Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2018/1500 · K. 2018/10428

1. Hukuk Dairesi         2018/1500 E.  ,  2018/10428 K. "İçtihat Metni" ..... Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, ecrimisil davası sonunda, yerel mahkemece davanın kısmen kabul kısmen reddine ilişkin olarak verilen karar taraf vekillerince yasal süre içerisinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 22.05.2018 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı vekil......geldiler duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü: -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis ve ecrimisil isteklerine ilişkindir. Davacı, mirasbırakan ...’ın paydaşı olduğu 26750 ada 5 parsel sayılı taşınmazdaki payını davalılara satış suretiyle devrettiğini, temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payı oranında adına tesciline, olmadığı takdirde tenkise, ayrıca 5.000-TL ecrimisile karar verilmesini istemiştir. Davalılar, devrin bakım karşılığı minnet duygusuyla gerçekleştirildiğini belirterek, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesiyle tapu iptali ve tescil isteğinin kabulüne, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir. ./.. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, mirasbırakan ...’ın dava konusu 26750 ada 5 parsel sayılı taşınmazdaki 7/309 payını 10.10.2007 tarihinde davalı ....’a, 43/309 payını ise 10.11.2010 tarihinde davalı ...’a satış suretiyle devrettiği, dava ...’ın 12/103 payı 11.10.2010 tarihinde mirasbırakana satış suretiyle iade ettiği, 1917 doğumlu mirasbırakanın 25.01.2014 tarihinde öldüğü, geride mirasçı olarak oğlu ....’den olma torunu davacı ..., oğlu ....’dan olma torunları davalı ..., dava dışı ..... ve .....1985 tarihinde boşandığı eşi (gelini) ......’un kaldıkları anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere, uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türüdür. Söz konusu muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir. Bu durumda, yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 1.4.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunun 706., Türk Borçlar Kanunun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. Somut olaya yukarıdaki ilkeler uyarınca bakıldığında, mirasbırakanın ilk temlik tarihinde 80 yaşında, yaşlı, hasta ve bakıma muhtaç olduğu, bakımının davalı Günnür tarafından yapıldığı, diğer davalı ...’ın ise mirasbırakana para gönderdiği, maddi yardımda bulunduğu, mirasbırakanın da bunların karşılığı ve minnet duygusu ile temlikleri gerçekleştirdiği, mirasbırakanın mirasçılarından mal kaçırmak gibi bir amacı olsa idi taşınmazdaki diğer paylarını devredebilecekken bunu yapmadığı, bu hali ile mirasbırakanın gerçek irade ve amacının diğer mirasçılardan mal kaçırma olmadığı kanaatine varılmaktadır. Hâl böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru değildir. ../... Davacının temyiz itirazının reddine, davalının yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, 30.12.2017 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince gelen ve karşılıklı temyiz eden taraflardan davalılar vekili için 1.630.00.-TL. duruşma vekâlet ücretinin karşı temyiz eden davacıdan alınmasına, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 22.05.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.