Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2019/1523 · K. 2020/5472

10. Hukuk Dairesi         2019/1523 E.  ,  2020/5472 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtildiği şekilde davanın konusunun kalmaması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır. Diğer taraftan, davanın konusuz kalması halinde, artık dava hakkında yargılama yapılmasına ve hüküm verilmesine gerek kalmaz. Başka bir deyişle, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararı kalmamış demektir. Bu halde, mahkemece, davanın konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir. Eldeki davada ise, bozmadan sonra, 09.09.2011 tarihli denetmen raporu ile davalılardan kurumca davacının şikâyeti üzerine yapılan denetimde, Apartman yönetimince denetimde ibraz edilen Asansör arıza ve bakım formları dikkate alınarak, davacının dava konusu ettiği dönemin tamamında çalıştığına dair oluşan kanaatle, hizmetlerinin kabul edildiği anlaşılmakta ise de, davalılardan kurumca yapılan tespitin tek taraflı olduğu, diğer davalı apartman yönetimince bu durumun kabul edilmediği anlaşılmakta olup, davalı kurumun tespitine esas olan formların da celbi ile incelenerek, iş bu dava hakkında davalı işveren bakımından dava konusunun devam ettiği dikkate alınmalı ve tüm deliller araştırılıp incelendikten sonra fiili çalışma iddiası hakkında uyulan bozma ilamları ile oluşan usuli kazanılmış hak durumu da gözetilmek suretiyle olumlu veya olumsuz bir karar verilmelidir. Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar göz önünde tutulmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde; davalılardan ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Açıklanan nedenlerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ...'na iadesine, 06.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.