Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2016/17295 · K. 2018/3172

21. Hukuk Dairesi         2016/17295 E.  ,  2018/3172 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Mahkemesi Davacı, murisinin, davalı işverene ait işyerinde 18.06.2012-29.04.2014 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. K A R A R Dava, davacıların murisi ...... ÜNAL'ın 18/06/2012 ile 29/04/2014 tarihleri arasında davalı yanında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin ...... kayıtlara geçmiş ... tanıkları yada ... işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve ...larına ...... kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacı murisinin 01/06/1999 -29/04/2014 tarihleri arasında 5510 Sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında (2926 sy) ...... hizmeti bulunduğu ,01.12.2014 tarihinden itibaren mirasçılarına ölüm aylığı bağlandığı,davacı tanıklarınca ...... Ünal’ın davalının işçisi olduğu vefat edene kadar 2 yıl süre ile davalının yanında çalıştığı ve davalının ...unda tütün vs.mal taşıdığının belirtildiği,davalı tanıklarının ise,davacının davalıya ait ...u adi yazılı şekilde yapılmış sözleşmeye dayanarak satın aldığı,borcu bittikten sonra üzerine alacağı,bu sözleşmeden sonra kendi adına çalıştığı ve davalının yanında şoför olarak çalışmadığının bildirildiği, 29.04.2014 günü davacıların murisi ...... Ünal idaresindeki ...un uçurumdan uçması sonucu meydana gelen ölümlü trafik kazası sonrası......... plakalı aracın ruhsat sahibi olarak davalı ...’e ...un jandarma tarafından teslim edildiğine dair tutanağın dosyada bulunduğu, 29/11/2012 tarihli noter satış sözleşmesi ile......... plakalı aracın davalı ...... Esen tarafından ...... Kılıçparlar isimli satıcıdan satın alındığı ve 18/12/2013 tarihli adi yazılı sözleşmeye göre;......... plakalı ...un 9.000 TL peşin, 10.000 TL vadeli olmak üzere ...... Esen tarafından davacıların murisi ...... Ünal'a satıldığı, satan ve alan olarak isim ve imzaların bulunduğu, şahit olarak ... isim ve imzasının bulunduğu görülmektedir. Aracın davalı ...... Esen tarafından 29.11.2012 tarihinde satın alındığı dosyada bulunan araç satış sözleşmesinden anlaşıldığından, davacı murisinin bu tarihten önce davalıya ait ...da çalışma iddiasının mümkün olmadığına yönelik tespit yerindedir,ancak bu tarihten sonrasına ilişkin mahkemece yeterli araştırma yapılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş,aracın 2012-2013 yıllarında şoförü olarak çalıştığını beyan eden davalı tanığı ...’in hizmet cetvelini getirtmek, ...,...... odası aracılığı ve ... marifetiyle davalı işyerine o tarihte ... olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı ... işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı ve özellikle davalı adına kayıtlı ...da davacı murisinin kendi adına çalışıp çalışmadığı,aracın davacı murisine satıldığı yönünde bilgi sahibi olup olmadıkları hususlarında yöntemince beyanlarını almak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 02/04/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.