Yargıtay 8. Ceza Dairesi · E. 2017/1080 · K. 2018/90

Ceza Genel Kurulu         2017/1080 E.  ,  2018/90 K. "İçtihat Metni" Kararı Veren Yargıtay Dairesi : 8. Ceza Dairesi Mahkemesi : İZMİR 3. Çocuk Günü : 25.12.2013 Sayısı : 889-1013 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçundan sanık ...'nın aynı Kanunun 15/1; TCK'nun 31/2, 62/1, 50/1-a, 52/1-2-4 ve 54/1. maddeleri uyarınca hapisten çevrilen 1.500 ve doğrudan verilen 200 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına, taksitlendirmeye ve müsadereye ilişkin İzmir 3. Çocuk Mahkemesince verilen 02.11.2012 gün ve 471-759 sayılı hükmün, sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 8. Ceza Dairesince 04.09.2013 gün ve 9124-21197 sayı ile; "...Suçu işlediği sırada 12-15 yaş grubu içerisinde olan suça sürüklenen çocuk hakkında, üzerine atılı yasak bıçak taşıma suçu yönünden 5237 sayılı Kanunun 31/2. maddesi uyarınca, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayıp algılayamadığı, bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişip gelişmediği yönünde adli tıp uzmanından ya da tam teşekküllü bir devlet hastanesinin çocuk psikiyatrisi bölümündeki uzman hekimden rapor aldırılmadan, sosyal hizmet uzmanının sosyal inceleme raporundaki tespitlere dayanarak eksik inceleme ve soruşturma ile mahkûmiyet hükmü tesisi..." isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir. İzmir 3. Çocuk Mahkemesi ise 25.12.2013 gün ve 889-1013 sayı ile, bozma kararına direnmiştir. Bu hükmün de sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi nedeniyle, dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 04.06.2014 gün ve 195416 sayılı “bozma” istekli tebliğnamesiyle Özel Daireye gönderilmesi üzerine, Yargıtay 8. Ceza Dairesince 28.10.2014 gün ve 19498-23874 sayı ile; direnme kararının eylemli uyma niteliğinde olup olmadığının değerlendirilmesi için Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca 14.12.2016 gün ve 726-1804 sayı ile; 6763 sayılı Kanunun 38. maddesi ile 5320 sayılı Kanuna eklenen geçici 10. madde uyarınca kararına direnilen daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 8. Ceza Dairesince 04.10.2017 gün, 420-10874 sayı ve oyçokluğuyla direnme kararının yerinde görülmeyip Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır. TÜRK MİLLETİ ADINA CEZA GENEL KURULU KARARI Özel Daire çoğunluğu ile yerel mahkeme arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; suç tarihi itibarıyla 12 yaşını bitirmiş olup 15 yaşını bitirmemiş olan sanığın, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiille ilgili davranışlarını yönlendirme yeteneğinin varlığının, sosyal inceleme raporuna göre belirlenmesinin isabetli olup olmadığı, bu konuda ayrıca uzman doktor raporu alınmasının gerekip gerekmediğinin belirlenmesine ilişkin ise de; Yargıtay İç Yönetmeliğinin 27. maddesi uyarınca öncelikle; 1- Dava zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğinin, 2- Dava zamanaşımının gerçekleştiği sonucuna ulaşılması hâlinde 6136 sayılı Kanunun 4. maddesi kapsamında bulundurulması ve taşınması yasak olan bıçağın Ceza Genel Kurulunca müsaderesine karar verilip verilmeyeceğinin, Değerlendirilmesi gerekmektedir. İncelenen dosya kapsamından; Sanık ...’nın nüfus kaydına göre 05.05.1997 doğumlu olup, 29.10.2011 olan suç tarihi itibarıyla 14 yaş 5 ay 24 günlük olduğu, 04.11.2011 tarihli ekspertiz raporunda; sanıkta ele geçen 9,8 cm uzunluğunda, tek ağızlı, sivri uçlu, sırt kısmı meyilli, düz ve küt namluya sahip sustalı çakının, 6136 sayılı Kanunun 4. maddesinde belirtilen yasak niteliği haiz bıçaklardan olduğu tespitine yer verildiği, Anlaşılmaktadır. 