Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2018/376 · K. 2018/6711

16. Hukuk Dairesi         2018/376 E.  ,  2018/6711 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :... MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : ... TESPİTİNE İTİRAZ Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: ... sırasında Pınarlar Köyü çalışma alanında bulunan 2755, 2756, 2754, 2753, 2752, 2751, 2750, 2749, 2748, 2747, 2746, 2745, 2744, 2742, 2741, 2740, 2739, 2737, 2736, 2735, 2734, 2732, 2731, 2730, 2729, 2728, 2727 parsel sayılı sırasıyla 7850, 4800, 9450, 5100, 4850, 4700, 2650, 4100, 2500, 4650, 4900, 4350, 7200, 4800, 5300, 5100, 5400, 5900, 6100, 5800, 3850, 12600, 6100, 7450, 7900, 6750 ve 7100 metrekare yüzölçümündeki taşınmazlar önce tapu kaydı ve taksim nedeniyle ayrı ayrı ... ve diğerleri adlarına, daha sonra ise taşınmazlara uygulanan tapu kaydının gayri sahih olması nedeniyle miktar fazlası olarak ... adına tespit edilmiştir. İtirazı ... Komisyonunda reddedilen davacı ... 2755 parsel sayılı taşınmaza yönelik, ... 2756, 2753, 2746, 2737, 2728 parsel sayılı taşınmazlara yönelik, ... 2754 parsel sayılı taşınmaza yönelik, ... 2754 parsel sayılı taşınmaza yönelik, ... 2754 ve 2744 parsel sayılı taşınmaza yönelik, ... 2754, 2748, 2745, 2740, 2730, 2731 ve 2744 parsel sayılı taşınmazlara yönelik, ... 2742, 2752, 2749, 2747, 2734, 2732, 2727, 2741 ve 2736 parsel sayılı taşınmazlara yönelik, ... 2751, 2729, 2735 ve 2750 parsel sayılı taşınmazlara yönelik, ...2748 parsel sayılı taşınmaza yönelik ve ... 2739 parsel sayılı taşınmaza yönelik ayrı ayrı tapu kaydı, satın alma, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Yargılama sırasında ...ile ... mirasçıları davaya dahil edilmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacılardan..., ..., ..., ... ve ...’ın davalarının reddine, davacılar ..., ..., ..., ... ile ...'ın davalarının kabulüne; çekişmeli 2727, 2732, 2734, 2736, 2741, 2742, 2747, 2749 ve 2752 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 2728, 2737, 2739, 2746, 2753 ve 2756 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 2730, 2731, 2740, 2744, 2745, 2748 ve 2754 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 2729, 2735, 2750 ve 2751 parsel sayılı taşınmazların davacı ... adına, 2755 parsel sayılı taşınmazın payları oranında ... mirasçıları dahili davacılar ... ve arkadaşları adlarına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... temsilcisi ile davacı ... ... mirasçıları ... ve arkadaşları vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, taşınmazların mera niteliğinde bulunmadığı, tarım arazisi olarak ekonomik amaca uygun 20 yılı aşkın süredir kullanıldığı, taşınmazlar ile komşu mera parselleri arasında yüksek eğilimleri, taşlık ve kayalık gibi zemin itibariyle doğal ve değişmez sınırlar bulunduğu, nizalı taşınmazların mera parsellerine doğru genişletilmelerinin mümkün olmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde karar verilmiş ise de; yapılan araştırma, inceleme ve uygulama hüküm için yeterli bulunmamaktadır. Davacı ... ..., 2739 parsel sayılı taşınmaza yönelik tapu kaydına dayanarak dava açtığı halde mahkemece davacının tutunduğu 10.07.1951 tarih ve 51 sıra sayılı tapu kaydı ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte varsa haritası getirtilmemiş, dayanılan kaydın dava dışı başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği sorulup saptanmamış, taşınmaz başında yapılan keşifte dayanılan tapu kaydı yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi eliyle yerine uygulanmamıştır. Ayrıca ... tespiti sırasında dava konusu taşınmazlar dava dışı 2743 parsel sayılı taşınmaza uygulanan 22.05.1937 tarih ve 31, 32 ve 33 sıra sayılı değişir sınırlı tapu kayıtlarının miktar fazlası olarak tespit edilmişlerdir. Taşınmazların oluşturduğu bütünün etrafı mera parseli ile çevrilidir. Mahkemece gerekçeli kararda taşınmazların komşu mera parselleriyle arasında yüksek eğilimleri, taşlık ve kayalık yapıları itibariyle zeminde doğal ve değişmez sınırlar bulunduğu belirtilmişse de belirtilen hususlar keşif tutanağına yansıtılmamış, ziraatçi bilirkişi raporunda ise dava konusu taşınmazlar ile mera parseli arasında karşılaştırma yapılmamış, taşınmazların bazı bölümlerini üzerinde tarımsal faaliyet bulunmadığı belirtilmiş olmasına rağmen taşınmazların niteliği tam olarak belirlenmemiş, tek ziraatçi bilirkişinin ayrıntılı olmayan raporu ile yetinilmiş, taşınmazlara ait değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflar dosya arasına alınmamış, taşınmazların niteliğini ve sınırlarını belirleme maksadıyla hava fotoğraflarından yararlanılmamıştır. Yine bir kısım davacılardan ..., ..., ..., ... ile ...'