Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2018/5352 · K. 2020/150

10. Hukuk Dairesi         2018/5352 E.  ,  2020/150 K. "İçtihat Metni" Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı vekili ile davalılardan ... Metal Çatı ve Cephe Sis. İm. San. ve Tic. Ltd. Şti vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesince verilen kararın temyizen incelenmesi davacı vekili ile davalılardan ... Metal Çatı ve Cephe Sis. İm. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili tarafından istenmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. I-İSTEM: Davacı vekili, 17.05.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin rücuan tahsilini istemiştir. II-CEVAP: Davalılar vekili, kusurlu olmadıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III-MAHKEME KARARI: A-İLK DERECE MAHKEME KARARI “1-Açılan davanın KABULÜ ile; 64.025,84-TL kurum alacağının onay tarihi olan 17/11/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... Metal Çatı ve Cephe Sistemleri İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ünvanlı şirketten tahsil edilerek davacıya verilmesine, Davalı ...'ın dava konusu iş kazasında kusuru bulunmadığından bu davalı yönünden davanın REDDİNE,”dair hüküm kurulmuştur. B-BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Kusur oranlarının oluşa uygun olmasından hareketle, mahkeme hükmü yerinde bulunarak, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ: Davacı vekili; davalıların %100 oranında kusurlu olduğu ve sigortalı için yapılan tüm giderlerin istenebileceğinden hareketle, kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı ... Metal Çatı ve Cephe Sis. İm. San. ve Tic. Ltd. Şti vekili; kendilerine verilen kusurun fazla olduğu ve gerçek zarar hesabının yanlış yapıldığından bahisle kararın bozulmasını talep etmiştir. V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME: Dava; 17.05.2011 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı olay tarihinde yürürlükte bulunan ve 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olup, kusurun belirlenmesinde, mahkemece, öncelikle iş kazasının ne şekilde olduğu, dosya içeriğindeki tüm deliller takdir olunarak, varsa çelişki giderilerek belirlenmeli ve kabul edilen maddi olgular doğrultusunda, kusur oran ve aidiyeti konusunda bilirkişi incelemesine gidilmelidir. Meydana gelen olay nedeniyle hükme esas alınan kusur raporunda, raporun “E. Olayın İncelenmesi ve Tarafların Olaydaki Durumu” başlıklı bölümünün ilk paragrafında, davalılardan ...’ın işveren vekili olarak değerlendirildiği belirtildikten sonra, “E/2.” kısmında, Ustabaşı ... olarak tanımlama yapılmış ve devamında ilgilinin mesleki profilini tanımaya yeterli belge bulunmadığına değinilerek, ilgilinin 4857 sayılı Kanun'un 77. Maddesi ve İş sağlığı ve iş güvenliği tüzüğünün 2. Maddelerine aykırı davranış ortaya koyduğu belirtilmek suretiyle sonuç olarak işveren firmanın (... Metal Çatı ve Cephe Sis. İm. San. ve Tic. Ltd. Şti), ortakları ve işgüvenliği sorumlusunun kusurlu davranışlarından hareketle, %80 oranında kusurlu olduğu belirtilmiş ise de; söz konusu raporun kendi içinde çelişkili olduğu belirgindir. 5510 sayılı Kanun'un İş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık bakımından işverenin sorumluluğunu düzenleyen 21’inci maddenin birinci fıkrası hükmü, sigortalıya ya da ölümü halinde hak sahiplerine bağlanan gelirler ile yapılan harcama ve ödemelerin işverenden rücuan tahsili koşulları düzenlenmiş olup; işverenin sorumluluğu için, zarara uğrayanın sigortalı olması, zararı meydana getiren olayın iş kazası veya meslek hastalığı niteliğinde bulunması, zararın meydana gelmesinde işverenin kastının veya sigortalının sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketinin ve bu hareket ile meydana gelen iş kazası ve meslek hastalığı arasında illiyet bağının bulunması gerekir. Buradan, işverenin, işçilerin sağlığını koruma ve iş güvenliğine ilişkin mevzuatın kendisine yüklediği, objektif olarak mümkün olan tüm tedbirleri alma yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve bu nedenle iş kazası veya meslek hastalığı şeklinde sosyal sigorta riskinin gerçekleşmesi halinde, kusur esasına göre meydana gelen zararlardan Sosyal Güvenlik Kurumuna karşı rücuan sorumlu olduğu sonucu çıkarılmaktadır. 5510 sayılı Kanun'un 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir. Anılan fıkrada geçen “çalıştıranlara” ibaresi, zararlandırıcı sigorta olayına neden olan üçüncü kişinin işverenlerini ifade etmekte olup; söz konusu işverenlerin sorumluluğu için, iş kazası veya meslek hastalığının oluşmasında kusurunun bulunduğunun saptanması gerekir. Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, davalılardan ...’ın aynı olay nedeniyle yargılandığı ceza davasında, tali kusurlu olduğuna karar verilerek hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği (Hukuk Genel Kurulunun 01.02.2012 tarih ve 2011/19-639 Esas, 2012/30 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, kesin bir mahkûmiyet anlamında bulunmayan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının hukuk hakimini bağlamayacağının kabulü gerekir.) anlaşılmakla, ceza dava dosyası içeriği de gözetilmek kaydıyla, davalılardan ...’ın işveren vekili olup olmadığı netleştirilmeli, olmadığına kanaat getirilmesi durumunda, 3. kişi sıfatıyla kusurunu irdeleyen rapor alınıp sonucuna göre hüküm kurulmalıdır. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekili ile davalılardan ... Metal Çatı ve Cephe Sis. İm. San. ve Tic. Ltd. Şti vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve...Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır. SONUÇ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi kararının, HMK'nın 373/1 maddesi gereğince kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Metal Çatı ve Cephe Sistemleri İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine ve kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.01.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.