Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2018/640 · K. 2019/1491

21. Hukuk Dairesi         2018/640 E.  ,  2019/1491 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR A)Davacı İstemi: Dava, davacının 2010 yılında 1.200,00 TL, 2011 yılında 1.260,00TL, 2012 yılında 1.350,00TL, 2013 yılında 1.400,00TL, 2014 yılında 1.500,00 TL ücretle çalıştığını, sigorta primlerinin gerçek ücreti üzerinden yatırılmadığını beyanla prime esas kazançlarının tespiti istemine ilişkindir. B)Davalı Cevabı: Davalı şirket vekili tarafından sunulan dilekçe ile davacının şirkette 16.03.2010 tarihinde değil 20.07.2010 tarihinde çalışmaya başladığı, davacı tarafından imzalı iş sözleşmesinin "ücret" başlıklı 4.maddesinde yazılı olduğu üzere davacının aylık 666,00TL brüt ücretle işe başladığı, ibraz edilecek davacı tarafından imzalı ücret bordrolarından da davacının aldığı gerçek ücretin anlaşılacağı, ücret ödemesinin banka yoluyla yapıldığı, davacının fazla mesai yaptığının kabulü anlamına gelmemekle birlikte fazla mesai ücretinin sigortalının prime esas kazancında değerlendirilerek rakamın yükseltilmesi halinde dahi sigortalının prim gün sayısının artmayacağı, bu durumun yaşlılık aylığı bağlama oranını da etkilemeyeceği belirtilerek davacının hukuki yararı olmayan taleplerinin reddine karar verilmesi talep olunmuştur.Davalı Kurum vekili tarafından sunulan dilekçe ile davacının asgari ücretin üzerinde çalıştığının yöntemine uygun biçimde araştırılıp ortaya konulması gerektiği belirtilerek haksız davanın reddine karar verilmesi talep olunmuştur. C)İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece, “davanın reddine,” karar verilmiştir. D) İstinaf Başvurusu : Davacı vekili tarafından sunulan istinaf başvurusu dilekçesi ile iddialarının tanık ve bordrolu tanık beyanları ile ispat edildiği, eksik inceleme neticesi salt iddialarının yazılı belge ile ispat edilemediği gerekçesiyle davalarının reddine karar verilmesinin usul, yasa ve içtihatlara aykırı olduğu belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talep olunmuştur. E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı: Bölge Adliye Mahkemesince, “davacının işyerinde “Güvenlik Görevlisi” olarak çalıştığının anlaşıldığı, dinlenen ve bordrolarda ismi bulunan tanıkların davacının ücret iddiasını doğruladıkları, ... ve Güvenlik İşleri Sendikasından gelen yazı cevabına göre davacının emsali bir işçinin alabileceği ücretin davacının talepleri ile örtüştüğü, ... 5.İş Mahkemesinin 2015/49 Esas, 2016/308 Karar sayılı ilamında davacının ücretinin en son net 1.500,00 TL olarak belirlendiği, tüm dosya kapsamı ve işçilik alacakları dosyası birlikte değerlendirildiğinde davacının ücretinin Kuruma bildirilen ücretten daha fazla olduğu, prime esas kazançlarının eksik bildirildiği” gerekçesine dayanılarak, “1-Davacının istinaf talebinin kabulüne, 2-...19.İş Mahkemesinin 2015/50 Esas, 2016/353 Karar sayılı 21.12.2016 tarihli kararının kaldırılmasına, 3-Davanın kabulüne, 4-Davacının 17.03.2010-01.12.2014 tarihleri arasında ..., ... sicil numaralı ... Hizmetleri Yönetim Danışmanlığı Turizm Taşımacılık Ticaret Limited Şirketinde, ... sicil numaralı ...Güvenlik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketinde çalıştığı dönem içinde 2010 yılında 1.200,00 TL net, 2011 yılında 1.260,00 TL net, 2012 yılında 1.350,00 TL net, 2013 yılında 1.400,00 TL net, 2014 yılında 1.500,00 TL net ücretle çalıştığının tespitine,” şeklinde yeni bir karar verilmiştir. F)Temyiz: Davalı şirket vekili tarafından sunulan dilekçe ile yazılı delille ispatlanmış olan savunmalarının kabul görmemesinin ve davacı tarafın gerçeğe aykırı beyanlarının dikkate alınmasının yasaya aykırılık teşkil ettiği, davacı tarafın şirkette çalıştığı süre boyunca ücret bordrolarını düzenli olarak ihtirazı kayıt koymadan imzaladığı, iş sözleşmesinin feshini haklı göstermek ve kıdem tazminatına hak kazanmak