Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2016/4963 · K. 2017/6851

21. Hukuk Dairesi         2016/4963 E.  ,  2017/6851 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Davacı, davalılardan işverene ait işyerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalılar vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. K A R A R Dava, davacının 10/08/2010-28/09/2012 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı işveren yanında; 10/08/2010-31/08/2012 tarihleri arasında aralıksız ve tam gün süreli olarak toplam 740 gün asgari ücretle çalıştığının ve bu çalışmasına ilişkin bildirimlerinin yapılmadığının ve primlerinin ödenmediğinin tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir. Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır. Çalışma olgusu her türlü delille ispat edilebilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir. Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır. Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının 12/05/2011-04/11/2011 tarihleri arasındaki çalışmasının 1136979 sicil sayılı işyerinden bildirildiği, 136979 sicil sayılı işyerinin araştırılmadığı, ihtilaf konusu dönemin tamamında çalışması bulunan bordro tanığı bulunmadığı, davacı ve davalı tanıklarının dinlenildiği ancak tanık beyanlarının çelişkili olduğu, davacı tanıklarınca davacının davalıya ait villada geçen çalışmalarının tüm yıl boyunca devam ettiğinin, davalı tanıklarınca ise davacının çalışmalarının kış döneminde sürekli olmadığının beyan edildiği, Mahkemece ayrıntılı şekilde komşu iş yeri araştırması yapılmadan karar verildiği anlaşılmaktadır. Yapılacak iş, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının kış dönemindeki çalışmasının sürekli olup olmadığı ve hangi şartlarda gerçekleştiğini tereddütsüz bir şekilde ortaya koymak, davacının 12/05/2011-04/11/2011 tarihleri arasındaki çalışmasının 1136979 sicil sayılı işyerinden bildirildiği dikkate alınarak bu işyerini araştırmak ve gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalıların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...'e iadesine, 26/09/2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.