Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2017/5125 · K. 2018/9008

21. Hukuk Dairesi         2017/5125 E.  ,  2018/9008 K. "İçtihat Metni" ....Sİ : .... Bölge .... ....si 10. Hukuk Dairesi A) Davacının İstemi : Davacı, 20/08/2015 tarihli tahsis talebi nedeniyle 01/09/2015 tarihinden itibaren 506 s....ılı Yasanın geçici 81. maddesine göre ... ....lığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etm....tir. 06/03/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile de, 01/01/2017 tarihinden itibaren ... ....lığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etm.... olup ıslah harcını yatırmıştır. B) Davalının Cevabı : Davalı .... vekili, .... ....leminde herhangi bir yanlışlık bulunmadığını, 5510 s....ılı yas....a göre kendi ....yerinde 4/1-a kapsamında sigortalı olunam....acağı için davacının 03/01/2012-07/03/2014 tarihleri arasındaki hizmetlerinin iptal edildiğini, davacının ... ....lığına hak kazanabilmek için yeterli .... gün s....ısına sahip olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etm....tir. C) İlk Derece ....sinin Kararı ve Gerekçesi : ....ce, “Davacının ....... Şirketinin kurucu ortağı olduğu, şirketin 03/01/2012 tarihinde tescil edildiği, davacının hisselerini şirketin diğer ortağına 11/03/2014 tarihinde devrettiği ve ortaklıktan ....rıldığı, 20/03/2014 tarihinde hisse devir ....lemlerinin ilan edildiği anlaşılmıştır. Davacının şirket ortaklığı nedeniyle 04/10/2000 tarihi itibari ile 1479 s....ılı yasa kapsamında tescil edildiği, .... borcu bulunduğundan sigortalılığının 28/02/2001 tarihinde askıya alındığı, 01/05/2008 tarihinden itibaren yeniden aktif hale getirildiği, 31/05/2001 tarihi itibari ile davacının sigortalılığının 4/a kapsamında çalıştığı gerekçesi ile durdurulduğu, davacının 01/02/1985 tarihinde tescil edildiği, ortağı bulunduğu ....... H..... Kan. Pet. Ve inş. San. Tic. Ltd. Şti. .... yerinden 01/06/2001-20/10/2014, 08/11/2014-25/12/2014, 23/05/2015-20/08/2015 ve 12/09/2015- devam şeklinde hizmetinin bildirildiği, davacının 25/12/2014 tarihinde tahsis talebinde bulunduğu, talebinin ortağı bulunduğu şirket üzerinden 4/1a hizmetinin iptalinden sonra .... sigortalılığının 01/03/2012 tarihinden itibaren devam ettirilmesi üzerine borcu bulunduğu gerekçesi ile reddedildiği, 20/08/2015 tarihli tahsis talebinin pirim gün s....ısının yeterli olmadığından bahisle reddedildiği, davacının 01/05/2008 tarihinde başl....an 4/1b sigortalılığının 5510 s....ılı yasanın geçici 63. maddesi gereğince 1 yıldan fazla .... borcu olduğundan bahisle 31/01/2011 tarihi itibari ile durdurulduğu, .... ödeme gün s....ısının 3 yıl 1 .... 26 gün olduğu ve hizmet süresinin 04/10/2000-28/02/2001, 01/05/2008-31/01/2011, 4/1a maddesi kapsamında iptal sonrası geçerli kabul edilen hizmet süresinin 01/02/1985-31/03/1991 tarihleri arası 2220 gün, 05/10/1994-05/04/1996 tarihleri arasında 540 gün, 04/03/2000-01/08/2000 tarihleri arasında 149 gün, 04/10/2000-28/02/2001 tarihleri arası 4 .... 26 gün ...., 01/02/2002-31/03/2002 tarihleri arası 60 gün, 506 s....ılı yasa kapsamında isteğe bağlı sigorta, 01/05/2008-31/05/2011 tarihleri arasında 2 yıl 9 .... ...., 01/06/2011-01/01/2012 tarihleri arasında 212 gün ...., 12/03/2014-20/10/2014 tarihleri arasında 220 gün ...., 08/11/2014-25/12/2014 tarihleri arasında 48 gün ...., 23/05/2015-20/08/2015 tarihleri arasında 89 gün .... hizmeti olmak üzere toplam 4674 gün hizmeti bulunduğu, son 7 .... sürede .... hizmeti toplamda 3,5 yılı bulmadığından talebinin 506 s....ılı yasa kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, davacının 17 yıl 3 .... 22 gün hizmetinin bulunduğu, 5000 .... gün s....ısını tamamlamadığı, tahsis talep tarihi itibariyle ... ....lığına hak kazanamadığı anlaşılmıştır. Davalı ....un davacının ortağı olduğu .... yerinden 4/1a maddesi kapsamında bildirilen 03/01/2012-17/03/2014 tarihleri arası hizmetini iptal etmesi 5510 s....