Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2017/3320 · K. 2018/3398

5. Hukuk Dairesi         2017/3320 E.  ,  2018/3398 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kısmen kabulüne dair verilen yukarıda gün ve sayıları yazılı hükmün Yargıtay'ca BOZULMASI hakkında 18. Hukuk Dairesinden çıkan kararı kapsayan 27/11/2014 gün ve 2014/8452 Esas - 2014/17131 Karar sayılı ilama karşı davacı ile davalı ... vekillerince verilen dilekçeler ile karar düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup gereği konuşulup düşünüldü: K A R A R – Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada ... hakkındaki davanın husumetten reddine, ... aleyhine açılan davanın kabulüne dair mahkemece verilen karar, davacı ile davalı ... vekillerinin temyizi üzerine bozulmuş; bu karara karşı davacı ile davalı ... vekillerince karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.Her ne kadar mahkemece verilen karar fiilen el atılan bölüm bedelinin davalılardan ... Belediye Başkanlığından tahsiline, fiilen el atılmayan kısımlar yönünden ise yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden bahisle bozulmuş ise de; dava konusu taşınmazın bir bölümüne yol geçirmek suretiyle fiilen el atıldığı, taşınmazın imar planında ... caddesi ile ... caddesi birleşim kavşağındaki yol ve yeşil alanda kaldığı, kavşağın imar planındaki durumu ve genişliği dikkate alındığında bu kavşağın yapım sorumluluğunun davalılardan ... Büyükşehir Belediyesinin görev ve yetki alanında bulunduğu, bu nedenle kısmen yol olalark el atılan taşınmazın imar planındaki tahsis amacı gözetilerek proje bütünlüğü gereğince tamamının bedelinden ... Büyükşehir Belediye Başkanlığını sorumlu tutan mahkeme kararının yerinde olduğu, Dava konusu taşınmazın dosyada mevcut son tapu kaydına göre yargılama devam ederken dava dışı ...’a 16.01.2014 tarihinde devredildiği, 6100 sayılı HMK'nin 125/2 maddesi uyarınca davanın açılmasından sonra, dava konusunun davacı tarafından devredilecek olması halinde, devralmış olan kişinin, görülmekte olan davada davacı yerine geçeceği ve davanın kaldığı yerden itibaren devam edeceği düzenlendiğinden, mahkemece davacı sıfatıyla yeni malik ... davaya dahil edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmediği,Ayrıca, 13.03.2015 gün ve 29294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 gün ve 2013/95-2014/176 sayılı kararı ile; 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun başlığı ile birlikte değiştirilen geçici 6. maddesinin on üçüncü fıkrası "09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihlerini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine bir takım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin 04.11.1983 tarihinden sonraki dönem içinde uygulanmasının hukuk güvenliğini zedeleyeceği" gerekçesiyle Anayasanın 2 ve 35. maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.Bu durumda; 04.11.1983 tarihinden sonraki döneme ilişkin el atmalarda nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği; Bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından; Davacı vekili ile davalılardan ... vekillerinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Yargıtay (Kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 27.11.2014 günlü 2014/8452E.-17131K. sayılı bozma ilamının kaldırılmasına karar verildikten sonra yapılan değerlendirmede; Dava kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.Mahkemece ... hakkındaki davanın husumetten reddine, ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davacı ve davalılardan ... vekillerince temyiz edilmiştir.Arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 2137 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibariyle doğrudur.Ancak; 1)Kamulaştırmasız el atma davalarında da uygulanan Kamulaştırma Yasası'nın 10.maddesi ile bedelin tespiti esaslarını düzenleyen 11.maddesinin (g) bendine göre; kamulaştırılacak taşınmazın arsa olarak kabulü