Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2016/5752 · K. 2019/477

16. Hukuk Dairesi         2016/5752 E.  ,  2019/477 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sonucu ...Köyü çalışma alanında bulunan 111 ada 9 parsel sayılı 228.893,37 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz 4753 sayılı Yasa uyarınca oluşturulan tapu kaydı nedeni ile davalı Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, daha sonra 2011 yılında yapılan ifraz nedeniyle 111 ada 10 parsel sayılı taşınmaz 40000 metrekare, 111 ada 11 parsel sayılı taşınmaz 160000 metrekare ve 111 ada 12 parsel sayılı taşınmaz 28893,37 metrekare yüzölçümü ile Hazine adına tescil edilmiştir. Davacı ... ve müşterekleri irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak tapu iptal ve tescil istemiyle dava açmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kabulü ile çekişmeli 111 ada 10, 11 ve 12 parsel sayılı taşınmazların mülkiyetlerinin davacılar adına tespitine karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, davacılar yararına 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 46/1. maddesinde yazılı iktisap koşullarının gerçekleştiği gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu taşınmaz, kadastro tespiti sırasında 1936 tarih ve 13 numaralı vergi kaydı ile 4753 sayılı Kanun uyarınca yapılan çalışmalar sonucunda 6, 7, 17 ve 45 parsel numaraları altında oluşturulan tapu kayıtları kapsamında kaldığı ve taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğu belirtilmek suretiyle Hazine adına tespit edilmiştir. Bu şekilde oluşan tapu kayıtları kapsamında kalan yerlerin, tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar zilyetleri yararına iktisap koşullarının gerçekleşmesi halinde zilyetler adına tescile karar verileceği 3402 sayılı Yasa'nın 46/1. maddesinde düzenlenmiştir. Bu durumda anılan Yasa uyarınca tapu kaydının oluştuğu tarihe kadar davacılar yararına zilyetlikle iktisap koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin araştırılması gerekir. Ne var ki, mahkemece, yeterli araştırma ve inceleme yapılmamış, davalı Hazinenin dayandığı tapu kayıtlarının oluşumuna esas belirtmelik tutanakları, belirtmelik haritası, toprak tevzi haritası, tablendikatif cetveli ve komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları getirtilmemiş; kadastro paftası ile Toprak Komisyon haritası çakıştırılmamış, kısmen getirtilen belirtmelik tutanaklarında taşınmazların Yusuf Kandaş ve Tayyip kullanımında bulunduğu belirtilmiş olmasına rağmen keşif sırasında yerel bilirkişi ile tespit bilirkişilerinden işgalci olarak gösterilen bu kişiler ile davacılar arasındaki akdi veya ırsi ilişki araştırılmamış, miras ilişkisinin bulunması halinde mirasçılar arasında harici taksim olup olmadığı sorulmamış, Toprak Komisyon çalışması sırasında kısmen dosyaya getirtilen belirtmelik tutanaklarında taşınmazlara 1936 yılı 13 numaralı vergi kaydı ile ... numaralı tapu kayıtlarının uygulandığı belirtilmesine rağmen belirtilen vergi kaydı ve tapu kayıtları getirtilmiş ise de kapsamları yöntemince belirlenmemiş, dayanak kayıtların kapsamları tayin edilmek suretiyle kayıt sahiplerine hangi taşınmazların verildiği tespit edilmemiş, fen bilirkişisinden keşifte uygulanan kayıtların kapsamını denetleme imkanı verecek şekilde kroki düzenlettirilmemiş, Hazine tapu kayıtlarının oluşum nedeni üzerinde durulmamıştır. Ayrıca davacılar ve murislerinin taşınmazdaki zilyetliğinin süresi ve taşınmazın vasfı da tam olarak anlaşılamamaktadır. Eksik inceleme ile hüküm verilemez. Doğru sonuca varılabilmesi için öncelikle çekişmeli taşınmaza kadastro tespiti sırasında uygulanan Hazine tapuları, kayıtların dayanağını oluşturan belirtmelik tutanak ve haritaları, belirtmelik tutanaklarında uygulanan