ılı yasanın 53/2 maddesi ve fıkrasına uygun bulunmuştur. ....dan alınan 11/11/2016 tarihli cevabı yazı ile davacının 01/04/2014 tarihinden itibaren 5510 s....ılı yasanın 4/1a maddesi kapsamında sigortalı s....ıldığı ve tahsis talep tarihi olan 20/08/2015 tarihinden sonra 4/1a maddesi kapsamında 2016 yılı 10. ....ının sonuna kadar çalıştığının bildirildiği ve buna göre davacının 4/a maddesi kapsamında 3880 gün, 4/b maddesi kapsamında 1466 gün hizmetinin bulunduğu belirlenm....tir. Davacı taraf 06/03/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile müvekkilinin 31/12/2016 tarihine kadar 5033 pirim gün s....ısıbulunduğunu,20 yıl sigortalılık süresi, 40 .... ikmali ve 5000 .... gün s....ısı şartını yerine getirdiğinden ... ....lığına 20/08/2015 tarihli tahsis istemi nedeniyle 01/01/2017 tarihinden itibaren hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etm....tir. Davacının 12/06/1966 doğumlu olduğu, tahsis talep tarihi itibari ile 49 ....ını ikmal ettiği, 20 .... sigortalılık süresini doldurduğu ve 5000 gün .... süresini ikmal ettiği anlaşılmış ve son 7 .... sürede 1260 günden fazla hizmetin 4/1a maddesi kapsamında geçtiği belirlendiğinden, davacının ilk tahsis talebi geçerli s....ılarak tahsis şartlarının gerçekleştiği 01/01/2017 tarihinden itibaren 5510 s....ılı yasanın 4/1a maddesi kapsamında ... ....lığına hak kazandığının tespitine karar vermek gerekm.... ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.” gerekçesiyle, “Davacının davasının kabulü ile, Davacının 20.08.2015 tarihli tahsis talebine istinaden 01.01.2017 tarihinden itibaren 506 s....ılı yasanın geçici 81. Maddesi kapsamında ... ....lığına hak kazandığının tespitine,” karar verilm....tir. D) .... Başvurusu : Davalı .... vekili, davanın haksız ve yersiz açıldığını, .... ....leminin doğru olduğunu, yerel ....ce eksik araştırma sonucu hüküm kurulduğunu, kararın usul ve yasa hükümlerine ....kırı olduğunu belirterek .... yoluna başvurmuştur. E) Bölge .... ....sinin Kararı ve Gerekçesi : Bölge .... ....si tarafından, “Davacının, 20/08/2015 tarihli dilekçesi ile tahsis talebinde bulunduğu, ....un 17/09/2015 tarihli yazısı ile davacının 03/01/2012-17/03/2014 tarihleri arasında kendi ....yerinde sigortalı olarak çalışam....acağından 4/a kapsamındaki hizmetlerinin iptal edildiği, 01/06/2011 tarihinden sonra .... ödeme gün s....ısını 1260 güne tamamlamadığı ve 5000 gün .... ödeme gün s....ısı şartı taşımadığı gerekçesi ile tahsis talebinin reddine karar verildiği sabittir. Dava açıldığı tarihte davacının tahsis şartlarını taşımadığı açıktır. Kural olarak davada haklılık durumunun dava tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerekmekte olup, yerleşik Yargıt.... içtihatlarına göre, istisnai durumlardan olan tahsis koşullarının yargılama aşamasında gerçekleşmesi durumunda, yeniden tahsis talebi ve değerlendirilmesi zaman alacağından ve derdest davanın sonucunu bekleme gereği duyulma ihtimali bulunduğundan yargılamanın en kısa ve en az giderle sonuçlandırması gerektiğine il....kin usul ekonomisi ilkesi gereği ve .... hukukunun ilkeleri dikkate alındığında, bütün şartların yerine getirildiği tarihi izleyen ....başından itibaren ....lığa hak kazanıldığının tespitine il....kin hüküm kurulması gerekmektedir. Davacının 03/02/2017 tarihli güncel .......i incelendiğinde 3895 gün 4/a , 1586 gün .... .... ödemesi olduğu, 30/12/2016 tarihinde ....ten ....rıldığı ,davacı vekili 06/03/2017 tarihinde sunduğu ıslah dilekçesi ile müvekkilinin 01/01/2017 tarihinden itibaren ... ....lığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep etm....tir. 12/06/1966 doğumlu olan davacının 01/01/2017 tarihi itibariyle 506 s....ılı Kanunun geçici 81. Maddesi B/ b fıkrasında belirtilen Sigortalılık süresi 17 (dahil) yıldan fazla, 18 yıldan az olan kadınlar 20 .... sigortalılık süresini ve 41 ....