Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2018/4425 · K. 2019/4711

21. Hukuk Dairesi         2018/4425 E.  ,  2019/4711 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi Asıl ve birleşen dava bakımından; Davacılar, murisinin iş kazası sonucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacılar ile davalılardan ... Üniversitesi Rektörlüğü, ... Sigorta A.Ş.vekilleri ile ... vs. tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. KARAR 1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle, kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre davacılar vekilinin tüm, Davalılardan ... Üniversitesi vekili, ... Sigorta A.Ş.vekili ile ... ve...’nun ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2- Dava, 15/06/2007 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazasında vefat eden sigortalının hak sahibi eş ve çocuklarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemlerine ilişkindir. Mahkemece, asıl dava dosyasında davalı işveren ... Uluslarası Nak. Tic. Ltd. Şti yönünden davanın redddine, davacı çocuklar ... ve ... tarafından açılan maddi tazminat istemine yönelik davanın reddine, davacı eş Zöhre’nin maddi tazminat isteminin kabulü ile 67.683,99 TL maddi tazminatın davalılar ... Üniversitesi hastanesi, ... Sigorta A.Ş, ... ve... ve .... Sigorta Şirketi'nden (davalı Anadolu Sigorta ve ... Sigorta Yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı çocuk İsa’nın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 2.020,86 TL maddi tazminatın davalılar ... Üniversitesi hastanesi, ... Sigorta A.Ş, ... ve...’ndan (davalı ... A.Ş. Yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı eş için 20.000 TL, davacı çocuklar Sezen, ..., Ufuk ve İsa’nın her biri için ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın 07.06.2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... Üniversitesi Hastanesi, ... ve...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Birleşen 2017/305 esas sayılı dava dosyasında, davacı eş ve çocuk İsa’nın tazminat talebinin davalı ... Nak. Tic. Ltd Şti yönünden reddine, davacı eşin maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 56.732,14 TL maddi tazminatın davalılar ... Üniversitesi Hastanesi, ... Sigorta A.Ş, ... ve... ve .... Sigorta Şirketi'nden (davalı ... ve Anadolu Sigorta yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı çocuk İsa’nın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 195,23 TL maddi tazminatın davalılar ... Üniversitesi hastanesi, ... Sigorta A.Ş, ... ve Utku Altıoğlundan (Davalı ... ve Anadolu Sigorta yönünden sorumluluğun poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, mahkemece verilen 15/09/2015 tarihli kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 29/12/2016 tarih ve 2016/4365 Esas 2016/14647 Karar sayılı ilamıyla, temyiz eden tarafların sair temyiz itirazları incelenmeksizin, kazalı murisin gerçek ücretinin tespiti, davacı eş ve çocuk için iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanması için önel verilmesi ve bağlanan gelirin rücuya kabil kısmını tazminat alacağından tenzil edilmesi, davalı .... Sigorta A.Ş. yönünden red kararının hatalı olduğu, iş bu davalının hükmedilecek destekten yoksun kalma zararından sorumlu tutulması gerektiği, aynı zamanda davacı eş ve çocuklar lehine takdir edilen manevi tazminatın az olduğu belirtilerek yerel mahkeme kararının bozulduğu, bozmaya uyularak yapılan yargılamada yukarıda belirtildiği şekilde karar verildiği anlaşılmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 6.3.2002 gün ve 1/119-135 sayılı kararında da belirtildiği üzere; bozma kararına uyması ile Mahkemenin bozma kararı doğrultusunda işlem yapma yükümlüğü doğar. Bu ilke Usul Kanunun dayandığı ana esaslardan olup kamu düzeni ile ilgilidir. Yargıtayın bozma kararına uymuş olan Mahkemenin, bozma gereğince değerlendirme yaparak yeni hükmünü tesis etme zorunluluğu vardır. Bu açıklamalardan olarak Yerel Mahkemece uyulmasına karar verilen dairemizin bozma kararı doğrultusunda kurumca bağlanan gelirin rücuya kabil kısmının tazminat alacağından düşülmesi gerektiği, bozmadan sonra alınan 13/04/2017 tarihli hesap raporunda kurumca eşe, iş kazası sigorta kolundan bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin tenzil edildiği, oysaki davacı eş lehine 9.220,93 TL ve çocuk lehine 2.561,26 TL fiili ödemenin de bulunduğu, fiilen ödenen bu miktarların da 6098 sayılı ... Borçlar Kanunun 55.maddesi gereğince tazminat alacağından tenzil edilmesi gerektiği açıktır. O halde mahkemece yapılacak iş, SGK tarafından ödenen fiili ödeme miktarları gözetilerek 13/04/2017 tarihli hesap raporunda tespit edilen tazminat alacağından fiili ödemeler tenzil edilerek asıl ve birleşen davalar yönünden eş lehine toplam 115.195,20 TL maddi tazminata hükmetmek, davacı çocuk İsa’ya yapılan fiili ödeme miktarının tenzili ile maddi tazminatının karşılandığı gözetilerek asıl ve birleşen davada iş bu davacının maddi tazminat istemlerinin reddine karar vermekten ibarettir. Kabule göre de davacı ...’nın maddi tazminatından asıl ve birleşen davada uyulan bozma ilamı doğrultusunda açıkça .... Sigorta Şirketi’nin müştereken ve müteselsilen, dava tarihinden işleyecek faiziyle ve poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumlu tutulması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması da hatalı olmuştur. 3- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 56maddesi “b” bendine göre “üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri genel bütçeye dahil kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan mali muafiyetler, istisnalar ve diğer mali kolaylıklardan aynen yararlanırlar.” 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 13.maddesinin “j” bendi uyarınca da “Genel bütçeye dahil idarelerin bu kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri harçtan müstesnadır.” düzenlemeleri yer almaktadır. Bu açıklamalar doğrultusunda, davalı ...’nin, karar ve ilam harcı ile davacı tarafından peşin olarak ödenen harçlardan sorumlu olmadığı gözetilerek bu davalının harçlardan sorumlu olmayacak şekilde karar verilmesi gerekirken; yazılı şekilde bu davalının da harçlardan sorumlu olacağı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. 4- Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT’nin 10/4.maddesinde Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir. Aynı tarifenin 13.maddesinde tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez. Aynı tarifenin 1/1.maddesine göre Mahkemelerde, tüm hukuki yardımlarda, taraflar arasındaki uyuşmazlığı sonlandıran her türlü merci kararlarında ve ayrıca kanun gereği mahkemelerce karşı tarafa yükletilmesi gereken avukatlık ücretinin tayin ve takdirinde, 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve bu Tarife hükümleri uygulanır. Mahkemece asıl dava dosyasında, davalılar ... Üniversitesi Hastanesi, ... Sigorta A.Ş., Utku Altıoğlu kendisini vekil ile temsil ettirdiği belirtilerek reddedilen manevi tazminat talebi yönünden 9.917,27TL. vekalet ücretinin tüm davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalılara verilmesine karar verilmiş ise de; AAÜT gereğince Maddi tazminatın reddolan kısmı nedeniyle ne kadar, manevi tazminatın reddolan kısmı için ne kadar vekalet ücretine takdir edildiği anlaşılamaktadır. Aynı zamanda manevi tazminatın ... Sigorta A.Ş’den istenmemesine karşın bu davalı lehine manevi tazminatın reddolan kısmından vekalet ücreti takdiri hatalı omuştur. Ayrıca Davalı Utku Atlıoğlu lehine vekalet ücreti takdir edilmiş ise de bu davalının kendisini vekille temsil ettirmemiş olması nedeniyle vekalet ücreti takdir edilmesine yasal olarak imkan bulunmamaktadır. O halde bu yöne lişkin mahkemece yapılacak iş, asıl dava dosyasında maddi tazminatın reddolan kısmı yönünden davalı ... Ünivesitesi, ... Sigorta A.Ş lehine tek red vekalet ücreti takdir etmek, manevi tazminatın reddolan kısmı üzerinden takdir edilecek vekalet ücretini de davalılardan ... Üniversitesi lehine hükmetmekten ibarettir. 5- 6100 sayılı HMK'nun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26.maddesine göre ise Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Öte yandan davalı ... şirketinin sorumluluğu sigorta poliçesine dayanmakta olup, sigorta poliçesinde belirtilen limitlerle sınırlı olarak sorumluluğuna hükmedilebilir. Somut olayda davalı ... A.Ş.’nin sorumluluğunun 43882129 poliçe nolu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile 43857751 poliçe nolu İhtiyari Mali Mesuliyet sigorta poliçelerine dayalı olduğu, ihtiyari mali mesuliyet poliçesi kapsamında olup olmadığına dikkate edilmeksizin davacı tarafın manevi tazminat istemini sigorta şirketinden istemediği dikkate alınarak, sigorta şirketinin manevi tazminattan sorumlu tutulmadığı gibi, manevi tazminat sonucu hükmediken vekalet ücreti, harç ve yargılama giderinden sorumlu olmadığına hükmetmek ve hükmedilen maddi tazminat alacağından sorumluluğunun dava tarihinden işlyecek faiz ve poliçe limiti olarak belirtilmesi yerinde olmakla beraber; maddi tazminat sonucu hükmedilen vekalet ücreti, harç ve yargılama giderinden sorumluluğunda poliçe limitlerini gözetierek sorumluluğu hakkında bir karar vermekten ibarettir. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı ... ve..., ... Üniversitesi ile ... Sigorta A.Ş.’nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde temyiz eden davalılara iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine