Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2018/4560 · K. 2018/15276

9. Hukuk Dairesi         2018/4560 E.  ,  2018/15276 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31. HUKUK DAİRESİ MAHKEMESİ : ... 32. İŞ MAHKEMESİ DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalılar avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur. ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi davalılar avukatlarının istinaf başvurusunu ayrı ayrı esastan reddetmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş, davalı ... İnşaat .... San. ve Tic. Ltd. Şti. duruşma talep etmiş ise de; işin mahiyeti itibarıyla duruşma isteminin reddine, incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: YARGITAY KARARI A)Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, davacının davalı asıl işveren ... Belediyesi'nde hizmet alım ihalesi ile davalı şirkette temizlik işinde kesintisiz ve sürekli işçi olarak çalışmakta iken belirsiz süreli şi sözleşmesi, haklı ve geçerli bir neden bulunmadan 30.08.2016 tarihinde yasaya aykırı olarak feshedildiğini, davalı işveren, davacı ve diğer işçileri sendikal sebeple işten çıkarmış olduğunu, fesih sebepleri haksız ve yasaya aykırı olduğunu, davacı müvekkilinin iş sözleşmesi sendikaya üye olması ve sendikal nedenle yasaya aykırı olarak feshedildiğini, müvekkilinin yasal sürede iş başvurusu ve işveren tarafından işe başlatılması veya başlatılmaması şartına bağlı olmaksızın davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken sendikal tazminat miktarının en az 1 yıllık brütk ücreti tutarı olarak belirlenmesine, davacı müvekkilinin işe iadesi için işverene süresi içinde başvurrması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleştiği tarihe kadar gerçekleşecek 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, bu nedenlerle yapılan feshin geçersizliğine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. B)Davalı Cevabının Özeti: Davalı ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ile; sendikal neden iddiası ile ikame edilmiş iş bu işe iade davasında "sendikal neden " iddiasını ıspat ile yükümlü olanın davacı işçi taraf olduğunu evleviyetle bayen ettiğini, davalı şirket tarafından ödenmeyen ücret alacağı bulunmamasına rağmen toplu işi bırakma eylemine devam etmekte ısrar etmek suretiyle kanun dışı grev yaparak hem sadakat yükümlüğünün hem de asli nitelikteki iş görme borcunun ihlali suretiyle iş akışında durmaya neden olacak olumsuzlara yol açan, çalışma huzur ve barışını bozan, dolayısıylada kendi kusurlu davranışları ile iş sözleşmesinin feshine sebep olan davacı işçi tarafından ikame edilmiş haksız ve hukuku mesnetten yoksun iş bu davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar veerilmesine talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesini özetle; Öncelikle davacının davasını yasal süresi içinde açmadığından, bu nednele davanın süre yönenden reddine karar verilmesini, davacınnı ... kayıtlarında belediyenin işveren olmadığını, davacı çalıştığı şirket personeli olmakla belediyenin işveren sıfatı bulunmadığını, diğer davalı ...belediyenin taşeronu ve alt işvereni olmayıp belediyenin ihale yolu ile iş alan ve ihale edilen işi tamamen üstlenen alt işveren olduğunu, bu nedenle aleyhine açılan davanın öncelikle husumetten reddine, belediye aleyhine açılan dava usul ve kanuna aykırı olduğundan iş bu davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesine talep etmiştir. C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk derece mahkemesince, tarafların delilleri, sigorta kayıtları ve işyeri sicil dosyası, tanıkların beyanları ve sendika kayıtları ile 31/08/2016 tarihli fesih bildirimi birlikte değerlendirildiğinde; iş yerinde çalışan işçiler tarafından ücretlerin ödenmemesi sebebiyle 4857 sayılı Yasa'nın 34. maddesi gereğince iş görme borcunun yerine getirmekten kaçınma hakları bulunduğu, bu durumun sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemeyeceği, bahse konu eylem sırasında ücretlerin ödenmemiş olduğu konusunun taraflar arasında ihtilaflı bulunmadığı, dolayısıyla bu eylem nedeniyle hizmet akdinin feshinin geçerlilik koşullarını taşımadığı, fesih sebebinin sendikal faaliyet nedeniyle olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. D)İstinaf başvurusu : İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur. E)İstinaf Sebepleri: Davalı ... Belediyesi vekili istinaf dilekçesi ile; davacının şirket personeli olduğunu, belediyenin işveren sıfatının bulunmadığını, davanın öncelikle husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının tekrar işe başladığını, davanın konusunun kalmadığını, gerek belediyede