amacıyla ispattan yoksun iddialarda bulunduğu özet olarak belirtilmek suretiyle kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur.Davalı Kurum vekili tarafından sunulan dilekçe ile prime esas kazanç tespitine yönelik açılan davada davacının çalışmaları bakımından Kurum kayıtlarının esas olduğu, gerçek kazancın tespitinin şüpheden uzak yazılı delil ile yapılması gerektiği halde, Yargıtay içtihatları göz ardı edilerek çelişkili tanık beyanları ve eksik emsal incelemeleri esas alınarak hesaplama yapılmasının hatalı olduğu özet olarak belirtilmek suretiyle kurulan hükmün bozulmasına karar verilmesi talep olunmuştur. G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Uyuşmazlık, somut olayda ücret olgusunun ispatı konusunda, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan inceleme ve araştırma neticesi yapılan değerlendirmenin hükme yeterli bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri kapsamında hizmet tespitine yönelik davalarda, davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliği dikkate alınarak, ücretin ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumu’na, davalı işveren tarafından ödenen ve ödenmesi gereken primlerin miktarının belirlenebilmesi amacıyla, prime esas kazancın tespitinde, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.Davanın niteliği gereği, çalışma olgusunun her türlü delille ispatlanabilmesine karşılık ücretin ispatında bu denli bir serbestlik söz konusu değildir. Çalışma olgusunun her türlü delille kanıtlanması olanağı bulunmakla birlikte; Hukuk Genel Kurulu’nun 2005/21-409 E., 2005/413 K. sayılı kararında da belirtildiği üzere ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunmaktadır.Ücret miktarı HMK’nun Geçici 1. maddesinin ikinci fıkrası delaletiyle HUMK 288. maddesinde (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. maddesi) belirtilen sınırları aşıyorsa, tespiti gereken gerçek ücretin hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, işçinin imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle ispatı mümkündür. Yazılı delille ispat sınırın altında kalan miktar içinse tanık dinletilebilir. Tespiti istenen miktar sınırı aşıyor olsa bile varlığı iddia edilen çalışmanın öncesine ve sonrasına ait yazılı delil başlangıcı sayılabilecek belgeler bulunuyorsa da tanık dinletilmesi mümkündür. Öte yandan, nitelikli ve tecrübeli bir işçinin, yaptığı işin özelliğine göre asgari ücret üzerinden ücret alması, hayatın olağan akışına aykırıdır. Bu durumun belirlenmesi halinde, işveren tarafından asgari ücret üzerinden düzenlenen belgelerin aksinin kanıtlanamayacağı düşünülemez.Somut olayda davacının davalı işyerinde nitelikli işçi olarak hizmette bulunduğunun ortaya konulamamış olmasına göre, davacının davalı işyerinde yapmış olduğu işin niteliğine göre asgari ücret alması hayatın olağan akışına uygundur. Bununla birlikte, davacının asgari ücretin üstünde ücret aldığına ilişkin olarak istinaf yargılaması esnasında emsal ücrete ilişkin olarak alınan işçi sendikalarına ait yazı cevapları içeriği, davacı tarafından ihtirazı kayıt ileri sürülmeksizin imzalanan ücret bordroları karşısında kuvvetli delil niteliğinde sayılamaz. Mahkemece davacının Kurum'a bildirilen prime esas kazançtan fazla ücret aldığını ispatlayamadığı göz önünde bulundurularak davanın reddine karar verilmesi gerekir iken emsal ücret araştırmasına dair yazı cevapları esas alınarak yazılı şekilde sonuca gidilmiş olması hatalıdır.O halde, davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen “davanın kabulüne" ilişkin yeni karar bozulmalıdır. H- SONUÇ : Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı 6100 sayılı HMK’nun 373/2. maddesi uyarınca BOZULMASINA, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, temyiz harcının istek halinde davalılardan ...Güvenlik Hizmetleri San Ve Tic.Ltd.Şti.'ye iadesine,28/02/2019 gününde oybirliğiyle karar verildi.