ını doldurmaları ve en az 5000 gün şartının gerçekleştiği anlaşıldığından ....nin ,davacının 01/01/2017 tarihinden itibaren ... ....lığına hak kazandığının tespitine karar verilmesi yerindedir. Ancak davacı talep ettiği tahsis şartlarını dava tarihinde taşımadığı sonra .... şartlarını yerine getirm.... olduğundan davanın kısmen kabulüne karar verilmesi ve yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılması gerekir. Bu nedenlerle ilk derece ....sinin kararının kaldırılmasına ve dosyada mevcut delillerin hüküm kurmak için yeterli olduğundan delil toplanmasına ve duruşma açılmasına gerek olmaksızın davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekm....tir.” gerekçesiyle, “1- Davalı .... vekilinin .... başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.3 maddesi gereğince KABULÜNE, ... 3. .... ....sinin 2016/148 E., 2017/116 K. s....ılı kararının KALDIRILMASINA, 2- Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile, a) Davacının 01.01.2017 tarihinden itibaren ... ....lığına hak kazandığının tespitine; b) Alınması gereken 31,40 TL harcın başlangıçta alınan 29,20 TL'den mahsubu ile bakiyesi terkin sınırında kaldığından harç tahsil müzekkeresi yazılmasına yer olmadığına; f) Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan .... uyarınca 1.980,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, g) Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,” karar verilm....tir. F) Temyiz : Davalı .... vekili, .... tarafından yapılan ....lemlerin doğru olduğunu, davacının ... ....lığı bağlanabilmesi için gerekli koşulları sağl....amadığını belirterek kararın bozulmasını talep etm....tir. G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe : Dosyadaki k....ıt ve belgelerden, davacının 02/01/1987-29/01/2015 tarihleri arasında ....... Ltd. Şti. ortağı olduğu, 03/01/2012-07/03/2014 tarihleri arasında ise .... ... Ltd. Şti.'ye ortak olduğu, 23/05/2006 tarihinde .... k....ıtlarına intikal eden gir.... bildirgesine göre 04/10/2000 tarihi itibariyle 1479 s....ılı Yasa kapsamında sigortalılık tescilinin yapıldığı, .... borcu bulunması nedeniyle 5510 s....ılı Yasanın geçici 17. maddesine göre 28/02/2001 tarihi itibariyle sigortalılığının durdurulduğu ve 01/05/2008 tarihinden itibaren devam ettirildiği, 01/02/1985-01/08/2000 tarihleri arasında 506 s....ılı Yasa kapsamında zorunlu ve 01/02/2002-31/03/2002 tarihleri arasında 506 s....ılı Yasa kapsamında isteğe bağlı sigortalılığının bulunduğu, 01/06/2011 tarihinden 2016 yılının 12. ....ına kadar ortağı olduğu .... ... Ltd. Şti.'ye ait 114596 sicil numaralı ....yerinden sigortalı bildirimlerinin yapıldığı, .... tarafından 5510 s....ılı Yasanın 53/2. maddesi gereğince .... ... Ltd. Şti.'ye ortak olduğu 03/01/2012-07/03/2014 tarihleri arasındaki sürede bildirilen sigortalı çalışmalarınıı iptal edilerek söz konusu iptal edilen süreye il....kin ....lerinin .... sigortalılığına aktarıldığı ve sigortalılık süresinin yeniden düzenlendiği, davacının yine .... borcu bulunması nedeniyle 5510 s....ılı Yasanın geçici 63. maddesi gereğince .... sigortalılığının 30/11/2012 tarihinde durdurulduğu, 20/08/2015 tarihli tahsisi talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır. 11/09/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6552 s....ılı Yasanın 64. maddesi ile 5521 s....ılı .... ....leri Kanununun 7. Maddesine eklenen 3. fıkra ile, “31/5/2006 tarihli ve 5510 s....ılı ....... Kanunu ile diğer .... mevzuatından k....naklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce .... ....una müracaat edilmesi zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak k....dıyla yapılan müracaata altmış gün içinde ....ca cevap verilmezse talep reddedilm.... s....ılır. ....a karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilm.... s....ılması şarttır. ....a başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” hükmü getirilm....tir. ....rıca, 12/10/2017 tarih ve 7036 s....