vergi ve tapu kayıt malikleri ve işgalci olarak gösterilen ... ve Tayyip ile davacılar arasındaki varsa irs ilişkisini gösterir nüfus kayıtları, taşınmazlara komşu parsellere ait kadastro tespit tutanakları ve varsa dayanakları ile Hazine tapusunun tesis tarihi olan 1963 yılından geriye doğru en eski tarihli hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından istenilmeli, eski tarihli memleket haritaları ve uydu fotoğrafları da getirtilerek dosya arasına konulmalıdır. Bundan sonra, taşınmazın bulunduğu yöreyi iyi bilen, elverdiğince yaşlı, yansız yerel bilirkişiler ile aynı yönteme göre belirlenecek taraf tanıkları, teknik bilirkişi, 3 kişilik ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulu ve ayrıca jeodezi veya fotogrametri uzmanı harita mühendisinden oluşacak bilirkişi kurulunun katılımı ile keşif yapılmalıdır. Yapılacak keşifte taşınmaz başında Hazine tapuları, belirtmelik tutanaklarında uygulanan vergi ve tapu kayıtları tek tek yerel bilirkişi yardımı fen bilirkişi eli ile uygulanmalı, fen bilirkişisinden, yapılacak keşif ve uygulamaları izleyip denetlemeye olanak veren, kadastro paftası ile Toprak Komisyon haritası dayanak tapu kayıtları, vergi kaydı ile varsa diğer tüm kayıtların varsa haritaları çakıştırılarak uygulanmak suretiyle kayıtların kapsamlarını gösterir krokili rapor alınmalı, kayıtların haritasının fenni sıhhatte uygun olmaması halinde sınırları itibariyle uygulanarak, tek tek kapsamları krokide gösterilmeli, belirtmelikte belirtilen kayıt sahiplerine hangi taşınmaz veya taşınmaz bölümlerinin verildiği belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın öncesinin ne olduğu, kimden kime kaldığı, zilyetliğin ne zaman başladığı, kim tarafından, ne zamandan beri ne şekilde kullanıldığı, zilyetler ile kayıt malikleri arasındaki akdi veya irsi ilişki hususu ile kamu orta malı niteliğinde mera, yaylak gibi yerlerden olup olmadığı, hususlarında maddi olaylara dayalı bilgi alınmalı, keşifte alınan beyanlar komşu parsellerin tutanak ve dayanağı kayıtlar ile denetlenmeli, teknik bilirkişi heyetine toprak tevzi çalışmalarının yapıldığı tarihlerde ve öncesinde çekilmiş hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz hava fotoğraflarında gösterilmeli, bu yerlerin önceki ve şimdiki niteliğinin arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının belirlenmesine çalışılmalı, ziraatçı bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın öncesinin ne olduğu, toprak yapısı, bitki örtüsü, komşu parsellerle mukayesesi, varsa mera taşınmazı ile arasında doğal ya da yapay kadim bir sınırın bulunup bulunmadığı, mera taşınmazı ile aynı özellikleri taşıyıp taşımadığı ve taşınmazın mera vasfında olup olmadığı hususlarında bilimsel verilerle desteklenmiş ayrıntılı rapor alınmalı, taşınmazların değişik yönlerden fotoğrafları çektirilerek rapora eklenmeli, belirtilen şekilde yapılan uygulama sonunda taşınmazların Hazine'ye ait tapu kayıtları kapsamında kalmaları ve zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olmaları halinde tapu kayıtlarının tesisinden geriye 20 yıllık zilyetlik süresinin davacılar yararına gerçekleşip gerçekleşmediği, tapu kayıtları kapsamı dışında kalan taşınmaz ya da taşınmaz bölümlerinin bulunması halinde davacılar yararına tespit tarihinden geriye 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde öngörülen şartların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak değerlendirilmeli, davacı ve murisleri adına aynı çalışma alanında belgesiz zilyetlik yolu ile edinilen taşınmaz miktarı yönünden de araştırma yapılmalı ve bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davalı Hazine vekilinin temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, 31.01.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.