karşılıksız çıktığından bahisle, ciranta olarak çek bedelini müvekkilinden istediğini, müvekkilinin 8.250,00 TL’yi davalının banka hesabına ödediğini, davalının haksız olarak çek bedelini tahsil ettiğini ileri sürerek ödenen paranın iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı şirket, usule uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir. Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çeki ciro ile teslim ettiği ikinci cirantadan ciro ile devralan üçüncü cirantaya ödeme yapınca çekin ibrazını istemediği, çeki elinde bulunduran ikinci cirantanın yetkili hamil olarak kendinden önceki ciranta olan davacıya müracaat hakkı olduğu, aynı şekilde yetkili hamil olan üçüncü cirantanın da yetkili hamil olarak kendiden önce gelen cirantalara müracaat hakkı olduğu, kambiyo senedinin mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı alacak istemine ilişkindir. Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur. Somut olayda, davalı, çek hamili olmamasına rağmen çek bedelini tahsil etmiş olup, davacı da çek bedelini icra kanalıyla yetkili çek hamiline ödemek zorunda kalmıştır. Davacının davalıya yapmış olduğu ödeme dekontundan açıkça anlaşıldığı üzere davacının ödemeyi çekten doğan borcunu ifa etmek amacıyla yapmış olduğu sabittir. Ancak davalının çek bedelini çeki ciro etmek suretiyle de tahsil ettiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, davacının işbu davayı genel hükümler çerçevesinde açtığı gözetilerek sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karar verilmesi gerekirken, “kambiyo senedinin mahiyeti gereği ibraz edilmeden ödeme yapılınca yetkili hamile tekrar ödeme yükümünü getirdiği” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın yararına BOZULMASINA, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz edene iadesine, 08/05/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.