Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2016/20270 · K. 2017/679

9. Hukuk Dairesi         2016/20270 E.  ,  2017/679 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili; müvekkilinin davalı işverenliğe ait ...’daki fabrikada işe başladığını ve iş akdinin feshedildiği güne kadar işçi olarak bu fabrikada çalıştığını, her zamanki gibi rutin bir şekilde çalışırken insan kaynakları uzmanı tarafından insan kaynakları bölümüne çağrılıp iş akdinin tazminatsız ve işsizlik maaşı alamayacak şekilde feshedileceği eğer bu şekilde iş akdinin feshedilmesini istemiyor ise kendilerine bir istifa dilekçesi yazıp vermesi gerektiğini beyan ettiğini, bu teklifi müvekkilinin kabul etmediğini bunun üzerine iş akdinin feshedildiğini, müvekkilinin iş akdinin feshini gerektiren herhangi geçerli bir neden olmadığını, iş akdinin gerçekte fesih nedeninin Anayasal bir hak olan sendika üyeliği ve sendikal faaliyet olduğunu beyanla feshin geçersizliğine davacının işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, müvekkil şirketin kuruluşundan bu yana çalışanlara temsil edilme ve örgütlenme haklarını tamamen özgür iradeleri ile kullanmaları için gereken huzurlu ve özgür ortamı sağlama çabası içinde olduğunu, davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunun 25/II maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiğini, fesih işleminin sendikal nedene dayandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu ayrıca sendikaca için başlatılmış bir yetki prosedürünün mevcut olmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davacının iş sözleşmesinin feshinin haklı veya geçerli bir nedene dayanmadığı, feshin sendikal nedene dayandığının da ispatlanmadığı kabul edilerek feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmiştir. D) Temyiz: Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. E) Gerekçe: Mahkemenin feshin geçersizliği ile davacının işe iadesine karar verilmesine dair gerekçesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Ancak davacı iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir. İş akdinin fesih bildiriminde gösterilenin aksine sendikal nedene dayandığını ileri süren davacı işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca bu iddiasını ispat ile yükümlüdür. Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir. İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez. Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir. Dosya içeriğine göre mahkemenin, feshin sendikal nedene dayanmadığı yönündeki tespiti eksik araştırma ve incelemeye dayanmaktadır. Davacının üyesi olduğu sendika; davacının çalıştığı ...’daki fabrikada 532 işçinin üye olduğunu bu işçilerden 90 işçinin sendikadan istifa ettiğini, istifa eden işçilerin davalı işyerinde çalışmaya devam ettikleri, ...'daki fabrikada 2014 yılı Nisan ayında başlayan örgütlenme faaliyeti neticesinde 75 işçinin iş sözleşmesine son verildiğini bildirmiştir. Sendikal nedenle işten çıkarıldığı belirtilen işçilerin iş sözleşmelerinin fesih tarihleri de sendika yazı ekinde belirtilmiştir. Fesih dönemi toplam kaç işçi çıkarıldığı araştırılmalı, bunun sendikalı olup işten çıkarılan işçilere oranı tespit edilmeli, ayrıca sendika üyeliğinden istifa ettiği belirtilen işçilerin listesi temin edilerek bu işçilerden işten çıkarılan olup olmadığı saptanmalıdır. Fabrika yetkilileri aleyhine sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan kamu davasının sonucu da değerlendirilerek, dosyadaki tüm delillerle birlikte feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı somut olarak tespit edilmelidir. Eksik araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 24/01/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.