Yargıtay 15. Hukuk Dairesi · E. 2018/5574 · K. 2019/1707

15. Hukuk Dairesi         2018/5574 E.  ,  2019/1707 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı-k.davacılar birleşen dosya davacıları vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili Avukat ... ile davalı-k.davacı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Asıl, karşı ve birleşen davalar arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanmış olup, yüklenici tarafından açılan asıl dava tapu iptâli ve tescil ile fazla imâlat bedelinin tahsili, arsa sahibi tarafından açılan karşı dava inşaatın gecikmesi, eksik ve kusurlu imâlat ve sözleşme uyarınca yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle alacak, arsa sahibi tarafından açılıp birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003/861 Esas sayılı dosyasındaki dava gecikme tazminatı (kira kaybı) yüklenici namına yapılan ödemelerin istirdadı, yine arsa sahibi tarafından bozmadan sonra ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/624 Esasında açılıp birleşen dava gecikme tazminatı (kira alacağı)'nın tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada bozmadan sonra açılan dava da birleştirilerek asıl davada davacı-k.davalı yüklenicinin davasının kısmen kabulüne, arsa sahibinin açtığı karşı davanın kısmen kabulüne, birleşen 2003/861 Esas sayılı dosyada davanın gecikme tazminatı yönünden kısmen kabulüne, birleşen 2011/624 Esas sayılı dosyasındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre asıl, karşı davada verilen kararlara karşı tarafların, birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/624 Esas sayılı dosyada verilen karara karşı davacısı arsa sahibinin tüm temyiz itirazları reddedilerek, asıl, karşı ve birleşen 2011/624 Esas sayılı dosyalarında kurulan hükümlerin onanması gerekmiştir. 2-Birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003/861 Esas sayılı dosyasında verilen karara yönelik taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddedilmiştir. 3-Birleşen 2003/861 Esas sayılı dosyada tarafların diğer temyiz itirazlarına gelince; ... 5. Noterliği'nde dava dışı ... İnş. Tic. A.Ş. ile 05.03.1990 gün 11216 yevmiye no ile düzenlenip imzalanan ve bilahare aynı noterliğin 30.06.1995 gün 27120 yevmiye nolu asıl ve ek düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri gereğince asıl dava davacısı, karşı dava ve birleşen davalar davalısı Fazıl Bingül'ün yüklenici sıfatını kazandığı sözleşme ve ek sözleşmede, inşaatın kararlaştırılan sürede tamamlanıp arsa sahiplerine ait bağımsız bölümlerin teslim edilmemesi hali için kararlaştırılan cezai şart ya da gecikme tazminatı bulunmamaktadır. Sözleşmede gecikme halinde uygulanacak ceza ve tazminatla ilgili düzenleme bulunmasa dahi sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanununun 106/II. maddesi hükmünce alacaklı-arsa sahibi ifayı bekleyerek gecikmeden doğan zarar ve ziyanını talep edebilecektir. Bunada istenebilecek zarar ve ziyana gecikme tazminatı adı verilmekte olup Dairemiz'in arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri ile ilgili yerleşik içtihat ve uygulamalarında gecikme tazminatının tesliminde gecikilen bağımsız bölüm ya da bölümlerin en az aylık kira geliri kadar olabileceği kabul edilmektedir. Bunun sonucu olarak da uygulamada bu hal kira alacağı ya da gecikme tazminatı alacağı şeklinde farklı biçimde ifade edilmektedir. Ancak 6100 sayılı HMK'nın 33. maddesi gereğince hakim Türk Hukuku'nu re'sen uygulayacağından maddi vakıaları ileri sürmek taraflara, vasıflandırma mahkemeye ait olduğundan, hangi ifade kullanılırsa kullanılsın talep edilenin gecikme tazminatı olduğu ve birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2003/861 Esas sayılı dosyasında gecikme tazminatı ve kira alacağı olarak adlandırılan talebin tek bir talep ve gecikme tazminatı olduğunun kabulü gerekir. Bu açıklamalardan sonra söz konusu birleşen dosyadaki temyiz itirazları ile ilgili olarak, mahkemece 110.080,00 TL gecikme tazminatınada hükmedilmiş ise de; bu dava ile ilgili karar gerekçesinde hükmedilen gecikme tazminatının nasıl hesaplandığı gösterilmediği gibi gerek bozmadan önce alınan bilirkişi raporlarında, gerekse bozmadan sonra alınan bilirkişi raporlarında hükmedilen miktarda gecikme tazminatını hesaplayan bir rapor ve açıklama bulunmamaktadır. Bu durumda mahkemece birleşen 2003/861 Esas sayılı dosyada talep edilen gecikme tazminatı alacağının ne şekilde hesaplandığı konusunda verilen karar gerekçesiz olup HMK'nın 297/1-c maddesindeki unsurları içermediğinden söz konusu karar bu maddenin ihlâli niteliğindedir. Kanunun emredici düzenlemesine uygun biçimde gerekçe içeren, adil yargılanma hakkını ihlâl etmeyen ve temyiz denetimine elverişli bir karar verilmek üzere, bu dosyada verilen kararın gecikme tazminatı ile ilgili kısmının bozulması uygun bulunmuştur. SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle tarafların asıl ve karşı davaya yönelik, arsa sahibi ...'in birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/624 Esas sayılı dosyasında verilen karara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile asıl, karşı ve birleşen 2011/624 Esas sayılı dosyalarda verilen hükümlerin ONANMASINA, 2. bent uyarınca tarafların birleşen ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2003/861 Esas sayılı dosyasında verilen karara karşı yaptıkları diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 3. bende göre kabulüyle birleşen 2003/861 Esas sayılı dosyada kurulan hükmün gecikme tazminatı ile ilgili kısmının taraflar yararına BOZULMASINA, 1.630,00'ar TL duruşma vekâlet ücretinin taraflardan ayrı ayrı alınarak Yargıtay'daki duruşmada vekille temsil olunan diğer tarafa verilmesine, aşağıda yazılı bakiye 969,60 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacı-k.davalı birleşen dosyalar davalısından, bakiye 21.234,10 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı-k.davacılar-birleşen dosyalar davacılarından alınmasına, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 11.04.2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.