Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2018/2372 · K. 2021/652

16. Hukuk Dairesi         2018/2372 E.  ,  2021/652 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ ... Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Yargıtay bozma ilamında özetle; "Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin yetersiz olduğu belirtilerek, çekişmeli taşınmaz bölümlerine ait, dava tarihinden 15-20-25 yıl öncesi zaman dilimini kapsayacak şekilde, farklı tarihlerde çekilmiş 3 adet hava fotoğrafı getirtilerek dosyanın ikmal edilmesi, ardından mahallinde yeniden, yerel bilirkişiler ve HMK'nın 31. maddesi uyarınca davayı aydınlatma ödevi kapsamında taraflara gerektiğinde yeni tanık bildirme hakkının hatırlatılması suretiyle tarafların bildireceği tanıklar, fen, ziraat ve jeodezi ve fotogrametri uzmanından oluşan bilirkişinin katılımıyla keşif yapılması, hava fotoğrafları üzerinden bilirkişilere bilimsel yöntemlerle (hava fotoğrafları ile kadastro paftası çakıştırılıp stereoskop aletiyle) inceleme yaptırılarak; çekişme konusu taşınmaz bölümlerinin öncesinin ne olduğunun ve davacı tarafça ne şekilde kullanıldığının belirlenmesine çalışılması, uzman ziraat mühendisinden ayrıca; komşu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmek suretiyle çekişmeli taşınmaz bölümlerinin toprak yapısı ve niteliği, üzerindeki zilyetliğin şekli, süresi gibi hususları belirtir ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması, yine raporda taşınmaz bölümlerinin imar-ihya işleminin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmışsa dava tarihi ile tamamlanma tarihi arasında ne kadar süre geçtiği hususlarına yer verilmesi ve rapora taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş komşu taşınmazlar ile arasındaki sınırları gösterecek şekilde renkli fotoğraflarının eklenmesinin istenilmesi, tanık ve yerel bilirkişi ifadelerinin komşu taşınmaz tutanak ve dayanaklarıyla bilimsel esaslara ve maddi bulgulara dayanılarak hazırlanacak söz konusu bilirkişi raporlarıyla denetlenmesi, böylelikle iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller göz önünde bulundurularak sonucuna göre karar verilmesi" gereğine değinilmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne, hükme esas alınan fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 49,39 metrekare yüzölçümündeki yol olarak haritasında gösterilen taşınmaz bölümünün bahçe vasfı ile 132 adanın son parsel numarası verilerek...,... mirasçıları adına miras hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline, aynı raporda (B) harfi ile gösterilen 46,28 metrekare yüzölçümündeki yol olarak haritasında gösterilen taşınmaz bölümünün arsa vasfı ile 128 adanın son parsel numarası verilerek ... oğlu ... mirasçıları adına miras hisseleri oranında tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir. Dava, 4721 sayılı TMK'nın 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılan tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkindir. Mahkemece, fen bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleriyle gösterilen taşınmaz bölümleri üzerinde davacı şahıslar yararına zilyetlikle mülk edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de, yapılan değerlendirme ve varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamaktadır. Şöyle ki; 4721 sayılı TMK'nın 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 17. maddelerinde; orman sayılmayan, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki tescil harici taşınmazlardan imar-ihya edilerek dava tarihine kadar 20 yıl süreyle çekişmesiz ve aralıksız olarak zilyet edilenlerin zilyetleri adına tescil edilebileceği hüküm altına alınmıştır. Terk edilmiş dere yatakları, kayalık, taşlık, yol ve yol boşluğu gibi taşınmazlar ancak imar-ihya yolu ile 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca iktisap edilebilir. Somut olayda, çekişmeli taşınmazlar kadastro sırasında yol olarak tescil harici bırakılmış olup, keşif mahallinde alınan beyanlardan, taşınmazların uzun yıllardır davacılar tarafından kullanılmadığı, zeminde mevcut yol açıldıktan sonra yola dahil edildiği ve davacıların taşınmazlardan el çektikleri anlaşılmaktadır, yine dosya kapsamında yer alan ziraat bilirkişi raporunun içeriği incelendiğinde; dava konusu taşınmazların uzun yıllardır ( 15-20 ) tarımsal faaliyette kullanılmadığı, taşınmaz üzerinde doğal yollardan yetişen çayır bitkisinin yer aldığı, mevcut halleriyle yol görünümü aldıkları kanaatinin bildirildiği, bu rapora ekindeki taraflarca itiraza uğramayan keşif mahallinde çekilen fotoğraflara göre de, taşınmazlar üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik sürdürüldüğüne dair bir emare bulunmadığı anlaşılmıştır. Şu halde, davacı yanın taşınmaz üzerinde herhangi bir zilyetlik ve tasarrufu bulunmadığı tespit edildiğine göre, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla mülk edinme koşullarının davacılar lehine gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği kuşkusuzdur. Hal böyle olunca; Mahkemece, çekişmeli taşınmaz bölümlerinde davacılar yararına zilyetlikle iktisap koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.02.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.