Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2016/3891 · K. 2016/14229

21. Hukuk Dairesi         2016/3891 E.  ,  2016/14229 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalı Kurum işleminin iptaliyle, geçmiş dönem Bağ-Kur kaydı ve bu kayda göre borçlanmasının yapılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. K A R A R Dava, davacının geçmiş dönem Bağ-Kur kaydı ve bu kayda göre borçlanması talebinin reddine ilişkin Kurum işleminin iptali ile vergi kaydına göre geçmiş dönem Bağ-Kur kaydı ve bu kayda göre borçlanmasının yapılması istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 25.11.1987 – 27.07.1989, 04.03.1991 – 31.12.1995, 01.01.1996 – 31.03.2003 tarihleri arasındaki vergi kaydına istinaden Bağ-Kur borçlanması yapabileceğinin tespiti ile aksi yöndeki kurum işleminin iptaline karar verilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 25/11/1987-27/07/1989, 04/03/1991-31/12/1995, 01/01/1996-31/03/2003 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, Gaziosmanpaşa SGM tarafından davacının ticari kayıtlarını Kuruma süresinde intikal ettirmediği için vergi kayıt tarihlerine göre sigortalı olmasının mümkün olmadığının bildirildiği, davacının İstanbul'da çalışmaya başlamadan önce Düzce'de çalışmasının bulunduğunu ve Bağ-Kur kaydının yapıldığını belirttiği ancak davacının Düzce ilindeki çalışmasına istinaden Bağ-Kur kaydının bulunup bulunmadığının araştırılmadığı anlaşılmaktadır. 1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı Yasanın 24. maddesi değiştirilecek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür. 1479 sayılı Yasa'ya 4956 sayılı Yasa ile eklenen Geçici 18. maddesinde; bu Kanuna göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 04.10.2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetlerinin 04.10.2000 tarihinden itibaren başlayacağı, ancak bu Kanuna göre zorunlu sigortalı olarak tescil edilmiş olanların sigortalılıklarının, bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde kuruma yazılı olarak .../... - başvurmaları ve 20.4.1982-4.10.2000 tarihleri arasındaki vergi kayıtlarını belgelemek ve belgelenen bu sürelere ilişkin olarak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 1 yıl içinde ödemek kaydıyla bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği bildirilmiştir. 4956 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği 02/08/2003 tarihine kadar tescilleri, prim ödemeleri veya tescil başvuruları yoksa aynı tarihten sonra sadece aynı yasa ile 1479 sayılı Yasaya eklenen geçici 18. maddeye göre vergide kayıtlı olan süreleri için borçlanma haklarını kullanarak sigortalılık süresi elde edebilirler. Geçmişe yönelik hizmetlerini tespit ettiremezler. 02/08/2003 tarihinden önceki tarihte Kuruma tescil edilmiş, giriş bildirgesi vermiş veya bir şekilde kendi adına tescil isteği yerine geçecek şekilde prim ödemiş olan ve 1479 sayılı Yasa kapsamında kendi adına veya hesabına bağımsız çalışanlar, 20/04/1982 tarihinden itibaren vergi kaydına dayalı olarak, 22/03/1985 tarihinden itibaren de esnaf sicili veya meslek kuruluşu kayıtlarına dayalı olarak sigortalılıklarının tespitini isteyebilirler. 08.05.2008 tarihli 5754 sayılı Kanun'un 68. maddesi ile değişik 5510 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesinde, “ Bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu Kanun'un yürürlük tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğünün bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren başlayacağı; ancak, bu Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentlerine göre sigortalı sayılanlardan bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren sigortalılıkları başlatılanların, bu Kanun'un yürürlük tarihi ile 04.10.2000 tarihi arasında geçen vergi mükellefiyet süreleri bulunmak kaydıyla, sigortalının bu Kanun'un yürürlük tarihinden itibaren 6 ay içinde talepte bulunmak ve kendisine tebliğ edilen borçlanma tutarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren 6 ay içinde ödemesi halinde, bu sürelerin sigortalılık süresi olarak değerlendirileceği” bildirilmiştir. Somut olayda, davacı 25/11/1987-27/07/1989, 04/03/1991-31/12/1995, 01/01/1996-31/03/2003 tarihleri arasında vergi kaydının olması nedeni ile 1479 sayılı Yasa'nın 24. maddesi kapsamında sigortalı sayılmalıdır. Ancak davacının Düzce ilindeki çalışmasına istinaden Bağ-Kur kaydının bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Yapılacak iş, davacının Düzce ilindeki çalışmasına istinaden Bağ-Kur kaydının bulunup bulunmadığını araştırmak, kaydının olmadığının anlaşılması halinde zorunlu sigortalılık koşullarına sahip olduğu dönemde, 1479 sayılı Kanunun Geçici 18. maddesinde ve 5510 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesinde belirtilen sürede zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olarak tescili yönünde herhangi bir talebi bulunmadığından davanın reddine karar vermek, ancak kaydının olduğunun anlaşılması halinde yukarıda açıklanan yasal mevzuat kapsamında davacının sigortalı olduğu süreleri belirlemekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 17/11/2016 gününde oybirliğiyle karar verildi. MG