halinde kamulaştırma (değerlendirme) gününden önceki özel amacı olmayan emsallerin satış değerleri esas alınarak kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerekmekte olup, doğru sonuçlara ulaşılabilmesi için; emsal alınan taşınmazın satış tarihinin değerlendirme tarihinden önce ve değerlendirme tarihine yakın bulunması, dava konusu taşınmaza örnek teşkil edebilecek nitelikte, dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip bulunması aranmaktadır. ... gibi büyük yerlerde yukarıda açıklanan bu özellikler itibarıyla dava konusu taşınmaza daha yakın konumda ve değerlendirme tarihine yakın satış tarihli taşınmaz satışlarının bulunması mümkün olduğu halde, hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz ile aynı veya yakın semtlerde bulunması, topografik yapısı, manzarası, konumu, üzerinde yapılabilecek inşaat ve katlar için izin ve ruhsat sınırları, yüzölçümleri, imar uygulamasına konu edilmiş olup olmadıkları, sokak, cadde veya şehir alanlarına cepheleri ve mesafeleri gibi yönlerden benzer ya da yakın özelliklere sahip olmayan... Mahallesi 1624 ada 10 parselin satışının somut emsal olarak alınması doğru görülmemiştir.Bu durumda; taraflara, dava konusu taşınmaza yakın bölgelerden ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer yüzölçümlü satışları bildirmeleri için imkan tanınması, lüzumu halinde re'sen emsal celbi yoluna gidilmesi, taşınmazın, değerlendirme tarihi itibariyle, emsal alınacak taşınmazın ise satış tarihi itibariyle imar ya da kadastro parselleri olup olmadığı ilgili Belediye Başkanlığı ve Tapu Müdürlüğünden sorulması, ayrıca dava konusu taşınmazın; imar planındaki konumu, emsallere ve değerini etkileyen merkezi yerlere olan uzaklığını da gösterir krokisi ve dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazların resen belirlenen vergi değerleri ve emsal taşınmazların satış akit tablosu getirtilerek, dava konusu taşınmazın değerlendirmeye esas alınacak emsallere göre ayrı ayrı üstün ve eksik yönleri ve oranları açıklanmak suretiyle yapılacak karşılaştırma sonucu değerinin belirlenmesi bakımından, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulu marifetiyle mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor sonucuna göre hüküm kurulması gerektiğinin düşünülmemesi, 2)Dava konusu taşınmazın dosyada mevcut son tapu kaydına göre yargılama devam ederken dava dışı ...’a 16.01.2014 tarihinde devredildiği, 6100 sayılı HMK'nin 125/2 maddesi uyarınca davanın açılmasından sonra, dava konusunun davacı tarafından devredilecek olması halinde, devralmış olan kişinin, görülmekte olan davada davacı yerine geçeceği ve davanın kaldığı yerden itibaren devam edeceği düzenlendiğinden, mahkemece davacı sıfatıyla yeni malik ... davaya ihbar edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, Doğru olmadığı gibi, 3)13.03.2015 gün ve 29294 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 gün ve 2013/95-2014/176 sayılı kararı ile; 6487 sayılı Yasanın 21. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun başlığı ile birlikte değiştirilen geçici 6. maddesinin on üçüncü fıkrası "09.10.1956 ile 04.11.1983 tarihlerini kapsayan dönemde oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla getirilen ve malikler aleyhine bir takım hükümler içeren bu istisnai düzenlemenin 04.11.1983 tarihinden sonraki dönem içinde uygulanmasının hukuk güvenliğini zedeleyeceği" gerekçesiyle Anayasanın 2 ve 35. maddelerine aykırı bulunarak iptal edilmiştir.Bu durumda; 04.11.1983 tarihinden sonraki döneme ilişkin el atmalarda nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden,Mahkeme kararının açıklanan nedenlerle davacı ve davalı ... vekillerinin temyiz itirazları doğrultusunda BOZULMASINA, davacı ile davalı ...'ndan peşin alınan karar düzeltme harçlarının istenildiğinde iadesine, davalı ...'ndan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 01/03/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.