Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2017/5522 · K. 2020/2711

1. Hukuk Dairesi         2017/5522 E.  ,  2020/2711 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL Taraflar arasında görülen tapu iptal ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ...'ın düzenlemiş olduğu rapor okundu, açıklamaları dinlendi, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü; KARAR Dava tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir. Davacılar, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın mirasbırakanları ...'in varissiz öldüğü gerekçesiyle ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/376-379 sayılı dosyasında 5737 sayılı Kanunun 17. maddesine gereğince davalı ... adına tescil edildiğini, ...'in mirasçıları olduklarını ileri sürerek taşınmazın tapusunun iptali ile mirasbırakanları ...'in mirasçıları adına tesciline karar verilmesini istemiş, davacılar ... ve ... yanında diğer davacılar davaya dahil edilmişlerdir. Davalı, hasımlı mirasçılık belgesi alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın ilk yenilemeden sonra birden fazla takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Dosya kapsamından; davacılar vekilinin 25.01.2011 tarihli 2. celseye mazeretsiz olarak katılmadığı ve davalı vekilinin davayı takip etmeyeceklerini bildirmesi üzerine mahkemece dosyanın HUMK 409/1 gereği 1. kez işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve aynı gün davacılar vekili tarafından yenileme dilekçesinin ibraz edildiği, 13.12.2012 tarihli 8. celseye de davacılar vekilinin mazeret dilekçesi verdiği, duruşma zaptının UYAP sisteminde bulunduğu fakat içeriğinin boş olduğu, duruşma gününün yazmadığı, dosya arasında bulunan duruşma zaptında ise "davacı vekilinin mazeretinin kabulü ile duruşma gününü UYAP'tan öğrenmesine" ve duruşmanın 07.03.2013 tarihine bırakılmasına karar verildiği, davacılar vekilinin 07.03.2013 tarihli 9. celseye mazeretsiz olarak katılmadığı ve davalı vekilinin davayı takip etmeyeceklerini bildirmesi üzerine mahkemece dosyanın HUMK 409/1 gereği 2. kez işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve 13.03.2013 tarihinde süresi içinde davacılar vekili tarafından yenileme dilekçesinin ibraz edildiği, davacılar vekilinin 19. celseye mazeretsiz olarak gelmediği ve mahkemece taraflarca takip edilmeyen davanın ...150/5 maddesi gereğince ilk yenilemeden sonra birden fazla takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150.maddesine göre; “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hallerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde dava açılmamış sayılır. Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır.” O halde; taraflardan biri veya vekili, duruşma için belirlenen gün ve saatte duruşmaya katılamayacağını bildiren mazeret dilekçesi göndermiş, mahkemece de bildirilen mazeret kabul edilmiş ise, mazeret bildiren tarafa, tensip edilecek sonraki duruşma gün ve saatinin davetiye ile bildirilmesinde yasal zorunluluk bulunmaktadır. Öte yandan dosyada gerekli gider avansı bulunmasına rağmen davacılar vekiline duruşma gönünün usulünce bildirilmediği ve 13.03.2013 tarihli dilekçe ile ara karara karşı itirazda bulunulduğu, mahkemece dilekçenin yenileme dilekçesi olarak kabul edilerek ara karardan dönülmesine ilişkin olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmadığı; kaldı ki UYAP sisteminde kayıtlı olan duruşma zaptının da içeriğinin boş olduğu anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca; işin esası incelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacılar vekilinin 07.03.2013 tarihli duruşmaya gelmediğinden bahisle dosyanın işlemden kaldırılması ve taraf vekillerinin katılmadığı son duruşmada davanın ilk yenilemeden sonra birden fazla takipsiz bırakıldığı gerekçesi ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Davacılar vekilinin temyiz itirazları yerindedir. Kabulü ile hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz eden davacılara geri verilmesine, 17.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.