ılı .... ....leri Kanununun 4/1. maddesinde de benzer bir hükme yer verilerek “31/5/2006 tarihli ve 5510 s....ılı ....... Kanunu ile diğer .... mevzuatından k....naklanan uyuşmazlıklarda, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talepleri hariç olmak üzere, dava açılmadan önce .... ....una başvurulması zorunludur. Diğer kanunlarda öngörülen süreler saklı kalmak k....dıyla yapılan başvuruya altmış gün içinde ....ca cevap verilmezse talep reddedilm.... s....ılır. ....a karşı dava açılabilmesi için taleplerin reddedilmesi veya reddedilm.... s....ılması şarttır. ....a başvuruda geçirilecek süre zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesaplanmasında dikkate alınmaz.” denilm....tir. Hukuk yargılamasında, mevzuatın yürürlüğe girdiği tarihten önceki ol....ların hukuki sonuçlarına, bu ol....lar hangi mevzuat yürürlükte iken gerçekleşm....se kural olarak o mevzuat hükümleri uygulanır. Mevzuatın yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan ....lemlerin hukuken bağl....ıcı olup olmadıkları ve sonuçları, bu tarihten sonra dahi, yapıldıkları sırada yürürlükte bulunan mevzuata göre belirlenir. Somut ol....da, davacının 03/01/2012-07/03/2014 tarihleri arasında ortağı olduğu .... .... Ltd. Şti.'ye ait ....yerinden yapılan bildirimlerinin 5510 s....ılı Yasanın 53/2. maddesi gereğince iptal edilmesine ve bu tarihler arasında .... sigortalısı olduğunun kabul edilmesine yönelik .... ....leminde bir hata bulunmadığı anlaşılmaktadır. ....rıca, kural olarak her dava açıldığı tarihteki koşullara göre sonuçlandırılır ve davacı ancak dava tarihinde hak kazandığı bir talep için davasını ıslah edebilir. Oysa, davacının tahsis talep tarihinde ve dava tarihinde ... ....lığı bağlanabilmesi için gerekli koşulları sağl....amadığı ortadadır. Kaldı ki, 01/01/2017 tarihinden itibaren .... bağlanmasına yönelik talebi yeni bir talep olup bu hususta 6552 s....ılı Yasanın 64. maddesi ile 5521 s....ılı .... ....leri Kanununun 7. Maddesine eklenen 3. fıkra ile 12/10/2017 tarih ve 7036 s....ılı .... ....leri Kanununun 4/1. maddesi kapsamında ....a yaptığı bir başvurusu da yoktur. Yani, bu konuda taraflar arasında henüz ort....a çıkan bir uyuşmazlık bulunmadığından ve söz konusu hükümler doğrultusunda ....a başvuru yapılmaması nedeniyle dava şartı oluşmadığından bu tarihte davacının ... ....lığına hak kazandığına karar verilmesi doğru olmamıştır. Kabule göre de; 2829 s....ılı .... ....larına ....... Kanunun “.... ....” başlıklı 8/1. maddesinde yer alan “Birleştirilm.... hizmet süreleri toplamı üzerinden, ilgililere; son yedi .... fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan ....ca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu ....ca, kendi mevzuatına göre .... bağlanır ve ödenir.” hükmü ile 5510 s....ılı Yasanın 53/2. maddesine göre davacının yeniden düzenlenen sigortalılık süreleri dikkate alındığında davacının son yedi .... fiili hizmet süresi içinde 1260 .... ödeme gün s....ısını .... sigortalılığı kapsamında tamamladığı, 1479 s....ılı Kanunun geçici 10. maddesine göre de 01/01/2017 tarihinde dahi ... ....lığı koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olmuştur. Bölge .... ....since, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yeniden hüküm kurulmusı usul ve yas....a ....kırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı .... vekilinin bu yönleri amaçl....an temyiz itirazlarının kabul edilmesi ve temyiz olunan Bölge .... ....sinin kararının yukarıda yazılı sebeplerden dol....ı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekm....tir. H) Sonuç : Temyiz olunan Bölge .... ....si kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dol....ı BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge .... ....sine gönderilmesine, 06/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.