kadrolu, gerekse ihale alan şirketlerde çalışan personelin sendikal faaliyette bulunmasının engellenmesinin söz konusu olmadığını, bu sebeple davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedilmesinin söz konusu olmadığını, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesi ile; davacı ve diğer işçilerin davalı ... tarafından başka bir taşeron şirkette çalıştırılmaya başladıklarını, davalı işyerinde çalışan halen sendika üyesi olan işçiler olduğunu, şirket tarafından gerçekleştirilen feshin çalışanların kanun dışı grev yapmak suretiyle işgörme borçlarını ihlal ettikleri için haklı nedene dayandığını, mahkemenin iş bırakma eylemiyle ilgili değerlendirmesinin hatalı olduğunu, iş bırakma eyleminin amacının ücretlerin ödenmesini sağlamak olmadığını, eylemin amacının işten daha önce çıkartılan işçilerin geri alınması olduğunu, benzer şekilde eyleme katılan ve haklı nedenle işten çıkarılan işçilerin bir kısmının davalarından feragat ettiğini, gerek feshe esas objektif vakıalar, gerekse halen davalı işyerinde sendika üyesi çalışanların olmasının davaya konu fesih işleminin sendikal nedene dayanmadığını açıkça gösterdiğini, yetkinin alındığı tarihin esas olduğu, işten işçi çıkarılmasıyla sendikanın yetkisinin bertaraf edilemeyeceğinin mahkemece değerlendirilmediğini, dosyaya sundukları delillerin değerlendirme dışı bırakıldığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti : Bölge Adliye Mahkemesince, uzun süredir maaşların geç ödenmekte olması, kötü çalışma koşullarının iyileştirilmesi talepleriyle işçilerce başlatılan eylemin Yargıtay kararlarında da belirtilen uluslararası normlar kapsamında demokratik bir şekilde toplu eylem hakkının kullanılması niteliğinde olduğu, davacının sendikaya üye olduğu ve sendikal eyleme katıldığı anlaşıldığından, emsal mahiyetteki İstinaf dairesi kararı ile, Yargıtay kararları da gözetilerek, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddine karar verilmiştir. G)Temyiz başvurusu : Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalılar tarafından süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur. H)Gerekçe: Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, ilk derece mahkemesi hakiminin objektif, mantıksal ve hayatın olağan akışına uygun, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, İlk Derece Mahkemesinin feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesi ve Bölge Adliye Mahkemesi' nin davalıların istinaf başvurularını esastan reddetmesi yerindedir, Ancak, davacı asilin temyiz aşamasında davalı ... yönünden davasından feragat ederek, diğer davalı şirket yönünden davanın sonuçlandırılması talebi nedeniyle, davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğinden, Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- İlk Derece Mahkemesi ile Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararlarının bozularak ortadan kaldırılmasına, 2- Davacının davalı ... hakkında açtığı davanın vaki feragat nedeni ile REDDİNE, 3- 696 sayılı KHK. nın geçici 23/ç maddesi uyarınca davalı ... lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 4- Davacının davalı şirket aleyhine açtığı davanın KABULÜ ile feshin GEÇERSİZLİĞİNE, davacının davalı ... İNŞAAT ... iş yerindeki işine iadesine, 5- Davacının iş akdi sendikal nedenlerle feshedildiğinden 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu 25. maddesi uyarınca davacı işçinin başvurusuna ve işverenin işe başlatıp, başlatmamasına bağlı olmaksızın ödenmesi gereken sendikal tazminatın taktiren davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında belirlenmesine, 6- Davacının kanuni süre içerisinde işe başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesinde kadar en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklarının davalı ... İNŞAAT ... den tahsili gerektiğinin tespitine, 7- Davacı vekille temsil edildiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca belirlenen 2.180,00 TL. maktu vekalet ücretinin davalı ... . den tahsili ile davacıya verilmesine, 8- Alınması gereken 35,90 TL. karar-ilam harcından, 29,20 TL. peşin harcın mahsubu ile 6,70 TL. bakiye karar-ilam harcının davalı şirketten tahsili ile hazineye irat kaydına, 9- Davacının yaptığı harçlar dahil toplam 166,95 TL. yargılama giderinin davalı ... en tahsili ile davacıya verilmesine, 10- Taraflarca yatırılan gider avansının varsa kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve isteği halinde ilgilisine iadesine, 11- Davalıların yatırdığı temyiz harçlarının istekleri halinde ilgilisine iadesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Kesin olarak 10.09.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.