Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2018/3723 · K. 2019/5746

8. Hukuk Dairesi         2018/3723 E.  ,  2019/5746 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Ecrimisil Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü. KARAR Davacılar, paydaşı oldukları 1127 ada 8 parsel ... taşınmazda bulunan dükkanın davalı tarafından kullanıldığını ileri sürerek ecrimisile karar verilmesini istemişlerdir. Davalı, davacılar mirasbırakanının kardeşi olduğunu, ölen kardeşinin borçlarını ödediğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddianın kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, 10.000 TL'nin davalıdan tahsiline dair verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. Dava, paydaşlar arasında ecrimisil isteğine ilişkindir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişmeli, kargir dükkan niteliğindeki 1127 ada 8 parsel ... taşınmazın 1/2 pay ile davacılar mirasbırakanı Vedat'a, 1/2 pay ile davalıya ait olduğu, taşınmazın dükkan olarak davalı tarafından kullanıldığı, davacılar tarafından davaya konu taşınmazın da içlerinde bulunduğu bir kısım taşınmazlara Burdur Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/623 Esas ... dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açtığı sabittir. 1. Hemen belirtilmelidir ki, paylı mülkiyette taşınmazdan yararlanamayan paydaş, engel olan öteki paydaş veya paydaşlardan her zaman payına vaki elatmanın önlenilmesini ve/veya ecrimisil istiyebilir. Elbirliği mülkiyetinde de paydaşlardan biri öteki paydaşların olurlarını almadan veya miras şirketine temsilci atanmadan tek başına ortak taşınmazdan yararlanmasına engel olan ortaklar aleyhine ecrimisil davası açabilir. Ancak, o paydaşın, payına karşılık çekişmesiz olarak kullandığı bir kısım yer varsa açacağı ecrimisil davasının dinlenme olanağı yoktur. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir. Kural olarak, men edilmedikçe paydaşlar birbirlerinden ecrimisil isteyemezler. İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi de, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın davaya konu taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak isteğinin davalı paydaşa bildirilmiş olmasına bağlıdır. Ancak, bu kuralın yerleşik yargısal uygulamalarla ortaya çıkmış bir takım istisnaları vardır. Bunlar; davaya konu taşınmazın kamu malı olması, ecrimisil istenen taşınmazın (bağ, bahçe gibi) doğal ürün veren yada (işyeri, konut gibi) kiraya verilerek hukuksal semere elde edilen yerlerden olması, paylı taşınmazı işgal eden paydaşın bu yerin tamamında hak iddiası ve diğerlerinin paydaşlığını inkar etmesi, paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belirli bulunması, davacı tarafından diğer paydaşlar aleyhine daha önce bu taşınmaza ilişkin, elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri davalar açılması veya icra takibi yapılmış olması halleridir. Bundan ayrı, taşınmazın getirdiği ürün itibariyle de, kendiliğinden oluşan ürünler; biçilen ot, toplanan fındık, çay yahut muris tarafından kurulan işletmenin yahut, başlı başına gelir getiren işletmelerin işgali halinde intifadan men koşulunun oluşmasına gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle, davaya konu taşınmazlar yönünden sayılan istisnalar dışında intifadan men koşulunun gerçekleşmesi aranacak ve intifadan men koşulunun gerçekleştiği iddiası, her türlü delille kanıtlanabilecektir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 27.02.2002 tarihli ve 2002/3-131 Esas, 2002/114 Karar ... ilamı) 25.05.1938 tarihli ve 29/10 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yargıtay'ın aynı yoldaki yerleşmiş içtihatları uyarınca ecrimisil davaları beş yıllık zamanaşımına tabi olup bu beş yıllık süre dava tarihinden geriye doğru işlemeye başlar. Somut olaya gelince; yukarıdaki ilkeler gözetildiğinde, taşınmazın işyeri olduğu ancak kiraya verilerek gelir getiren yerlerden olmadığı, paydaş olan davalı tarafından bizzat kullanıldığı anlaşılmakla intifadan men şartının aranması gerekeceği açıktır. Hal böyle olunca, davacılar tarafından Burdur Sulh Hukuk Mahkemesinin 2012/623 Esas ... dosyası ile açılan ortaklığın giderilmesi davası ile davalının intifadan men edildiği gözetilerek, anılan dosyada dava dilekçesinin davalıya tebliğ tarihinin intifadan men tarihi olduğu değerlendirip bu tarihten sonrası için hesap edilen/edilecek ecrimisilin karar altına alınması gerekirken 5 yıl için hesap edilen ecrimisile karar verilmesi doğru değildir. 2. Kabule göre de; bilirkişilerin raporuna göre toplam 8.658 TL ecrimisil tespit edilmişken, davanın kabulü ile talep miktarı olan 10.000 TL ecrimisile karar verilmesi de isabetsizdir. SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde yazılı nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle, hükmün 6100 ... HMK'nin geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 11.06.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.