Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2016/615 · K. 2016/1883

10. Hukuk Dairesi         2016/615 E.  ,  2016/1883 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi : İş Mahkemesi Tarihi : 17.02.2015 Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilâmına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacı, 07.07.2008-16.11.2009 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı iddiasıyla eksik günlerinin tespitini istemiştir. Mahkemece dinlenen 2 davacı tanık beyanıyla talep konusu dönemde asgari ücretle çalıştığı yönünde karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 79. maddesi ile 5510 sayılı Kanun’un 86. maddesi maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Somut olay bakımından, davacının, talep konusu dönemde bildirimleri olmadığı, dinlenen davacı tanık beyanları sonucu yazılı şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Mahkemenin kabulü eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır. Mahkemece yapılacak iş re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda; davacının, davalı işveren nezdinde “genel müdür” sıfatı ile çalıştığı iddiası karşısında, davalı şirkete ait talep konusu dönemi kapsayacak şekilde ticaret sicil kayıtları getirilerek davacının bu iddiası araştırılmalı, dosya içinde mevcut dönem bordrolarında kayden çalışması görünen ve uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde davacı ile aynı dönemde çalışması bulunan diğer bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin bordrolu çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, tüm taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istem hâlinde davacıya ve davalı şirkete iadesine, 15.12.2016 gününde oybirliğiyle karar verildi.