ın dayandığı 1937 yılı 14 tahrir nolu vergi kaydı dava dışı taşınmazlara revizyon görmüş olmasına rağmen bu taşınmazlara ait ... tutanakları getirtilmemiş, vergi kayıt miktarlarının davacılar adlarına tespit edilip edilmediği belirlenmemiştir. O halde doğru sonuca ulaşılabilmesi için; davacı ... ...'ın tutunduğu 10.07.1951 tarih ve 51 sıra sayılı tapu kaydının ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte varsa haritası getirtilmeli, dayanılan tapu kaydının dava dışı taşınmazlara revizyon görüp görmediği, görmüş iseler bu taşınmazlar ile 1937 yılı 14 tahrir nolu vergi kaydının revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlara ait ... tutanakları ile dava konusu taşınmazların tespit tarihinden geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafları Harita Genel Komutanlığından getirtilerek dosya ikmal edildikten sonra, mahallinde tarafsız, yöreyi iyi bilen, taşınmazların bulunduğu köyde ve komşu köylerde ikamet eden, elverdiğince yaşlı şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler, aynı yönteme göre tespit edilecek taraf tanıkları, teknik bilirkişi, daha önceki keşfe katılmamış 3 kişilik ziraat bilirkişi kurulu ve jeodezi ve fotogrametri uzmanı huzuruyla yeniden keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında vergi kaydının ve tapu kaydının hudutları tek tek okunmak suretiyle yöntemince uygulanmalı, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, teknik bilirkişiye yerel bilirkişi ve tanıkların gösterdiği hudutlar haritasında işaretlettirilmeli ve uygulanan vergi ve tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir, denetime açık ve keşfi takibe imkan verir rapor ve harita düzenlettirilmeli, bu suretle uygulanan kayıtların kapsamları duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilmeli, dava konusu 2739 parsel sayılı taşınmazın davacı ... ...'ın tutunduğu tapu kaydının kapsamı dışında kaldığının ve dayanılan vergi kaydının da mülkiyet belgesi niteliğinde olmadığına göre dava konusu taşınmazların zilyetlikle edinilebilmesi için öncesinin niteliğinin zilyetlikle iktisaba elverişli yerlerden olması gerektiği göz önüne alınarak yöntemine uygun mera araştırması yapılmalı, tanık ve mahalli bilirkişilerden dava konusu taşınmazların ayrı ayrı öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığı, taşınmazlar ile mera parseli arasında ayırıcı nitelikte unsur bulunup bulunmadığı, taşınmazların geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri, ne suretle kullanıldığı, zaman içinde taşınmazların sınırlarında mera yönünde genişleme olup olmadığı hususları tek tek ve olaylara dayalı olarak sorulup saptanmaya çalışılmalı, beyanlar arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeli, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, taşınmazların görüntüsü ve komşu mera parseli ile ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarındaki hakim gözlemi keşif tutanağına aynen yansıtılmalı, teknik bilirkişiye keşfi takibe imkan verir harita düzenlettirilmeli, 3 kişilik uzman ziraat mühendislerinden oluşan bilirkişi kurulundan taşınmazların değişik yönlerden çekilmiş fotoğraflarının da yer aldığı, dava konusu taşınmazların öncesinin geleneksel biçimde kullanılan kadim mera olup olmadığını, taşınmazları komşu parsellerle birlikte ele alan, mera ile aralarında doğal ya da yapay ayırt edici bir sınır bulunup bulunmadığını, taşınmazların meradan açılan yer veya meranın devamı niteliğinde olup olmadığını açıklayan, taşınmazların öncesini ve mevcut niteliğini açıklayan somut verilere dayanan ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalı, hava fotoğrafları jeodezi ve fotogrametri uzmanına tevdi edilerek yukarıda belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğraflarının stereoskop aletiyle incelemesi yaptırılarak taşınmazların geçmişteki niteliği, sınırları ve mera ile ayırıcı unsurlar bulunup bulunmadığı hususlarında rapor alınmalı, dava konusu taşınmazların mera olduğu sonucuna varıldığı takdirde meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukuken değer taşımayacağı gözetilmeli, öncesinin mera sayılan yerlerden olmadığının anlaşılması halinde ise sürdürülen zilyetliğin ekonomik amaca uygun olup olmadığı değerlendirilmeli, zilyetlikle kazanma şartlarının davacılar lehine oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemece; bu hususlar göz ardı edilerek eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz eden davacı ... ... mirasçıları ... ve arkadaşlarına iadesine, 15.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.