Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2016/9806 · K. 2017/16224

3. Hukuk Dairesi         2016/9806 E.  ,  2017/16224 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (TİCARET) MAHKEMESİ Taraflar arasındaki alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hüküm, davalılar tarafından temyiz edilmiş, duruşmalı olarak incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle; daha önceden belirlenen, 21.11.2017 tarihli duruşma günü için yapılan tebligat üzerine; temyiz eden davalı ... Elektrik Toptan Satış A.Ş. vekili Av. ..., davalı ... vekili Av. ... ve dahili davalı ... ... vekili Av. ... geldiler. Karşı taraf davacı adına gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı ve hazır bulunan vekillerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için saat 14.00'e bırakılması uygun görüldüğünden, belli saatte dosyadaki bütün kağıtlar okunarak, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlenip, gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı, elektrik abonesi bulunduğu davalı şirketlerin düzenlediği faturalar ile kendisinden hukuka aykırı olarak kayıp/kaçak bedeli tahsil ettiğini ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak üzere, şimdilik 100.300,00 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 114.331,00 TL'ye artırmıştır. Davalı ... ..., açılan davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, açılan davada sebepsiz zenginleşme için öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, haksız olduğu iddia edilen bedellerin tahsili konusunda davalı şirketin herhangi bir insiyatifinin olmadığını, söz konusu bedellerin EPDK tarafından belirlenen tarifelere dayandığını bu nedenle davalı şirkete sorumluluk yüklenmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini dilemiştir. Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.,... Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş ve ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış İth. ve İhr. A.Ş; davacı şirket ile imzalanan sözleşme ile yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olarak kararlaştırıldığını, bu nedenle davanın yetki yönünden reddinin gerektiğini, esas yönünden ise kayıp/kaçak bedelinin imzalanan sözleşme çerçevesinde davacıya yansıtıldığını savunarak, davanın reddini dilemişlerdir. Mahkemece; yetki itirazı reddedildikten sonra yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; hüküm, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. 1- Davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş., ... Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş. ve ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış İth ve İhr.A.Ş'nin yetkiye yönelen temyiz itirazlarının incelenmesinde; 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK’nun “yetki sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır.” hükmünü içermektedir. Açıklanan bu madde hükmüne göre; taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa, dava, yalnızca yetki sözleşmesi ile belirlenen (yetkili) mahkemede açılır. Bu durumda, yetki sözleşmesi, kanunen yetkili kılınan genel veya özel mahkemelerin yetkisini ortadan kaldırmaktadır. Somut uyuşmazlıkta, davacı ile davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.,... Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş ve ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış İth ve İhr. A.Ş. arasında imzalanan sözleşmede, sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlıkların çözümünde ... Mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Bu durumda, mahkemece; yasal süresi içinde ileri sürülmüş olan yetki itirazının kabulü ile davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.,... Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş ve ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış İth ve İhr. A.Ş yönünden yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yetki itirazının reddedilmesi, usul ve yasaya aykırıdır. 2- Davalı ... ..., 'ın temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dava, elektrik abonelerinden tahsil edilen kayıp-kaçak bedelinin istirdatı istemine ilişkindir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 Esas 2014/679 Karar Sayılı kararı ve Dairemiz kararları ile Anayasanın Vergi ödevi Başlıklı 73. maddesindeki “... Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır..." şeklindeki düzenlemeye göre; kayıp-kaçak bedeli uygulamasının EPDK Kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığı, bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği, özellikle kaçak (elektrik enerjisinin hırsızlanması) bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne bedel ödendiğinin bilinmesininde şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğu, EPDK kararları ile kayıp-kaçak bedelinin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınmasının hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir. Ne var ki, uyuşmazlığın temyiz yolu ile Dairemize geldiği aşamada 17.06.2016 tarih ve 29745 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (geçmişe etkili) 6719 sayılı kanunun 21. maddesi ile 6446 Sayılı kanunun 17. maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bend ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; tüketici hakem heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır." hükmü getirilerek Tüketici Hakem Heyetlerinin ve Mahkemelerin bu konularda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri sadece bu dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmış, bu bedellerin alınmasında esas olan ilgili tarifelerin düzenlenmesinde EPDK'nun Kanundaki yetkileri genişletilerek, yukarıda sözü edilen bedeller maliyet unsuru kapsamına dahil edilmiştir. Yine, 6719 sayılı kanunun 26. maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen; Geçici madde 19; "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur." hükmünü, Geçici madde 20; "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünü içermektedir. Hal böyle olunca, karar tarihinden sonra yürürlüğe girmiş bulunan bu yasa değişikliklerinin, yürürlük tarihi öncesi dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak alınmış olan ve dava konusu yapılan kayıp-kaçak bedeli ile ilgili olarak açılan davalarda da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gereken hükümler içerdiğinden, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17., geçici 19. ile 20. maddelerinin, somut olaya etkisinin bulunup bulunmadığının yerel mahkemece tartışılıp değerlendirildikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekmektedir. 3-) Bozma nedenine göre; davalıların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda birinci bendde açıklanan nedenlerle hükmün davalı ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.,... Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım San. A.Ş ve ... Elektrik Enerjisi Toptan Satış İth ve İhr. A.Ş yararına, ikinci bendde açıklanan nedenlerle davalı ... ... yararına HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, üçüncü bendde açıklanan nedenlerle davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 1.480’er TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 6100 sayılı HMK'nun Geçici Madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nun 440. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21.11.2017 gününde oybirliğiyle karar verildi.