Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2016/5144 · K. 2019/2859

14. Hukuk Dairesi         2016/5144 E.  ,  2019/2859 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 03.10.2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 03.12.2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili ve bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü: K A R A R Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, 84, 168, 174, 214, 323, parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili, 02.02.2015 tarihli dilekçe ile 84 Parsel sayılı taşınmazın davasını atiye terk ettiklerini beyan etmiştir. Davalı ... vekili 323 parsel sayılı taşınmazdaki muhdesatların müvekkiline ait olduğunu, tarafların kabulü olmaması halinde dava açmak için süre verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili, 25.11.2015 tarihli dilekçe ile 323 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan yapıların davalıya ait olduğunu beyan etmiştir. Mahkemece, dava konusu 214, 168, 174, 323 parsel sayılı taşınmazlar açısından davanın kabulü ile satış suretiyle ortaklığın giderilmesine, 84 parsel bakımından dava atiye bırakıldığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, satış bedelinin muhdesata isabet eden kısmının muhdesat sahibi paydaşlara, geri kalan bedelin ise tapudaki hisseleri oranında ve veraset belgeleri dikkate alınarak payları oranında paydaşlara dağıtılmasına, karar verilmiştir. Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir. 1)Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle, hükmün dava konusu 214, 168, 174, 84 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ONANMASINA, 2) Dava konusu 323 parsel sayılı taşınmaz yönünden yapılan temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır. Bu davalarda davalı da davacı gibi aynı haklara sahiptir Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır. Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir. Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir. Somut olaya gelince; davalı ... vekili tarafından dava konusu 323 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatlarda hak sahibi oldukları ileri sürülmüş olup, davanın tüm tarafları muhdesat iddialarını kabul ettiklerini açıkça beyan etmemişler; bir kısım davalılar vekili bu hususu temyize konu etmiştir. Bu durumda yukarıda değinilen ilkeler gözetilmek suretiyle muhdesat iddiasında bulunan davalı ... vekiline muhtesatın aidiyeti konusunda dava açmak için HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmesi, açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, muhdesatın aidiyetine karar verilmesi halinde; yukarıda açıklanan ilkeler gözetilerek bilirkişiden ek rapor alınmak suretiyle taşınmazların tespit edilen toplam değerlerinin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiğinin yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenmesi muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara dağıtılması ve dağıtım oranlarının hükümde açıkça gösterilmesi; mahkemece verilen süre içerisinde dava, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir. Açıklanan hususlar gözönünde bulundurulmadan noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle 214, 168, 174, parsel sayılı taşınmazlar yönünden bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, (2)numaralı bentte açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 323 parsel sayılı taşınmaz yönünden hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 28.03.2019 gününde oybirliği ile karar verildi.