5237 sayılı TCK’nun “Dava zamanaşımı” başlıklı 66. maddesi; “(1) Kanunda başka türlü yazılmış olan hâller dışında kamu davası; a) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda otuz yıl, b) Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmibeş yıl, c) Yirmi yıldan aşağı olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıl, d) Beş yıldan fazla ve yirmi yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlarda onbeş yıl, e) Beş yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlarda sekiz yıl, Geçmesiyle düşer. (2) Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının; onbeş yaşını doldurmuş olup da onsekiz yaşını doldurmamış olan kişiler hakkında ise, üçte ikisinin geçmesiyle kamu davası düşer. (3) Dava zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dosyadaki mevcut deliller itibarıyla suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur. (4) Yukarıdaki fıkralarda yer alan sürelerin belirlenmesinde suçun kanunda yer alan cezasının yukarı sınırı göz önünde bulundurulur; seçimlik cezaları gerektiren suçlarda zamanaşımı bakımından hapis cezası esas alınır…” şeklinde düzenlenmiştir. Görüldüğü gibi, 5237 sayılı TCK’nun 66. maddesinde, çocuklar hakkında yaş gruplarına göre kademeli olarak daha kısa zamanaşımı süreleri getirilmiştir. Bu kapsamda 5237 sayılı TCK’nun 66/2. maddesindeki; “Fiili işlediği sırada oniki yaşını doldurmuş olup da onbeş yaşını doldurmamış olanlar hakkında, bu sürelerin yarısının… geçmesiyle kamu davası düşer” şeklindeki düzenleme ile 12-15 yaş grubunda bulunan çocuklar açısından zamanaşımı yetişkin sanıklara göre yarı oranında kısaltılmış bulunmaktadır. Aynı Kanunun 67/4. maddesi uyarınca kesen bir nedenin bulunması hâlinde kesilme gününden itibaren yeniden işlemeye başlayacak olan zamanaşımı, ilgili suça ilişkin olarak kanunda belirlenen sürenin en fazla yarısına kadar uzayacaktır. Ceza Genel Kurulunun birçok kararında açıkça vurgulandığı gibi, yargılama yapılmasına engel olup, davayı düşüren hâllerden biri olan dava zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi durumunda, yerel mahkeme ya da Yargıtay, resen zamanaşımı kuralını uygulayarak kamu davasının düşmesine karar verecektir. Bu bilgiler ışığında ön soruna ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; Sanığa yüklenen yasak nitelikte bıçak taşımak suçunun, 6136 sayılı Kanunun 15/1. maddesinde öngörülen yaptırımı altı aydan bir yıla kadar hapis ve yirmibeş günden az olmamak üzere adli para cezası olup, 5237 sayılı TCK’nun 66/1-e ve 66/2. maddeleri uyarınca sanığın yaşı da dikkate alındığında 4 yıllık olağan ve 6 yıllık kesintili dava zamanaşımına tabidir. Daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturma ihtimali bulunmayan ve 29.10.2011 tarihinde işlendiği iddia olunan suçla ilgili olarak, 5237 sayılı TCK’nun 66/1-e, 66/2 ve 67/4. maddelerinde öngörülen 6 yıllık kesintili dava zamanaşımı süresi inceleme tarihinden önce 29.10.2017 tarihinde dolmuş bulunmaktadır. Diğer taraftan, 5237 sayılı TCK’nun 54/4. maddesindeki “Üretimi, bulundurulması, kullanılması, taşınması, alım ve satımı suç oluşturan eşya, müsadere edilir” hükmü uyarınca suç tarihinde sanığın üzerinde taşıdığı 6136 sayılı Kanunun 4. maddesinde belirtilen yasak niteliği haiz bıçağın müsaderesine karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, yerel mahkeme direnme hükmünün, sanığa atılı 6136 sayılı Kanuna aykırılık suçuna ilişkin gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle bozulmasına, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu konuda 1412 sayılı CMUK'nun 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanık hakkındaki kamu davasının düşmesine ve adli emanete kayıtlı olan bıçağın 5237 sayılı TCK’nun 54. maddesinin 4. fıkrası uyarınca müsaderesine karar verilmelidir. SONUÇ: Açıklanan nedenlerle; 1- İzmir 3. Çocuk Mahkemesinin 25.12.2013 gün ve 889-1013 sayılı direnme hükmünün, gerçekleşen dava zamanaşımı nedeniyle BOZULMASINA, Ancak, yeniden yargılamayı gerektirmeyen bu konuda 1412 sayılı CMUK'nun, 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 322. maddesine göre karar verilmesi mümkün olduğundan, sanık hakkındaki kamu davasının 5237 sayılı TCK'nun 66/1-e, 66/2, 67/4 ve 5271 sayılı CMK'nun 223/8. maddeleri uyarınca DÜŞMESİNE, 2- Adli emanetin 2012/7901 sırasında kayıtlı bıçağın 5237 sayılı TCK'nun 54. maddesinin 4. fıkrası uyarınca MÜSADERESİNE, 3- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 13.03.2018 tarihinde yapılan müzakerede oybirliğiyle karar verildi.