Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2016/18351 · K. 2018/2583

21. Hukuk Dairesi         2016/18351 E.  ,  2018/2583 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, çalışan işçilere ödenen yol ve yemek yardımının prime esas kazanç niteliğinde olmadığının tespitine, davalı Kuruma fazla yatan sigorta primlerinin faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. K A R A R Dava, davacı şirketin yemek yardımı adı altında yaptığı prime esas kazanç tutarı olan 15.442,35 TL' nin yasal faizi ile iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece hükümde yazıldığı şekilde istemin kabulüne karar vermiştir. İhtilaflı dönemde yürürlükte olan 506 sayılı Yasa'nın 29.07.2003 tarih ve 4958 sayılı Yasanın 36. maddesi ile değişik 77/2. maddesinde “Şu kadar ki, ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz. Bunların dışında her ne ad altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur.” hükmü yer almaktadır. 506 sayılı Yasa’nın 77. madde 1. fıkrasında prim hesabı da göz önünde tutulacak kazançlar belirtilmiş, 2. fıkrasında ise bunun istisnaları gösterilmiştir. Fıkrada ifade edildiği biçimde sosyal amaçlı olarak veya işverenin yasa ve sözleşme dışında sigortalısına yaptığı yardım ve ödemeler prim hesabında nazara alınmazlar ve prime tabi tutulmazlar. Bu ödeme veya yardımlar ücret ve benzeri ödemelerden tamamen farklı nedenlere dayanırlar. İşin karşılığı olmaktan ziyade insani değer yargıları sonucu verilirler. Yasa bunları sayarak belirtmiştir. Bu yardımlar ölüm, doğum ve evlenme yardımları, yolluklar, kıdem, ihbar ve kasa tazminatları, ayni yardımlar, yemek, çocuk ve aile zamlarıdır. Somut olayda; her ne kadar bilirkişi raporunda, ücret bordrolarında " fazla mesai, sair kesinti" ibaresi olan ödemeleri yol ve yemek yardımı olarak belirtilmiş ve davacı tarafça da bilirkişi raporu sonrasındaki dilekçelerinde bu ödemeler için yol ve yemek yardımı olarak bahsedilmişse de dava dilekçesinde bu ödemeler talep edilirken yemek yardımı olduğunun belirtildiği, davacı şirketin taraf olduğu ... temizlik işleri teknik şartnamesine göre yüklenici olan davacı şirketin çalıştıracağı elemanlara günde bir öğün fiili çalışılan gün üzerinden olmak üzere tüm personele günlük 3 TL yemek ücreti ödemek zorunda olduğu, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacı şirketçe yemek yardımları üzerinden davalı Kurum'a ödenen ve ödenmesi gereken sigorta prim tutarlarının açıkça gösterilmediği anlaşılmakla bu şekilde davacı şirketin yapmış olduğu sigorta prim ödemelerinin yemek muafiyeti kapsamında kalıp kalmadığı değerlendirmede esas alınmadan, denetime yetersiz ve elverişsiz olarak hazırlanan bilirkişi hesap raporuna dayanarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak iş, öncelikle uyuşmazlık konusu dönemlerde makul yemek yardımı miktarının ne olacağını ihale sözleşmesini de esas alarak belirlemek, belirlenen yemek yardımları için; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek yardımı ödemelerinin prim matrahına dâhil olmadığı gözönünde bulundurularak her dönem için ay be ay gösterilmek üzere davacı şirketçe bu kalemler üzerinden Kurum'a ödenen prim tutarı ile ödenmesi gereken prim tutarı arasında hesaplama yapılarak alınacak bilirkişi hesap raporu doğrultusunda, davacı şirketçe Kurum'a yemek yardımı yönünden yapılan yersiz prim ödemesi olup olmadığını açıkça ortaya koyduktan sonra sonucuna göre Mahkemece bir karar vermekten ibarettir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 20.03.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.