Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2017/7383 · K. 2018/16089

8. Hukuk Dairesi         2017/7383 E.  ,  2018/16089 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Ölü Olduğunun Tespiti Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü. K A R A R Dava dilekçesinde, ortaklığın giderilmesi davasında verilen yetkiye istinaden tapu malikinin mirasçılarından ... ve ...'den olma 11.08.1959 doğumlu ...'in ölü olmasına rağmen nüfus kayıtlarında sağ gözüktüğü ileri sürülerek adı geçenin 01.01.1983 tarihinde öldüğünün tespiti ile kayıtların düzeltilmesi istenmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucu ölüm tarihi ispat edilemeyen ...'in ölü olduğunun tespitine karar verilmiştir. Dava, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesi kapsamında nüfus kayıtlarında sağ gözüken kişinin ölü olduğu ve ölüm tarihinin tespitine dayalı nüfus kayıt düzeltme istemine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; ölü olduğunun tespiti istenilen ...'nin 15.08.1959 tarihinde ... ve ...'nin çocukları olarak doğduğu, kaydında 1982 yılında nakil dışında başkaca bir nüfus olayı olmadığı, 24.08.1963 tarihinde ölen Behiye adındaki kardeşi dışında hayatta olan ... ve ... adında iki kardeşinin bulunduğu, 2014 yılında nüfus müdürlüğüne verilen dilekçe üzerine ölüm araştırması şerhi mevcut olduğu anlaşılmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 44/2. maddesi gereği her ilgilinin cesedi bulunamayan kişinin ölü veya sağ olduğunun mahkemece tespitini dava edebileceği hükmü ile gerçek durumu göstermeyen nüfus kaydının düzeltilmesine ilişkin olarak 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesi gereği yerleşim yeri Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açılabileceği düzenlenmiştir. 1- Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında, kaydın düzeltilmesi durumunda hukukları etkilenecek kişilerin davada taraf olarak bulunmaları esas olup ölü olduğunun tespiti istenilen ...'nin davaya dahil edilen ... dışındaki diğer kardeşi ...'nin de davalı sıfatı ile davaya katılmaları gerekirken, mahkemece re'sen gözetilmesi gereken bu durum nazara alınmadan ve dolayısı ile taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında karar verilmesi, 2-Kabule göre de; Ölü olduğunun tespitine karar verilen kişinin ölüm tarihinin de belirlenerek nüfusa tesciline karar verilmesi gerekmektedir. Nüfus kayıtlarının düzenli ve gerçeğe uygun olarak tutulması kamu düzeni ile yakından ilgilidir. Nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin davalarda, mahkemelerin hiçbir kuşku ve duraksamaya neden olmaksızın doğru sicil oluşturmak zorunluluğu bulunmaktadır. Bu bakımdan hakim resen araştırma ilkesinin sonucu olarak kendiliğinden delil toplama yetkisine sahiptir. Mahkemece ölü olduğunun tespitine karar verilen ...'nin ölüm tarihi ile ilgili olarak 1982 yılındaki nakil belgesi, ilkokul kayıtları, vergi kayıtları, seçim kayıtlarının ilgili birimlerden sorulup toplanan delillerin birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile sadece ölü olduğunun tespitine karar verilmesi doğru görülmemiştir. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nın Geçici 3. maddesi ve 1086 sayılı HUMK'nin 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nin 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine 24.09.2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.