Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2018/9295 · K. 2019/6121

8. Hukuk Dairesi         2018/9295 E.  ,  2019/6121 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi DAVA TÜRÜ : Soybağının Reddi, Babalığın Hükmen Tespiti Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü. K A R A R Dava dilekçesinde, davalı ... ile davalı ...'ın evlilik birliği içinde 28.12.2008 tarihinde doğan ...'ın biyolojik babasının davacı ... olduğu ileri sürülerek ...'ın ... ve ... oğlu olarak nüfusa tescili istenmiş; mahkemenin davanın kabulü ile çocuk İsa'nın, ... ve ... oğlu olarak nüfusa tesciline dair kararı nüfus müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir. 04.06.1958 tarihli ve 15/6 ... Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı gereğince, maddi olayları açıklamak taraflara ve ileri sürülen olayları hukuken nitelemek ve uygulanacak Kanun hükümlerini tesbit etmek ve uygulamak görevi hakime aittir. Nitekim 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 33. maddesinde hâkimin, Türk Hukuku'nu resen uygulayacağı belirtilmiştir. Bu ilke gereği açılan davayı nitelemek ve açılmış bir dava hakkında doğru hukuk kurallarını bulup uygulamak hâkime düşen bir görevdir. Bilindiği üzere, soybağı birbirinin soyundan gelen kişiler arasındaki ilişkiyi ifade ettiğinden bu kavram içerisinde kan bağının yanında hukuki münasebetin de bulunması, diğer bir ifadeyle kan bağının hukuk düzeninin aradığı koşullar içerisinde oluşması zorunludur. Türk Medeni Kanunu'nun 282. maddesi uyarınca, çocuk ile ana arasında soybağı doğumla, baba ile arasında soybağı ise ana ile evlilik, tanıma veya hakim hükmüyle kurulur. Soybağı ayrıca evlat edinme yoluyla da kurulur, ayrıca, kısaca af kanunları olarak nitelendirilen bir evlenme aktine dayanmayan birleşmelerden doğan çocukların neseplerinin düzeltilmesine ilişkin kanunlara göre de soybağı düzeltilebilir (HGK'nin 30.01.2008 tarihli ve 2008/2-36-47 ... kararı). Dosya içindeki bilgi ve belgeler ile dava dilekçesinde ileri sürülen sebeplere göre; davalı ... ile davalı ...'in 16.11.2004 tarihinde evlenip 13.05.2010 tarihinde boşandıkları, davalı anne ...'nin ilk eşi ...'ten boşandıktan sonra 27.10.2010 tarihinde davacı ... ile evlenmiştir. Çocuk İsa'nın anne ... ile davalı ...'in ile evlilik birliği içinde 28.12.2008 tarihinde dünyaya geldiğinde uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu durumda çocuğun "evlilik içinde doğmuş olması" sebebiyle davalı ... ile soybağı ilişkisi mevcuttur (TMK mad. 285). Babalık davası açma hakkı anaya ve çocuğa tanınmış (TMK mad. 301/1) olup, baba olduğunu iddia eden kişinin "babalık davası" açma hakkı bulunmamaktadır. O, ancak Türk Medeni Kanunu'nun 291. maddesinde sayılan hallerde "soybağının reddi" davası açabilir. Davacı, küçüğün babası olduğunu iddia ettiğine göre, dava, küçükle davalı ... arasında kurulmuş bulunan soybağının reddi isteğini de ihtiva etmektedir. Buna göre davada birden fazla istem olup bunlardan ilki; ... ile davalı ...'ın evlilik birliği içinde 28.12.2008 tarihinde doğan ...'ın biyolojik babasının ... olmadığı yönündeki iddia 4721 ... TMK'nin 286.maddesi kapsamında soybağının reddi; ikincisi ise, çocuk İsa'nın babasının davacı ... olduğu yönündeki istem ise TMK'nin 301.maddesi kapsamında babalığın hükmen tespiti istemlerine ilişkindir. Şimdi soybağının reddi ile babalık davasını kimlerin açabileceği üzerinde durulmalıdır. 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun 286. maddesi gereği, soybağının reddi davasını koca (somut uyuşmazlıkta ...) ile çocuk (somut uyuşmazlıkta ...) açarak babalık karinesini çürütebilirler. Belli şartların varlığı halinde ise koca dışında Kanun'un 291.maddesinde sayılan kişilerin de dava açma haklarının bulunduğu kabul edilmiş, buna göre; dava açma süresinin geçmesinden önce kocanın ölmesi veya gaipliğine karar verilmesi ya da sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybetmesi hâllerinde kocanın altsoyu, anası, babası veya baba olduğunu iddia eden kişi, doğumu ve kocanın ölümünü, sürekli olarak ayırt etme gücünü kaybettiğini veya hakkında gaiplik kararı alındığını öğrenmelerinden başlayarak bir yıl içinde soybağının reddi davasını açabilirler. Somut uyuşmazlıkta koca ve çocuk tarafından açılmış bir davanın olmadığı gibi, çocuk İsa ile soybağı ilişkisi olan davalı ... sağ olup ayrıca davalıAhmet'in ayırt etme gücünü kaybettiği de iddia edilmemiştir. Öyleyse, Türk Medeni Kanunu'nun 291. maddesindeki şartlar gerçekleşmedikçe davacı ...'in çocuğun babası olduğunu ileri sürerek soybağının reddini isteme yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gibi çocuk ile bir başka erkek arasındaki soybağı ilişkisi ortadan kaldırılmadıkça davacı ile çocuk arasında yeni bir soybağı ilişkisi kurulamaz. Babalığın hükmen tespiti davasını ise, TMK'nin 301.maddesi gereği baba olduğu iddia edilen (somut uyuşmalıkta ...) aleyhine açılacak dava ile ana (somut uyuşmazlıkta ...) ile çocuk (somut uyuşmazlıkta ...) isteyebilirler. Dolayısı ile davacının babalığın hükmen tespiti davası yönünden de aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde, açılan dava hem soybağının reddi, hem de babalığın hükmen tespiti istemlerini kapsadığı, her iki dava yönünden de biyolojik baba olduğunu iddia eden ...'in aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, dava açıldıktan sonra çocuk İsa'ya davacı kayyım atanmış ise de menfaat çatışması bulunduğundan davacının uyuşmazlığa konu dava da çocuğu kayyım sıfatı ile temsil etme imkanında bulunmadığı bu sebeplerle mahkemece soybağının reddi ve babalığın hükmen tespitine yönelik davanın aktif husumet ehliyetinin yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi yerine işin esası incelenerek davanın kabulüne karar verilmesi, Kabule göre de; Soybağının reddi ve babalığın hükmen tespiti davalarında Nüfus Müdürlüğünün pasif husumet ehliyetinin bulunmadığından Nüfus Müdürlüğü aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, Doğru görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda gösterilen nedenlerle davalı ... Müdürlüğünün yazılı temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 6100 ... HMK'nin Geçici 3. maddesi yollaması ile HUMK’un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nin 440/I maddesi gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 18.06.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.