Yargıtay 17. Hukuk Dairesi · E. 2016/9809 · K. 2019/3946

17. Hukuk Dairesi         2016/9809 E.  ,  2019/3946 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen hüküm davacılar vekili ve davalı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü: -K A R A R- Davacılar vekili, 04.12.2013 tarihinde davacı ... idaresindeki davalıya trafik sigortalı aracın seyir halindeyken aracın sol ön lastiğinin kopması nedeni ile şoförün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda tek taraflı trafik kazası meydana geldiğini, araç içerisinde yolcu olarak seyahat etmekte olan davacının eşi ...'ın vefat ettiğini, soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre kazanın tek taraflı olması da göz önüne alınarak davacı araç sürücüsünün tam kusurlu bulunduğunu, davacının ölen eşinin yolcu olması nedeni ile kazada kusurunun bulunmadığını beyanla şimdilik davacı ...'ın eşi, davacı ...'un annesinin ölümü nedeni ile davacılar için 500,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, dava dışı ...'a ait aracın davacı eş ...'ın sevk ve idaresindeyken davacının tam kusurlu olarak yapmış olduğu trafik kazası neticesinde vefat ettiğini, davacı sürücünün tek taraflı yaptığı kaza sonucu eşinin ölümü nedeni ile kendisinin destek tazminatı isteyemeyeceğini, kızları davacı ...'un annesinin ölümünden dolayı destekten yoksun kalma tazminatı isteyebileceğini, aktüerya raporuna göre davacı ... için 12.792,04 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığını, öncelikle 12.792,04 TL bakımından davayı kabul ettiklerini, davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminat talep hakkı bulunmadığından bu davacı yönünden açılan davanın reddini savunmuştur. Mahkemece; iddia, savunma, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre; davacı ... hakkında açılan davanın reddine, davacı ... tarafından açılan davanın kabulü ile; 20.625,15 TL'nin davalı ... şirketinden dava tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, hükmedilen maddi tazminattan %10 oranında hakkaniyet indirimi yapılmasına, davalı ... şirketinin asıl alacak, faiz, yargılama giderleri ve tüm giderleri yönünden poliçe üst limitiyle sınırlı sorumlu tutulmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dava trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Davacı taraf, davacı sürücü Oktay için kazanın teknik arızadan meydana geldiğini beyanla araçta yolcu olan eşi ...'ın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep etmektedir. Mahkemece yapılan araştırma, inceleme hüküm vermeye yeterli değildir. Araç işleteninin hukuki sorumluluğunun sınırları ile bu sorumluluğun kalkmasının şartlarını düzenleyen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 vd. maddelerine göre, araç işleteninin sorumluluğunun temelinde kusursuz sorumluluğun bir türü olan tehlike sorumluluğu bulunmaktadır. Tehlike sorumluluğunun cari olduğu işletenin sorumluluğunun son bulması için de, anılan kanunun 86/1. maddesinde açıkça ifade edildiği üzere, illiyet bağını ortadan kaldıracak mahiyette 3. kişi kusuru- zarar görenin ağır kusuru- mücbir sebep hallerinden birinin bulunması gerekmektedir. Bu üç halden birinin bulunduğu durumda dahi işletenin sorumluluğunun son bulması için, araçtaki bozukluğun ya da işleten ile eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurunun kazaya etki etmemiş olması gerekmektedir. Bu itibarla, işletenin kusurlu eyleminin katıldığı ya da araçtaki teknik arızanın olaya etki ettiği durumlarda, işletenin sorumluluktan kurtulmasının mümkün olamayacağı izahtan varestedir. Somut olayda; kaza tespit tutanağındaki belirlemelere göre davacı sürücü tek taraflı kazaya karıştığı aracı dava dışı aracın işleteninden kiralamıştır. Mahkemece hükme esas alınan 27.02.2013 tarihli trafik bilirkişi raporunda; aracın sol ön dingilinin yerinden kopmuş olması geçmiş zaman içinde yeterli bakım ve kontrollerinin yapılmamış olduğunu, kullanım ve işletmede olan eksikliğin hata ve bozukluğun varlığını gösterdiğini, teknik arızanın meydana gelen kazada etkisinin %75, destek Derya'nın araçtan fırlaması nedeniyle emniyet kemeri takmamış olduğundan %25 kusurlu olduğu tespitinde bulunmuş, mahkemece; emniyet kemeri takmamanın kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı ve zararı artırıcı etken olduğu değerlendirilerek bilirkişi raporunda kazanın teknik arıza nedeniyle meydana geldiği belirtilmesine rağmen davacı sürücü ...'