Yargıtay 20. Hukuk Dairesi · E. 2018/4631 · K. 2018/6149
20. Hukuk Dairesi 2018/4631 E. , 2018/6149 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi İtirazın iptali istemine ilişkin olarak açılan davada ... 17. Asliye Hukuk ve ... 6. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, itirazın iptali isteğine ilişkindir. ... 17. Asliye Hukuk Mahkemesince; borçlu ödeme emrine itiraz ederken yetki itirazında bulunmamışsa bununla sadece icra dairesinin ve tetkik merciinin yetkisini kabul etmiş sayılır. Bu kural, takip hukuku açısından geçerli olup, mahkemede açılan itirazın iptali davasında etkili değildir. İtirazın iptali davası genel yetki kurallarına tabi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi ise; davacı ile davalı arasındaki ilişkinin ödünç sözleşmesinden kaynaklanmış olduğu, dolayısı ile borcun götürülecek borçlar kapsamında kaldığı, derneklerle ilgili 6100 sayılı HMK'nın 14. maddesinin 2. fıkrasında "Özel Hukuk Tüzel Kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileri ile sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir" hükmü yer alsa da dava konusu olayda bu hükmün uygulanmasını gerektirecek bir kesin yetki halinin söz konusu olmadığı, yetkili mahkeme konusunda seçimlik yetkinin bulunması nedeniyle ... Mahkemelerinin davaya bakmakta yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur. 6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca BK'nın 73. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89.) maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı) Az yukarıda anılan BK'nın 73. (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 89.) maddesi gereğince, para alacağının tahsili amacıyla açılan eldeki davada, ... Asliye Hukuk Mahkemeleri de bu davaya bakmaya yetkilidir. 2018/4631 - 2018/6149 Somut olayda, davacının 2005 yılından 2013 yılının Kasım ayına kadar davalı ...'nin başkanlığını yapmış olduğunu, bu süreçte birliğin maddi sıkıntılarını aşması için çeşitli zamanlarda borç para verdiğini, başkanlıktan ayrıldıktan sonra davalı birlikten alacağının ödenmesini talep ettiğini, birliğin borcun ödenmesi için 1 yıl süre istediğini ancak aradan geçen süreye rağmen borcun ödenmediğini belirterek başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin davasının ... 17. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, davacının yerleşim yeri "..." olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının yerleşim yerinin ... olduğundan ve davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın ... 17. Asliye Hukuk Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince ... 17. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 01/10/2018 gününde oy birliğiyle karar verildi.