Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2017/2272 · K. 2018/13742

1. Hukuk Dairesi         2017/2272 E.  ,  2018/13742 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 2. HUKUK DAİRESİ DAVACILAR : ... VD. DAVALILAR : ... VD. DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen karar Bölge Adliye Mahkemesince; “...ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu...” gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin olarak verilen karar davalı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'in raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Davacılar, mirasbırakanları ...'nun 2030 parsel sayılı taşınmazını mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak davalıya satış yoluyla temlik ettiğini ileri sürerek tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adlarına tesciline karar verilmesini istemişlerdir. Davalı, mirasbırakanın çekişmeli taşınmaz dışında başka taşınmazları da olduğunu, ölünceye kadar mirasbırakana baktığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, temlikin mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak gerçekleştirildiği gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş, davalı vekilinin istinaf başvurusu...l Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tarafından esastan reddedilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 1939 doğumlu mirasbırakan ...’nun 26.01.2014 tarihinde öldüğü, geride davalı eşi Samira ile ilk eşinden olan davacı çocukları Ümit, Hülya ve Süreyya’nın mirasçı olarak kaldıkları, mirasbırakanın maliki olduğu 2030 parsel sayılı taşınmazın intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini 04.06.2012 tarihinde davalıya satış suretiyle temlik ettiği, mirasbırakan ile davalının 1997 yılından itibaren fiilen birlikte yaşadıkları ve 23.06.2000 tarihinde evlendikleri anlaşılmaktadır. Uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya gelince; dinlenen davacı tanıkları, davacılarla mirasbırakan arasında mal kaçırmasını gerektirir bir ilişki ortaya koyamamışlar aksine davalı tanıkları, temlikin mal kaçırma amaçlı olmadığını, davalı ikinci eşin çekişme konusu taşınmazda oturduğunu ve mirasbırakanın ölümünden sonra davalının yaşamını garanti altına almak amacıyla temliki yaptığını bildirmişlerdir. Yukarıda değinilen ilke ve olgular tüm dosya içeriği ile birlikte değerlendirildiğinde; mirasbırakanın amacının ilk eşinden olma çocuklarından mal kaçırmak olmayıp, ortak çocukları bulunmayan davalıyı koruma altına almak olduğu sonucuna varılmaktadır. Hal böyle olunca davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile kabulüne karar verilmesi hatalıdır. Davalı vekilinin yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 373/1. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda yazılı nedenlerden dolayı 6100 sayılı HMK’nın 371/ç maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne, kararın bir örneğinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 22.10.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.