ın %100 kusurlu olması nedeniyle ilgili davacı yönünden destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm verilemez. O halde, mahkemece, dava konusu aracın periyodik bakım ve tamirlerine ilişkin tüm belgelerin bulunduğu yerlerden getirtilmesinden sonra, dosyanın ... ya da Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi heyetine tevdii ile kaza tespit tutanağı ve kazanın oluş şekli ve tüm dosya kapsamı itibariyle, müterafik kusurun kazanın meydana gelmesinde etken olmadığı ve zararın artmasında etken olduğu gözetilerek dışlanmak suretiyle; davacı sürücünün kazanın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığı, dava konusu kazanın aracın teknik bakımsızlığı veya lastiğinin kopması gibi teknik arızadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, aracın yapılması gereken periyodik servis bakımlarının zamanında ve eksiksiz olarak yapılıp yapılmadığı, buna göre, aracın işletilmesiyle ilgili olarak bakımsızlıktan (teknik arızadan) kaynaklanan öngörülebilir işletme kusurunun bulunup bulunmadığı, işletme kusuru varsa bu olgunun kazaya etkisi hususlarında ayrıntılı, gerekçeli, denetime açık ve çelişkileri giderir şekilde rapor alınarak sonucuna göre davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı talebi hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile davacı sürücünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. 2-Mahkemece destekten yoksun kalma zararının belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunda CSO 1980 yaşam tablosu ve %1.3 teknik faiz esas alınarak hesaplama yapılmış olup bu rapor hükme esas alınmıştır. Yargıtay yerleşik uygulamalarına göre; desteğin ve destek ihtiyacı olanların muhtemel yaşam süreleri belirlenirken Population Masculine Et – Feminine (PMF) yaşam tablosu esas alınmalıdır. Ayrıca, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken rapor tanzim tarihine kadar gerçekleşen zararın bilinen veriler nazara alınarak ve iskontoya tabi tutulmadan somut olarak, rapor tanzim tarihinden sonraki zarar da bilinen son gelir nazara alınıp 1/Kn katsayısına göre her yıl %10 oranında artırılmak ve iskonto edilmek suretiyle hesaplanmalıdır (YHGK., 28.06.1995 tarih, 1994/9-628 Esas, 1995/694 Karar). Bu maddi ve hukuksal olgulara göre dosya kapsamında alınan raporun açıklanan hesaplama tarzına uygun olmadığı ve belirtilen yönteme uygun olarak yapılmayan hesaplamayı içerir bilirkişi raporunun hükme esas alınması ve yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir. 3- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesine (818 sayılı BK 44) göre zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Davalı taraf, davacı ...'un emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusurlu olduğunu savunmuştur. Mahkemece; müterafik kusurunun kabulü doğru ise de bu nedenle %10 oranında düşük oranda indirim yapılması doğru olmayıp Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre %20 müterafik kusur indirimi yapılması için hükmün bozulması gerekmiştir. 4- Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde davacı ... yönünden davayı 12.792,04 TL bakımından kabul ettiğini beyan etmiş olmasına göre yargılama giderinin paylaştrılmasında kabul edilen miktarın da değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının, (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davacılar ve davalıya geri verilmesine 02/04/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.