Yargıtay 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/30448 · K. 2018/3726

12. Hukuk Dairesi         2016/30448 E.  ,  2018/3726 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İcra Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkikinin alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü: Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de; Alacaklı tarafından genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız takipte, borçlu belediye vekilinin, icra mahkemesine başvurusunda; belediyeye ait haciz konulan araçlar ve taşınmazların kamu hizmetlerinde kullanılması, banka hesaplarının da kamu yararına tahsisli olması nedeniyle haczedilemeyeceği iddiası ile hacizlerin kaldırılmasını talep ettiği, mahkemece, şikayetin kısmen kabulü ile belediyenin bir kısım araçları ve banka hesaplarına konulan hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği, mahkeme kararının alacaklı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır. 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinde; "Belediyenin kamu hizmetinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez" düzenlemesine yer verilmiştir. Bu maddeye göre belediyenin haczedilmezlik şikayetinin kabul edilebilmesi için mahcuzların kamu hizmetinde fiilen kullanılması zorunludur. Asıl olan, alacaklının alacağına kavuşmasını sağlamak olduğundan, kural olarak borçluların tüm mallarının haczi mümkündür. Bir malın haczedilememesi için yasal bir düzenlemenin bulunması zorunludur. Haczedilmezlik istisnai bir durum olduğundan, bu yöndeki düzenlemelerin de dar yorumlanması gerekir. Buna göre, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15/son maddesinin de dar yorumlanması gerekip, maddede açıkça haczedilmezlik için "fiilen kamu hizmetinde kullanılma" koşulunun kabul edilmesi karşısında, belediyeye ait bir malın haczedilmezliği ancak fiili durumunun tespiti ile belirlenmelidir. Buna göre borçlu belediyeye ait taşınır ya da taşınmaz bir malın haczedilmezliği için o malın fiilen kamu hizmetinde kullanılmasının gerektiği tartışmasız olup, bir malın fiilen kamu hizmetinde kullanıldığının kabulü için ise, o malın kamu hizmetinin yürütülebilmesi amacına uygun bulunması gerekir. Niteliği gereği belediyenin servis aracı, itfaiye aracı gibi araçlar ile fiilen kamu hizmetine tahsisli araçların haczi mümkün değildir. Kamuya tahsis kararı, haczedilmezlik şikayetinde gözönüne alınacak bir husus olmadığından, mahkemece yapılacak iş haczedilen aracın fiilen kamu hizmetinde kullanılıp kullanılmadığını tespit ederek oluşacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir. Somut olayda, mahkemece, mahcuz araçlarla ilgili olarak, ilçe jandarma komutanlığına müzekkere yazılarak, bunların fiilen kamu hizmetinde kullanılıp kullanılmadığının tespitinin istendiği ve kolluğun verdiği cevabi yazının hükme esas alındığı, banka hesapları ile ilgili olarak da, ilgili bankalardan hesap dökümleri istenerek dosya arasına alındığı, ancak hesaplar üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmaksızın sonuca gidildiği görülmektedir. O halde, yukarıda açıklanan ilke ve kurallar gözetilerek, mahkemece; şikayete konu banka hesapları üzerinde Yargıtay denetimine imkan tanıyacak şekilde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılarak, haczedilen paraların niteliklerinin belirlenmesi, hesapların havuz hesabı olduğunun saptanması halinde banka hesapları yönünden haczedilmezlik şikayetinin reddi, hesaplardaki paraların, vergi, resim, harç veya bu hükümde olmaları halinde ise haczedilemeyeceğinin gözetilmesi, şikayete konu araçlar yönünden de keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, araçlar hakkında keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın salt zabıta araştırması ve banka hesapları hakkında ise banka kayıtları esas alınarak eksik inceleme ile hüküm tesisi isabetsizdir. SONUÇ : Alacaklının temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK'nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26.04.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.