Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2017/3926 · K. 2018/5450

21. Hukuk Dairesi         2017/3926 E.  ,  2018/5450 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi TÜRK MİLLETİ ADINA Davacı, yersiz ödenen aylıkların tahsiline ilişkin Kurum işlemi ve yapılan takibin iptaliyle davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak, ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. K A R A R Dava, boşandığı eşi ile yeniden evlenen ve boşanma sonrası ölüm aylığına bağlanan davacıdan, 5510 sayılı Kanunun 56/2 fıkrası uyarınca yersiz ödenen aylıkların tahsiline ilişkin kurum işleminin iptali ile davacının davalı kuruma borçlu almadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemenin davanın kabulüne ilişkin önceki kararları davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiş ve dava dilekçesindeki istem ve mevcut delil durumuna göre yapılan inceleme ile Dairemizce, yeterli araştırma yapılmadan ve bozma gerekleri yerine getirilmeden karar verildiği belirtilerek bozulmuştur. Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; Menfi tespit davasının kısmen kabulü, kısmen reddi ile davacının kuruma 611,52 TL borcu olduğunun tespitine, davacının borcu olmayan 12.040,38 TL'nin takibe ilişkin işlemin iptaline, 611,52 TL asıl borç üzerinden takibin iptali talebinin reddine, karar verilmiştir. Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Yargıtay Bozma ilamına uyulmasına karar verildiği, ancak bozma ilamlarında belirtildiği gibi Kurum işleminin dayanağı olan Kontrol Memuru Raporu ve ekleri ile kesinleşmiş boşanma ilamı getirtilmeden, davacı ve boşandığı eşinin kayıtlı adreslerinin bulunduğu mahalle muhtar ve azalarının tanık olarak beyanları alınmadan davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece bozma kararına uyulduğu halde, bozma kararı gerekleri yerine getirilmemiştir. 9.5.1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. 5510 sayılı ... Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasına dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve özellikle taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir. Yapılacak iş, Kurum işlemine dayanak oluşturan kontrol memuru tutanağı ve ekleri ile kesinleşmiş boşanma ilamını getirtmek, davacı ve boşandığı eşinin kayıtlı adreslerinin bulunduğu mahalle/köy muhtar ve azalarının tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurmak, özellikle davacının boşandığı eşi ile yeniden evlenmiş olmasının öncesinde birlikte yaşadıkları yönünde kuvvetli delil oluşturduğu hususunu da dikkate alarak toplanan delillere göre “boşanılan eşle eylemli olarak birlikte yaşama” olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirip elde edilecek sonuca göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgulara ve özellikle, anılan içtihadı birleştirme kararına aykırı biçimde yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz edenlerden davacıya iadesine 07/06/2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.