Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2017/3311 · K. 2020/335
4. Hukuk Dairesi 2017/3311 E. , 2020/335 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Davacı ... AŞ vekili Avukat ... tarafından, davalı ... aleyhine 26/02/2015 gününde verilen dilekçe ile alacak istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; talebin kabulüne dair verilen 11/02/2016 günlü kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü. Dava; çöp toplama ve taşıma ücreti alınmasına dair belediye meclisince alınan karara istinaden ihtirazi kayıtla ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı vekili; davalı kurum tarafından alınan 2014/161 sayılı meclis kararı ile Çöp Toplama ve Taşıma Tarifesi ile bankalardan yıllık ücret alınmasına karar verildiğini, ilgili kararın, davacı bankaya tebliği üzerine ihtirazi kayıtla ödeme yapıldığını, davacı bankanın davalı idareden hiçbir hizmet talebi bulunmadığını, tahsil edilen bedelin yasal dayanağı olmadığını, çöp toplama ve taşımanın belediyelerin asli görevlerinden olduğunu, bu hizmet nedeniyle ücret istenemeyeceğini belirterek davacı bankaya tahakkuk ettirilen ve ihtirazi kayıtla ödenen çöp toplama ve taşıma ücretinin tamamının davacıya iadesi isteminde bulunmuştur. Davalı vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Mahkemece; davacı bankanın, arıtma ve bertaraf etme yükümlülüğüne tabi tesis ve işletme olmadığından atık geri kazanım, geri dönüşüm ve bertaraf tesisleri kurma yükümlülüğünün bulunmadığı, davacı tarafından çıkarılan evsel katı atık miktarının fazla olmayıp bu hizmetin Çevre ve Temizlik Vergisi kapsamında su faturaları içerisinde tahsil edildiği, dayanak belediye meclis kararının genel ve objektif olmadığı, Çevre Kanununun 11. maddesi uyarınca hizmetten yararlananlar kriterini karşılamadığından sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı ... Belediyesi bir kamu tüzel kişiliği olup; kural olarak, işlem ve eylemleri kamusal nitelik taşır. Alacak isteminin, davalı ... Meclisince alınan kararın hukuka aykırılığı iddiasına dayandığından İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 2. maddesi gereğince idareye karşı, idari yargı yerinde idari işlemin iptali davası açılması gerekir. Görev sorunu, kamu düzenine ilişkin olup, açıkça veya hiç ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemelerce kendiliğinden araştırılır (Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nın 114 ve 115/1. maddeleri). Mahkemece, açıklanan olgular gözetilerek yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenerek kabulüne karar verilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir. SONUÇ: Temyiz edilen kararın yukarıda gösterilen nedenlerle BOZULMASINA davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına ve peşin alınan harcın istek halinde geri verilmesine 03/02/2020 gününde oy birliğiyle karar verildi.