Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2017/4714 · K. 2018/5880

9. Hukuk Dairesi         2017/4714 E.  ,  2018/5880 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, genel tatil ücreti, alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: YARGITAY KARARI A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davalı şirketin müvekkilin çalışmakta olduğu işyerini 2008 yılının son aylarında devraldığını, davacının kesintisiz olarak işten çıkarıldığı 30/04/2013 tarihine kadar çalıştığını, davalıya ait işyerinde motosiklet tamiri ustası olarak çalıştığını, görevini en iyi şekilde yapmasına rağmen 30/04/2013 tarihinde davalı tarafından davacının iş akdinin haksız gerekçesiz bir şekilde sonlandırıldığını, davalı işyerinde yaz döneminde sabah 07:30 akşam 20:00 saatleri arasında, kış döneminde ise sabah 07:00 akşam 17:00 saatleri arasında çalıştığını, fazla çalışmasının karşılığı olarak herhangi bir ücret ödenmediğini, çalışmasının bu şekilde haftada 6 gün sürdüğünü, resmi bayram tatillerinde de çalıştığını, çalıştığı süre boyunca yıllık izin kullandırılmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalı vekili, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının davalı işyerinde 17/05/2008-30/04/2013 tarihleri arası 4 yıl 11 ay 14 gün asgari ücretle çalıştığı, kıdem süresine göre 56 gün yıllık izne hakkı olduğu, dini bayramlar harici bayram ve tatillerde çalıştığı, haftalık 3 saat fazla çalıştığı, iş akdinin tazminatı gerektirmeyecek şekilde sonlandığının işveren davalının yöntemince kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. D) Temyiz: Kararı davalı vekili temyiz etmiştir. E) Gerekçe: 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir. 2- Kural olarak, yargılama aşamasında dayanılıp sunulmayan deliller, temyiz veya karar düzeltme aşamasında sunulamazlar; sunulmuş olsalar bile, bu aşamalardaki incelemeler sırasında dikkate alınamazlar. Bu kuralın tek istisnası, dayanılıp sunulan delillin, o davaya konu borcu sona erdiren bir nitelik taşıması; örneğin, davaya konu borcun ödenmiş olduğunu gösteren makbuz, ibraname gibi bir belge olmasıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (Mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 188.) 114. maddesinde, “Hâkimin re’sen nazarı dikkate alması kanunen iktiza eden hususlar” deyimi ile dava şartlarının kastedildiği ve bu nedenle dava şartlarının mahkemece kendiliğinden gözetileceği hususu öğretide de kabul edilmektedir. (Prof. Dr. Baki Kuru; Hukuk Muhakemeleri Usulü, 2001 Bası, Cilt 2, s.1343, Prof. Dr. Saim Üstündağ; Medeni Yargılama Hukuku Cilt 1-II-İst. 1997 s.28 ve 871). Bu noktada, dava hakkının bir anlamda dava şartı olduğu da dikkate alınmalıdır. Dava hakkının varlığı ya da yokluğunun incelenmesi, doğrudan hâkime verilmiş ödevlerden olması karşısında, önceden ileri sürülmemiş olsa bile temyiz aşamasında dava şartının var olup olmadığını kendiliğinden gözetmesinde bir usuli engel bulunmamaktadır. Davanın hukuksal niteliği ve somut olayın özelliği gereği davalı, temyiz aşamasında dava konusu borcu sona erdiren nitelikte bir belge vermişse, bu belge üzerinde gerekli inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekir. Temyiz aşamasında sunulan ve borcu sona erdiren bir belgenin varlığı karşısında savunmanın genişletilmesi yasağından söz edilemeyeceğinin (HMK 140, mülga HUMK. Md. 202) kabulü zorunludur(HGK Kararı: 27.02.2012 gün ve 2012/9-842 E, 2013/291 K). Dosya içeriğine göre, davalı vekilince temyiz aşamasında davacının imzasını içeren 30.04.2013 tarihli ibraname, muhtasar beyanname, imzalı Nisan ayı ücret bordrosu sunulmuş olup, bu belgelere karşı davacı tarafa diyecekleri sorulmalı, değerlendirilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. F) Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21.03.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.