Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2017/11758 · K. 2017/13019

3. Hukuk Dairesi         2017/11758 E.  ,  2017/13019 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasındaki muhtesat tespiti, alacak davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davalılardan ... tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı, ortaklığın giderilmesi davası sırasında ortak taşınmazdaki muhtesatların kendisine ait olduğunu belirttiğini,davalıların itiraz ettiğini ,mahkemece dava açılması için süre verildiğini, taşınmaza artezyen, tarımsal elektrik ve sulama tesisatı ve çit yaptırdığını, yeri halen kullandığını ileri sürerek; muhtesatların kendisine ait olduğunun tespitine ve şimdilik 24.751.69.- TL yasal faizi ile müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar, iddianın doğru olmadığını belirterek, davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece; 24.751.69.TL'nin dava tarihinden yasal faizi ile davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş, hüküm davalılardan Aynur tarafından temyiz edilmiştir. Davada, imalatın (muhtesatın) davacı tarafından yapıldığının tespiti ile muhtesat bedelinin tahsili talep edilmektedir. 818 sayılı BK.'nun 61-66.maddelerine (6098 sayılı TBK.'nun 77-82.maddelerinde) göre sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının geçerli (haklı) bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalması (zenginleşmesi) demektir. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında bir başkasının aleyhine olarak bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. 22.02.1991 gün, 1990/1 E.- 1991/1 K.sayılı YİBK'nda da vurgulandığı gibi; iade borcunun kapsamını belirlemede öncelikle fakirleşme ve zenginleşme zamanının tespit edilmesi gerekir. Uyuşmazlık konusu olayda olduğu gibi; dava tarihinden önce yapılan imalatlar nedeniyle sebepsiz zenginleşme borçlusunun (davalıların) bu imalatın yapıldığı tarihte ekonomik açıdan zenginleştiği, yapanın ise o anda fakirleştiği kabul edilemez. Sebepsiz zenginleşme nedeniyle iade isteminde bulunabilmek için bir tarafın mal varlığının diğer tarafın mal varlığı aleyhine çoğalması gerekir. Bu azalma ve çoğalma da davacının taşınmazdaki payının satılması sonucunda yerden el çektirildiği tarihte gerçekleşir. Somut olayda; davacı, dava tarihi itibari ile taşınmazdan ve muhtesatlardan el çekmemiş olup yararlanmaya devam etmektedir. Diğer anlatım ile, davalılar açısından henüz bir zenginleşme gerçekleşmemiştir. Bu durumda, mahkemece; tarafların delilleri değerlendirilerek, tespit talebi yönünden bir karar verilmesi ile yetinilmesi gerekirken, muhtesat bedellerinin de tahsiline karar verilmesi doğru bulunmamış, bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince davalılar yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nun geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK.nun 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 02.10.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.