Yargıtay 15. Hukuk Dairesi · E. 2016/717 · K. 2017/972

15. Hukuk Dairesi         2016/717 E.  ,  2017/972 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Ticaret Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan deplase bedelinden dolayı borçlu olmadığının tespiti davasıdır. Davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Davacı yüklenici vekili, davalı idareye ait "Menemen Mermerli, Ahihıdır, .... Mah. Muh. Sk. Yağmursuyu ve Dere Islah İnşaatı" işi yüklenimleri altında tamamlandığını ve 15.07.2013 tarihinde geçici kabulü yapıldığını, geçici kabulden sonra davalı idareden aldıkları 15.01.2014 tarihli yazı ile Ahihıdır Mah. Kesikköy Geçidindeki iletim hattı borusunun mevcut akar kota engel olduğundan idare ekiplerince deplase edildiğinin belirtilerek bunun karşılığı 44.340,17 TL'nin ödenmesinin istendiğini, bu isteğe 21.01.2014 günlü dilekçeleri ile itiraz edildiğini ancak itirazlarının reddedildiğini, 04.04.2014 tarihli yazı ile bu miktarın yeniden istendiğini ve ödenmezse tahakkuk edecek diğer alacaklarından kesileceğinin bildirildiğini, sonradan ortaya çıkan, baştan bilinmeyen deplase işleri 470. maddeye (işin belirli olması ilkesine) aykırı olup, bu durumda Yapım İşleri Genel Teknik Şartnamesi'nin 2A-22. maddesi de geçersiz olduğunu, deplase işinin yapımı konusunda sözleşme uyarınca taraflarına hiçbir tebligat yapılmadığını, haberi olmadan işi yapılarak çok yüksek bir bedel istediklerini, kendilerinin çok daha düşük bedelle yapabileceklerini, davalı idarece istenen 44.340,17 TL deplase bedelinden sorumlu olmadıklarının tespitini talep etmiş, davalı idare vekili; idareleri Yönetim Kurulu'nun 05.07.2012 tarih 04/433 sayılı kararı ile 2.877.000,00 TL bedelli Menemen Mermerli, Ahihıdır, Camikebir, Seydinnasrullah Mahalleleri Muhtelif Sokak Yağmursuyu ve Dere Islah İnşaatı" işinin davacıya ihale edildiğini ve 06.08.2012 tarihinde sözleşme imzalandığını, davacının onaylı projelerinde yer alan yapım imalâtlarını tamamladığını, 27.11.2013 tarihinde geçici kabul yapıldığını, işin yapımı esnasında dere tabanından geçmekte olan 600 mm'lik Menemen İçme Suyu Şebekesi Ana İletim borusunun yeni yapılan dere çalışmalarında tabanda birikintilere ve bunun sonucu taşkınlara neden alacağının idareleri ve davacı tarafından tespit edilmesi üzerine deplasesine karar verildiğini beyanla, davayı kabul etmediklerini, savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir. İcra İflas Kanunu'nun 72. maddesinde düzenlenen menfi tespit davası, gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle kendisini hukuki anlamda tehdit AÜ ./.. s.2 15.H.D. 2016/717 2017/972 eden veya kendisi aleyhine icra takibi yapan kişiye karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını sağlamaya yönelik açılan dava olarak tanımlanmaktadır. Borçlu menfi tespit davasını yapılan bir icra takibine karşı açabileceği gibi ortada bir icra takibi yok iken de açabilecek, borç ödendikten sonra ise açılamayacak bunun yerine istirdat davası açılması gerekecektir. Madde metninde de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç, bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitine yöneliktir. Bir başka deyişle, hukuki yarar bulunması koşuluyla sonuçta alacak-borç ilişkisi doğuracak bir hukuki durumun varlığının tespiti amaçlanır. Menfi tespit davası genel hükümlere göre incelenip karara bağlanır ve verilecek karar maddi anlamda kesin hüküm niteliği taşıyacağından o hukuki ilişkinin varlığını ya da yokluğunu ispata yarar. Menfi tespit davasının açılabilmesi için hak sahibi olduğunu iddia eden kişinin o hukuki ilişkinin varlığını iddia etmesi yeterli olup, alacaklının harekete geçmesini beklemeden bu davayı açması mümkündür. Kural olarak borçlunun, borçlu olmadığının hemen tespit edilmesinde korunmaya değer bir hukuki yararının bulunması gerekmekte olup, bu husus dava şartı niteliğinde olduğundan resen nazara alınır. Bu genel açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; taraflar arasında “Menemen Mermerli, Ahihıdır, Camikebir, Seydinnasrullah Mah. Muh. Sk. Yağmursuyu ve Dere Islah İnşaatına” ilişkin eser sözleşmesi imzalanıp, sözleşmenin ifa ile sonuçlandığı ve davacı yüklenicinin yaptığı eser ile ilgili olarak deplase bedelinin ödenmesi gerektiği yönünde davalı iş sahibinin 15.01.2014 tarih 314/294 sayılı yazıyı davacı yükleniciye tebliğ ederek Ahidır mah. Kesikköy geçidi kısmında 10.12.2013-11.12.2013 tarihlerinde 0600 mm. çapındaki iletim borusunun mevcut akara engel olduğundan idare elemanları tarafından deplase edildiğinden bahisle 44.340,17 TL bedelini yatırılması ihtarı gönderilmiş ve bu ihtar 04.04.2014 tarih, 314/2146 sayılı yazı ile sözkonusu bedelin ödenmesi aksi halde taahhuk edecek alacaklarından kesileceğinden bahisle yenilenmiştir. Davacı eldeki bu davada deplase bedelinden sorumlu olmadığının tespitini talep ettiğine göre hukuki yararı bulunmaktadır. Aksi düşüncelerle hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. Mahkemece yapılacak iş; davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğu kabul edilerek işin esasının incelenmesinden ibarettir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle kararın temyiz eden davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcının istek halinde temyiz eden davacıya geri verilmesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 07.03.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.