Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2018/10762 · K. 2019/5200

9. Hukuk Dairesi         2018/10762 E.  ,  2019/5200 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 24. HUKUK DAİRESİ DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalılar avukatı istinaf başvurusunda bulunmuştur. ... Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi davalılar avukatının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. ... Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde duruşmalı olarak davalılardan ... Tekstil San. ve Tic. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: YARGITAY KARARI A) Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalı işverene ait işyerinde üretim bölümünde 15/02/2016- 04/11/2016 tarihleri arasında çalıştığını, çalıştığı bölümün en eski çalışan işçilerinden biri olduğunu, işverenin işyerindeki ekonomik sıkıntı gerekçesiyle müvekkilinin iş akdini haksız, mesnetsiz ve önelsiz olarak tamamen gerçek dışı bir gerekçeyle kötüniyetli olarak feshettiğini, davalı şirketin ekonomik zorlukta olması nedeniyle davacının da içinde bulunduğu işçilerin iş akitlerini feshettiği gerekçesinin tamamen asılsız olduğunu, davalı işverenin ekonomik zorlukta olmadığı işyerinde çalışan işçi sayısının yeni işçi alımı veya Kayseri, İnegöl fabrikalarından geçici işçi getirilerek vardiya saatleri arttırılıp işçilere fazla mesai yaptırılarak tamamlandığını, 3 vardiyadan 2 vardiyaya geçildiğini, çalışan makine sayısında kesinlikle azalma olmadığını, davalı tarafından davacının iş akdinin feshedildiği tarihlerde büyük miktarda ham madde alımı olduğunu iddia ederek, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir. B) Davalı Cevabının Özeti: Davalılar vekili, davacının müvekkili ...nin işçisi olmadığını, bu nedenle müvekkili Küçükçalık Tekstil San. ve Tic. A.Ş. bakımından davanın esasına girilmeksizin husumet yokluğu sebebi ile reddine karar verilmesi gerektiğini, sektördeki öngörülemeyen daralmanın projekte edilen satışların yapılmasını engellediğini, müvekkili KFS Sentetik San. Ve Tic. A.Ş.nin zarar ettiğini, giderleri azaltacak diğer önlemlerin yetersiz kalması sonrasında personel azaltılması yönünde karar alınmak zorunda kalındığını, fesihlerin ekonomik ve sosyal ölçütler gözetilerek yapıldığını, müvekkili şirketin hiçbir zaman sendikal faaliyetlere engel olma yönünde bir tutum içine girmediğini, davacının feshin sendikal nedenle yapıldığına ilişkin bir delil bildirmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece, her ne kadar sözleşmenin ekonomik nedenlerle feshedildiği iddia edilmiş ise de, fesih tarihinden önceki ve sonraki 6 aylık sürece ilişkin SGK kayıtlarının tetkikinde davalı KFS Sentetik San. ve Tic. A.Ş.de fesih tarihinde çalışan sigortalı işçi sayısının 263 olduğu, fesih tarihinde önce ve sonraki süreçlerde yeni işçi alımlarının devam ettiği, aralarında yönetim birliği olduğu tespit edilen Küçükçalık Tekstil San. ve Tic. A.Ş.'nin ise davacının iş akdinin feshedildiği 2016 yılı Kasım ayında 23 işçi ile çalışmaya başladığı, 6 aylık süreç içerisinde toplam işçi sayısının 100'e ulaştığı, tanıkların yeminli ifadelerinde davalı işyerinde fazla mesai yapılarak çalışılmaya devam edildiğini bildirmiş olmaları, davacının davalılara ait başka bir işyerinde veya departmanda çalıştırılma ihtimali düşünülmeden fesih yapılmış olduğu, bu durumun feshin son çare olması ilkesine uygun düşmediği, ayrıca KFS Sentetik San. ve Tic. A.Ş. nezdinde de yeni işçi alımları devam ettiğinden işletmesel kararın tutarlı şekilde uygulanmadığı, bu sebeplerle feshin geçerli nedene dayanmadığı; davalı işyerinde Öz İplik İş Sendikasının faaliyette bulunduğu, davacının sözleşme feshedilmeden önce sendikaya üye olduğu, halen işyerinde çalışan sendika üyesi işçi sayısının 38 olduğu, üyelikten çekilen işçi sayısının 21 olduğu, yasal çoğunluk sağlanamadığı için yetki prosedürü işletilemediği, toplu iş sözleşmesinin bağıtlanamadığı, işverenin yetkili amirleri eliyle işçileri sendikadan istifa etmeye zorladığının tanık beyanları ile ispat edilmiş olduğu, toplanan delillere göre işverenin sendikal faaliyetlere, sendika seçme özgürlüğüne müdahale ettiği tespit edildiğinden feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle, davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının davalılardan KFS Sentetik San. ve Tic. A.Ş. nezdinde işe iadesine, sendikal tazminat ve boşta geçen süre ücretinden davalıların müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir. D) İstinaf başvurusu : İlk derece mahkemesinin kararına karşı davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. E) Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti: Bölge adliye mahkemesince, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. F) Temyiz başvurusu : Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalı Küçükçalık Tekstil San. ve Tic. AŞ vekili tarafından süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur. G) Gerekçe: HMK.’un 298/2 maddesi gereğince sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun olması, tefhim edilen kısa karara aykırı olmaması gerekir. Aksi halde, yargılamanın aleniyeti ilkesi zedelenmiş ve mahkeme kararına güven sarsılmış olacaktır. Asıl olan tefhim edilen kısa karardır. Gerekçeli kararın kısa karara uygun olmaması, çelişki yaratır ve gerekçeli kararın yok hükmünde olduğu anlamına gelir. Belirtmek gerekir ki, kısa karar ile gerekçeli karar çelişkisi, Yargıtay İçtihadı Büyük Genel Kurulu’nun 10.4.1992 gün ve 1991/7 Esas, 1992/4 Kararı gereğince bozma nedenidir. Dosya içeriğine göre davalı işveren geçerli feshi kanıtlayamadığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir. Ancak kısa kararda işe başlatmama tazminatına gerekçeli karar da ise sendikal tazminata karar verilerek kısa karar gerekçeli karar çelişkisi yaratılması usule aykırıdır. Davacının sendikal fesih iddiası ve sendikal tazminat talebi olmadığı halde, kararın gerekçesinde feshin sendikal nedene dayandığı belirtilerek ve hüküm kısmında da sendikal tazminata karar verilerek talepte aşılmış olup, Bölge Adliye Mahkemesince kamu düzenine ilişkin bu hususta re'sen inceleme yapılması gerekirken bu hususun incelenmemesi hatalıdır. 4857 sayılı İş Yasası'nın 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarda açıklanan gerekçe ile; 1-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi ve İlk Derece Mahkemesi kararlarının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA, 2-Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalılardan KFS Sentetik San. ve Tic. AŞ nezdinde İŞE İADESİNE, 3-Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğunda olmak kaydı ile davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE, 4-Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE, 5-Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca belirlenen 2.725,00 TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Alınması gereken 44,40 TL. karar- ilam harcından davacının yatırdığı 29,20 TL. peşin harcın mahsubu ile bakiye 15,20 TL. karar- ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, 7-Davacının yaptığı harçlar dahil toplam 350,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, 8- Taraflarca yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde ilgilisine iadesine, 9-Dava dosyasının İlk Derece Mahkemesi'ne, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, Kesin olarak 11.03.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.