Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2019/1108 · K. 2019/1751

1. Hukuk Dairesi         2019/1108 E.  ,  2019/1751 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ-TESCİL Taraflar arasındaki davadan dolayı ... Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesince verilen 20.12.2018 gün ve 2018/1473 Esas 2018/1681 Karar sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiş olmakla, dosya tetkik olunarak gereği düşünüldü. -KARAR- Davalı vekilinin 14.01.2019 tarihli dilekçesi ile mahkemece verilen kararı temyiz ettiği, ancak maktu temyiz harcı yatırması nedeni ile nispi temyiz harcını yatırması amacıyla adına muhtıra çıkarıldığı, söz konusu muhtıranın 29.01.2019 tarihinde davalı vekiline usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 04.02.2019 havale tarihli dilekçesinde, müvekkilinin maddi sıkıntılar içinde olması nedeni ile istenen harcı yatıramadığını belirterek 30 günlük ek süre verilmesini, ayrıca adli yardım müessesesinden yararlandırılmasını talep ettiği, söz konusu talebin Yargıtay tarafından değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmaktadır. Hemen belirtmek gerekir ki; adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 sayılı HMK’nin 334. ila 340. maddelerinde düzenlenmiş olup aynı kanunun 336/3. maddesine göre adli yardım talebi kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay’a da yapılabilir ve HMK’nin 337/1. maddesi uyarınca da duruşma yapılmaksızın talep hakkında karar verilebilir. Öte yandan; aynı kanunun 336/2. maddesi hükmü gereğince; adli yardım talebinde bulunan kişinin iddiasının özeti ile birlikte iddiasını dayandıracağı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. Ne var ki somut olayda; davalı temyiz dilekçesi veya muhtıradan sonra sunduğu beyan dilekçesi ekinde temyiz harç ve masraflarını karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmuş değildir. Hal böyle olunca; HMK’nin 336/1 maddesi hükmü gereğince davalının adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Diğer taraftan 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (I) sayılı tarifenin yargı harçları başlığını taşıyan kısmında, konusu belli bir değerle ilgili bulunan davalarda esas hakkında karar verilmesi halinde hüküm altına alınan anlaşmazlık konusu değer üzerinden tarifede gösterilen oranda nispi karar ve ilam harcı alınacağı hükme bağlanmış ve aynı yasanın 16. maddesi düzenlemesi ile de, temyize konu kararla ilgili davanın nispi harca tabi olacağı öngörülmüştür. Öte yandan, HUMK'nın 434. maddesinde (6100 sayılı HMK'nın 366. mddesi yollamasıyla 344. maddesi), temyiz dilekçesi verilirken gerekli harcın tamamının ödenmesi gerektiği; 10.05.1965 tarih 1/1 Sayılı İçtihadı Birleştirme Kararıyla da, peşin ödenmesi gerekli temyiz harcının hüküm altına alınan karar ve ilam harcının dörtte biri olacağı kabul edilmiştir. Ayrıca, HUMK'nın 434/III. maddesinde (6100 sayılı HMK'nın 368. ve 344. maddeleri), dörtte bir oranındaki harcın ödenmemesi halinde yapılacak işlemin usul ve esasları gösterilmiş bulunmaktadır. Bu durumda, HUMK'nun 434/III.( 6100 sayılı HMK'nun 368., 344. maddesi) hükmü gözetilmek suretiyle temyiz edenden karar ve ilam harcının dörtte biri oranında temyiz harçlarının tahsili için dosya geri çevrilmelidir. Açıklanan nedenlerle davalının adli yardım talebinin REDDİNE, HUMK’nun 434/3 maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 12/03/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.