Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2016/5049 · K. 2019/3611

14. Hukuk Dairesi         2016/5049 E.  ,  2019/3611 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.01.2009 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.03.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: \_ K A R A R \_ Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir. Davacılar vekili, 8195 ada 6 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın aynen taksim mümkün olmazsa satış suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir. Bir kısım davalılar vekili taşınmaz üzerindeki binaların maliklerinin tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini, olmazsa satış sureti ile giderilmesini istemiştir. Bir kısım davalılar vekili taşınmaz üzerindeki 11 kapı No'lu binanın bir kısım müvekkillerine, 7 kapı No'lu binanın bir kısım müvekkillerine ait olduğunu belirterek bilirkişi raporunda değerlendirilmesi gerektiğini beyan etmiştir. Mahkemece, davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir. Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı ve elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi mallarda paydaşlar veya ortaklar arasındaki hukuki ilişkiyi sona erdiren, birlikte mülkiyetten ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır. Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir. Somut olaya gelince; dava konusu 8195 ada 6 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı incelendiğinde davacıların dava açıldığı sırada paydaş olduğu, ancak daha sonra 25.10.2010 tarihli satış işlemi ile paylarını diğer paydaşlara devrettikleri anlaşılmaktadır. Bu durumda mahkemece; paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olduğundan davalılara davaya devam edip etmeyecekleri sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Kabule göre de; taşınmazlar üzerinde muhdesatlar bulunduğundan; taşınmazın toplam bedeli üzerinden, bedelin ne kadarının arza ne kadarının muhdesatlara isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle gösterilip bu oranlar doğrultusunda muhdesatlara isabet eden kısım ayrı ayrı muhdesat sahibi paydaşlara, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken, bu usule uyulmadan arzdan düşen bedel ve muhdesattan düşen bedel toplanıp toplamı üzerinden paydaşların alacağı bedelin belirlenmesi doğru değildir. Belirtilen hususlar gözetilmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 18.04.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.